ვეფხისტყაოსანი — ქორწილი ტარიელისა და ნესტან-დარეჯანისა — შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

შოთა რუსთაველი · ქორწილი ტარიელისა და ნესტან-დარეჯანისა

ნაწილები

გამარტივებული სასწავლო ვერსია, AI-ის დახმარებით. გამოცდისთვის ორიგინალიც წაიკითხე.

დედოფალმა ცოლ-ქმარს თითო ხელი დაუჭირა. მეფის ტახტზე ერთად დასმა გადაწყვიტა. მოიშორა კაეშანი, ქალის გული გაახარა. გლოვა სიხარულად შეცვალა, აღარავინ აატირა. დედოფალმა შეიმოსა, შავი ძაძა გაიხადა. დიდებულებს მხიარული შესამოსელი მოუმზადა. ყველას ჩააცვა და საჩუქრები უდიადეს. ბრძანა: „ჭირი დავივიწყოთ, რადგან ლხინი დაგვებადა.“ ტახტზე ერთად მსხდომნი ტარიელი და მისი ცოლი ერთმანეთს შეეფერებოდნენ, ქალი ვაჟის შესატყვისი იყო. გონება ან ენა ვისი გამოთქვამდა ამას?! ვინმეს თუ ჰგავდა ხორციელი ადამის შვილი ამქვეყნად! ტარიელს და მის ცოლს მიეცათ მათი საწადელი – შვიდი სამეფო ტახტი, გაუცდელი სიხარული. მათ ტანჯვებს დაავიწყებს ეს ახლანდელი ლხინი. ვერასოდეს იხარებს ადამიანი, თუკი ჭირს არ გადაიტანს. ორივე ერთად მსხდომნი ნახეთ, მზეც კი ვერ სჯობდა მათ. ბუკს დასცხეს და მეფედ დასვეს, ქოსები ხმებს ატკბობდნენ. გასცეს საგანძურის გასაღები, თავიანთ თავებს მიანდობდნენ. „ეს არის ჩვენი მეფეო“, – ყვიროდნენ, ამას ხმობდნენ. ავთანდილისა და ფრიდონისთვის ორი ტახტი მოამზადეს. ზედ დასხდნენ ხელმწიფურად, მათი დიდება გაადიადეს. ღმერთმა სხვა ხორციელი მათნაირი რატომ შექმნა! ამბობდნენ თავიანთ ჭირებზე, ყველაფერი გაუმჟღავნეს. სმა, პურობა, გახარება მოაწყვეს, ხალხი გაადიადეს. როგორიც ქორწილი შეეფერება, ისეთი გადაიხადეს. ოთხივე თავის-თავის ძღვენს თანაბრად მიართმევდნენ. გლახაკებისთვის საჩუქრებს საგანძურში ერთად ყრიდნენ. მთელი ინდოეთი ავთანდილსა და ფრიდონს შემწედ მოუხმობდა: „თქვენგან გვჭირს ყველაფერი კარგიო“, – მართლაც ამას ამბობდნენ. როგორც პატრონს უყურებდნენ, რაც უნდოდათ, იმას აკეთებდნენ, და ყოველთვის მათ წინაშე მოდიოდნენ დარბაზში. ინდოეთის მეფე ასმათს, მის ერთგულ მსახურს, უბრძანებდა: „რაც შენ გააკეთე, არც გამზრდელს გაუკეთებია და არც გაზრდილს. ახლა ინდოეთის სამეფოს მეშვიდე ნაწილს, – ერთ წილს, – ზედ დაგსვამ. შენი იყოს, გვემსახურე ტკბილად.“ „ვინც გინდა, ქმრად შეირთე, სამეფოს ეპატრონე. იქიდან გვემსახურე, თავი შენი დაგვამონე!“ ასმათმა ფეხები აკოცა: „შენგან არის ჩემი ძალა. მონობაზე უკეთესი რაღა უნდა მეშოვნა, რაღა უნდა მქონოდა?