თავი VII
– VII –
მეორე დღესვე მელქისედეკი ქორსატეველას ციხისკენ გაემგზავრა დიდი ამალით. თან წაიყვანა ოთხი ეპისკოპოსი: იშხნელი, მაწყვერელი, ანჩელი და მტბევარი. სპასალარმა კათალიკოსს ორასზე მეტი ხუცესი და ბერი გაატანა, მათ შორის თორმეტი გამოცდილი მზვერავი, რომლებიც ბერის ჩოხებში იყვნენ გამოწყობილნი.
მათ დეტალურად უნდა შეესწავლათ ერისთავის კარის და საერისთავოს ცხოვრების ყოველი საიდუმლო და კათალიკოსის დაბრუნებამდე მეფისთვის მოეხსენებინათ.
ამ მსვლელობას ჯვრის მტვირთველები მიუძღოდნენ წინ, თან მიჰქონდათ ამინაშატის ხატი და ძელიცხოველი.
ქორსატეველამდე დაახლოებით ექვსი მილი უკლდათ, როცა მამამზე ერისთავი დიდი ამალით შეეგება ქრისტეს მოსაყდრეს.
მღვდელმთავარი რომ დაინახა, მამამზე მაშინვე ჩამოქვეითდა ცხენიდან. ისრის სასროლი მანძილი ფეხით გაიარა თავისი სახლთუხუცესის, ტოხაისძის, თანხლებით. მიუახლოვდა, მუზარადი მოიხადა და ხელზე ეამბორა საპატიო სტუმარს.
კათალიკოსი ოქროს ზანზალაკებით მორთულ ჯორზე იჯდა და ასე მიდიოდა ბზის ტოტებით მორთულ გზაზე. ხეობის დაბლობებში შეკრებილი თავშიშველა მონები, ქალები, ბავშვები, მქადაგებლები და მათხოვრები უკან მისდევდნენ ამალას, მკერდზე მუშტებს იცემდნენ და ოსანას გალობდნენ.
მამამზემ შავლეგ ტოხაისძეს ანიშნა, ორივე ისევ ცხენებზე შეჯდა და მსვლელობის უკან მოექცა.
ჯავშნიანი გოლიათი ჩალისფერ ცხენზე იჯდა. თავისი უზარმაზარი ცხენის დაცქვეტილ ყურებს შორს გადაჰყურებდა ჯორზე მჯდარ პატარა ბერიკაცს, შავჩოხიანი ბერების ლაშქარსა და მათ წინ მდებარე ცარიელ გზას. აღელვებული ფორიაქობდა უნაგირზე.
მოღუშულმა მამამზემ უცებ კისერი გვერდით მომავალი მხედრისკენ მიიდრიკა და ტოხაისძეს ეკითხება:
„თუ იცი, რატომ აგვიანებს ჭიაბერი, შავლეგ?“
„ჭიაბერი და მისი ამალა მზად იყვნენ, რა მოგახსენოთ, ერისთავთ ერისთავო!“
„უბედურება ის იქნება, თუ ჭიაბერი ისევ გაჯიქდა და არ შეეგება კათალიკოსს“.
თითქმის ჩურჩულით თქვა მამამზე ერისთავმა. ცხენს მათრახი დაჰკრა.
ეს თქმა მოასწრო მამამზემ და გზის მოსახვევთან მტვერი აიჭრა.
შავლეგ ტოხაისძემ თავისი გაჯაგრული, შავი მარჯვენა ხელი თვალზე მიიფარა და მისი მზერა უცებ შორეულ ნათებაში მუზარადებისა და ჯავშნის ელვარებას მისწვდა.
„მოდიან, მოდიან!“ წამოიძახა ტოხაისძემ. მამამზემაც ხელისგული მიიფარა, მაგრამ მისმა დათვმა დაზიანებულმა, ჭრელმა თვალებმა, რომლებიც სრულად არ გამოჯანმრთელებულან, ვერაფერი დაინახეს.
„ჭიაბერია, ჭიაბერი, ერისთავთ-ერისთავო“, თქვა ტოხაისძემ და თავისი ძუძუმტეს შესახვედრად ცხენი გააქანა.
„უთხარი, უეჭველად ემთხვიოს კათალიკოსს ხელზე“, დააბარა სახლთუხუცესს მამამზემ, ვიდრე ტოხაისძე სადავის მოკრებას მოასწრებდა და ცხენს დეზს ჰკრავდა.
ჯავშნიანი, ზუჩიანი მხედრები ცხენებს სწრაფად მიაჭენებდნენ. როცა კათალიკოსის ამალას გაუსწორდნენ, ოქროს მუზარადიანი, მშვენიერი ვაჟკაცი დაწინაურდა, ჩამოქვეითდა და ცხენი მეაბჯრეს მიუგდო.
მუზარადი მოიხსნა, ქერისფერი კულულები გადმოეყარა მის მაღალ შუბლზე. დიდრონი, ცისფერი თვალები მიაშტერა კათალიკოსის დასუსტებულ, ავადმყოფურ სახეს, ღილივით წვრილ და მოციმციმე თვალებს. თავისი გოლიათური მარჯვენა გაუწოდა სტუმარს. ზიზღითა და შიშით აღსავსემ თავი დახარა, ცივად ეამბორა მის დამჭკნარ და გრძელ თითებს (ამ წუთში ფეხზე მდგომი ჭიაბერი გაცილებით მაღალი ჩანდა, ვიდრე ჯორზე მჯდომარე მელქისედეკ კათალიკოსი).