თავი XVI
– XVI –
შემოდგომის მზე ნაზად ათბობდა ხეობას. თეთრი ფერის გორაკების ფერდობებზე კაკბების კაკანი ისმოდა. ისინი ჯგუფ-ჯგუფად მიჰყვებოდნენ აღმართებს და ფუსფუსებდნენ ავშანის ბუჩქებში.
ერთი ჯგუფი ავიდოდა ბორცვზე, ჯგუფის მეთაური შეჩერდებოდა, დაიწყებდა ყივილს, ჯგუფი აფრინდებოდა. მეორე და მესამე ჯგუფიც მიჰყვებოდა მას და მთელ ხეობაში გაისმოდა გაბმული ყივილი.
ხევის სიღრმეში ვიწრო ბილიკს მიუყვებოდა ცხენზე ამხედრებული ახალგაზრდა ვაჟი, რომელსაც ფარი ეკეთა. მას ეცვა ფხოვური ჭრელჭრულა კაბა, თავზე ფხოვური ქუდი ეხურა, ფარი ზურგზე ეკიდა, მარცხენა ხელზე მიმინო ესვა. დახოცილი მწყრები, დაახლოებით თორმეტი, წელზე შეკრული თასმით თავქვე ეკიდა.
დაქანცული ცხენი უღიმღამოდ აქანავებდა თავს და ნელა მიჰყვებოდა ბილიკს. მიმინო აქეთ-იქით აცეცებდა თვალებს და კაკბის ყივილს უგდებდა ყურს.
ახალგაზრდა ვაჟი უდარდელად მღეროდა აღმართზე:
ჰარალო, ჰარიარალუუ, ჰარალო, ჰარიარალუუ... კარგი ვაჟკაცი, მგელი, არწივი, არც ერთი არ გაიწრთვნება (არ შეიცვლება), ჰარალუ, ჰარიარალუუ...
ხევის გაღმა, სადაც კლდის კიდეს მტკივნეულად ეტყობოდა ხევიდან ამომავალი ბილიკის განშტოება, ფხოვურ ტანსაცმელში გამოწყობილ ქალს ცხენი შეეჩერებინა.
„კონსტანტინეე, ჰაუ კონსტანტინეე,“ – იძახოდა ქალი.
თვალზე ხელისგულს იჩრდილავდა, ხან დასავლეთისკენ გაშლილ ვაკეს გადაჰყურებდა, ხან ისევ ხევისკენ ბრუნდებოდა და მთელი ხმით ყვიროდა:
„კონსტანტინე, ჰაუ კონსტანტინეე.“
ჰარალუ, ჰარიარალუუ, მგელი არ დათმობს მგლობას, კარგი ვაჟკაცი – მამაცობას, ჰარალუ, ჰარიარალუუ...
მღეროდა ვაჟკაცი, მშვიდად მიაჩაქჩაქებდა ცხენს, ნელა მიჰყვებოდა აღმართისკენ მიმავალ ბილიკს. ხევი ხმაურობდა, კაკბები უფრო ძლიერად კაკანებდნენ. ახალგაზრდა ვაჟი განაგრძობდა ღიღინს:
ჰარალუ, ჰარიარალუუ, კარგი ვაჟკაცი – მამაცობას, არწივი – არწივობას, მთის ყურში – ნადირობას.
ქალის ყივილზე კლდეზე ასული კაკბები ისევ ხევისკენ შებრუნდნენ, გაძლიერებული ყივილით გადაფრინდნენ კლდიდან. ახლომდებარე სამლოცველოს ნანგრევებიდან ყორნები წამოიშალნენ, უცნაური ყრანტალი გამოსცეს, შემდეგ ჰაერში აირივნენ და მელნის ლაქებივით მიეკვრნენ სადაფისფერ ცას.
ყმაწვილმა სიმღერა შეწყვიტა და ქალის ძახილს მიაყურა.
„გააჭენე, გააჭენე ცხენი!“ – ყვიროდა ქალი და თან ხელს უქნევდა.
ახალგაზრდა ვაჟმა ცხენს აუჩქარა, მაგრამ მიმინო მარცხენა ხელზე ესვა, ამიტომ გაჭენება ვერ მოახერხა. როცა ქალმა ისევ აყვირდა, მან მარჯვენა ხელით მიმინოს მისწვდა, ცხენს დეზი ჰკრა და გაქშენებულმა ცხოველმა ძლივს დაამთავრა აღმართი.
ქალმა ცხენი დაძრა, კლდის კიდეს მიუახლოვდა, თავზე წამოადგა ხევიდან ამომავალს და დაუყვირა:
„ახლავე გააჭენე ცხენი, ოჩანის ციხეში ამბავი დააგდე, რომ მეფის ჯარები მოდიან. მერე კვეტარისკენ მოუსვი, ერისთავს აცნობე, რომ ოჩანის ციხეს ჯარი მიაშველოს.“
ვაჟმა მიმინო ქალს მიაჩეჩა, კისრიდან ბოლომდე ხელი გადაუსვა. ფრთები გაუსწორა, ასწავლა, როგორ დაესვა მარცხენა ხელზე. თასმა შემოიხსნა და მწყრებიანად გადასცა.
მიმინო გაიფხორა, ქარვისფერი თვალები დაუბრიალა ქალს.
„მე ვერ მოგყვები ჭენებით, შვილო, ხურჯინში ჩემი ნივთები დამემტვრევა. მოკლე გზებს მიჰყევი, საყორნეი გადაჭერი.“
ვაჟი უნაგირზე ორივე ფეხით შედგა, ხევის გაღმა სერზე მომავალ ჯარს თვალი შეასწრო. მუზარადები მზეზე ელავდნენ. შემდეგ უნაგირს დაახტა უკანალით და ცხენი გააჭენა.
ქალმა თავსაფარი მოიხსნა, ფრთხილად გაახვია მიმინო შიგ, მხოლოდ თავი ამოაყოფინა, ფრთხილად ჩაისვა იგი უბეში, თასმა წელზე მოიბა და გაუჯავრდა დავარდნილ ცხენს.