“ სამივე ძმობილმა ერთად ცოტა ხანი დაჰყო. თამაშობდნენ, უამრავი საჩუქარი მიდიოდა მათთან: რა მარგალიტი ღარიბი, რა საუკეთესო ცხენი! მაგრამ ავთანდილს სურვილმა დაღრეჯა დააჩინა. ტარიელმა იცოდა, რომ ამ ვაჟს ცოლის ნახვა ენატრებოდა. უბრძანებდა: „შენი გული, ალბათ, მე მომემდურა. ახლა ვაი მე, შვიდმა ტანჯვამ შემიპყრო. მოგშორდები, ცხოვრებამ სიხარული ასე დამიშურა.“ კვლავ ფრიდონმაც დაემშვიდობა: „წავიდეო ჩემს სახლში, ზედმიწევნით დავათვალიერებ დარბაზს და ამ მხარეს. სამსახურს მიბრძანებდი, როგორც უხუცესი მწყემსს. თქვენთვის ასე მენატრება, როგორც ირემს წყარო.“ მასაც უბოძა ფარმანი: „წადი, სახლი მოიარე. მე ნუ გამწირავ, მნახავდი, მალე მობრუნდი უკან.“ ავთანდილს უთხრა: „უშენოდ არ ვიცი, როგორ დავრჩები! რადგან ჩქარობ, ნუ წაგვშორდები. გელოდები, ლომსა და მთვარესავით!“ როსტანისთვის საჩუქრად გაატანა მშვენიერი ჯუბაჩები, ასევე თვლებით მოჭედილი ჭურჭელი, არც კოვზები, არც ჩამჩები: „ჩემ მაგიერ მიუტანე, წადი, ნურაფერს მეურჩები.“ ავთანდილმა თქვა: „არ ვიცი, მე უშენოდ როგორ დავრჩები!“ ქალმა ქალს გაუგზავნა ყაბაჩა და ერთი რიდე, რომლის ჩაცმა-დაბურვას ვინმც ღირსი იყო მათ გარდა! ერთი თვალი – წამღებს, ვერ იტყვის, თუ: „ამაოდ ვზიდე“, – ღამით მზესავით გაანათებს, ჩანს, სადაც შეხედავ. ავთანდილი ცხენზე შეჯდა, წავიდა, ტარიელს დაემშვიდობა. ორივეს გაყრის ცეცხლის ალი მოედო. მთელი ინდოეთი მისტიროდა, ცრემლმა მინდორი დალამა. ავთანდილი იტყვის: „მომკლაო ცხოვრების სამსალამამ.“ ფრიდონი და ავთანდილი ერთად იარეს მცირე დღეები. გზამ გაყარნა, წავიდნენ თავიანთი გზებით, ნატირალები. კარგად მოუხდათ მათ თავიანთი დაპირებული საქმეები. ავთანდილი არაბეთს მივიდა, ნახა არცთუ უმნიშვნელო ჭირები. არაბები შეეგებნენ, მან სამეფო დაამშვენა. ნახა თავისი მზე, მიუახლოვდა, მისი სურვილების ტკივილმა. მასთან ერთად ტახტზე დაჯდა, მნახველებს სიხარული მოჰგვარა. გვირგვინი ზეციდან მოსულმა უზენაესმა გაახელმწიფა. სამივე ხელმწიფეს ერთმანეთი არ სძულდათ. ერთმანეთს ნახავდნენ, მათი საწადელი სრულდებოდა. მათი ბრძანების შემცილებლები მათმა ხმლებმა დაჭრეს. სამეფოები მოიმატეს, გაძლიერდნენ, გამორჩეულები გახდნენ. ყველას თანაბრად წყალობას თოვლივით ათოვდნენ. ობოლ-ქვრივები დაამდიდრეს და გლახაკები არ ითხოვდნენ. ავის მქმნელები დააშინეს, კრავები ცხვრებს ვერ წოვდნენ. მათ სამფლობელოებში თხა და მგელი ერთად ძოვდნენ.

რთული სიტყვები

მუნ: იქ
უსახო: უამრავი, უთვალავი

ტექსტის წყარო: შოთა რუსთაველი