ვეფხისტყაოსანი — წასლვა ავთანდილისაგან ფრიდონისასა — შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

შოთა რუსთაველი · წასლვა ავთანდილისაგან ფრიდონისასა

ნაწილები

გამარტივებული სასწავლო ვერსია, AI-ის დახმარებით. გამოცდისთვის ორიგინალიც წაიკითხე.

ვაი, სამყარო, რაში ხარ, რას გვატრიალებ, რა თვისება გჭირს! ყოველი შენი მონდობილი მუდამ ჩემსავით ტიროდეს! სად წაიყვან სადაურს, სად აღმოფხვრი საიდან ფესვს?! მაგრამ ღმერთი არ გასწირავს ადამიანს, შენგან განწირულს. ავთანდილი თავის გაყრილ საყვარელზე ტირის, მისი ხმა ცამდე აღწევს! ამბობს: „სისხლის ღვარი კვლავ მომდის, კვლავ მომდის. ახლა ასე გაყრა ძნელია, როგორც მაშინ შეყრა იყო ძნელი. ყველა ადამიანი ერთნაირი არ არის, დიდი სხვაობაა კაციდან კაცამდე.“ მაშინ ველზე მხეცები ძღებოდნენ იქ დაღვრილი სისხლით. ის ვერ გაივსებდა ცეცხლსასროლს, იწვოდა ხშირი ცეცხლით. თინათინის გახსენება კიდევ უფრო მეტ ტკივილს მატებს. ბაგეებიდან ვარდს ანათებს ძოწის ძირის ბროლი. ვარდი ჭკნებოდა, იღვრებოდა, ალვის ტოტი ირხეოდა. გათლილი ბროლი და ლალი ლაჟვარდად იქცეოდა. სიკვდილს გაუმაგრდა, ამიტომ არ იყო მხნე. ამბობს: „ბნელი რატომ მიკვირს, რადგან დამტოვე, მზეო!“ მზეს ეუბნება: „მზეო, გეტყვი თინათინის ღაწვების მსგავსად, შენ მას ჰგავხარ და ის შენ გგავს, თქვენ ანათებთ მთასა და ბარს. შენი ნახვა ხელს მიმსუბუქებს, ამიტომ გიყურებ დაუღალავად, მაგრამ ჩემი გული რატომ დატოვეთ ცივი, გაუთბობელი? თუ ერთი მზის მოშორება ზამთარში გვამცივნებს, მე, საწყალს, ორნი დამტოვეს, გული ამიტომ რატომ არ იტანჯება? მაგრამ კლდეს არაფერი სტკივა, არასდროს არ განიცდის ტკივილს. ჭრილობას დანა ვერ განკურნავს, გაკვეთს ან გაამწვავებს.“ მიმავალი ცას შესჩივის, ელაპარაკება, ეუბნება მზეს: „აჰა, მზეო, გევედრები შენ, უძლიერესთა მძლეველო, ვინც დაბლებს ამაღლებ, მეფობის ბედს აძლევ, მე ნუ გამყრი საყვარელს, ნუ შემიცვლი ღამედ დღეს! მოდი, ზუალო (სატურნო), მომიმატე ცრემლს ცრემლი, ჭირს ჭირი. გული შავად შემიღებე, მიმეცი ხშირი სიბნელე. შემომყარე კაეშანი, მძიმე ტვირთი, ვირივით. მას უთხარი, რომ: „ნუ გასწირავ, შენია და შენთვის ტირის.“ ჰე, მუშთარო (იუპიტერო), გევედრები შენ, მართალო მსაჯულო, ღვთიურო, მოდი და მოიმოქმედე სამართალი, გული გულს გაესაუბრება. ნუ ამრუდებ უმართლესს, ნუ წაიწყმედ ამით სულს! მართალი ვარ, გამიკითხე! რატომ მაწყლულებ მისთვის ჭრილობას? მოდი, მარიხო (მარსო), უწყალოდ დამჭერი შენი შუბით, შემღებე და შემსვარე წითლად სისხლის ღვრით. მას უთხარი ჩემი ტანჯვა, მას გააგონე სიტყვებით, როგორ გავხდი, შენ იცი, გულს აღარაფერი ახარებს. მოდი, ასპიროზ (ვენერა), მარგე რამე, მან დამწვა ცეცხლის ალში, ვინც მარგალიტს გარშემო ძოწის ბაგეებით მოსავს. შენ ალამაზებ ლამაზ ქალებს ასეთი მშვენებით, ვინმეს ჩემსავით მიატოვებ და შეშლილი გახდი გონებით. ოტარიდო (მერკური), შენ გარდა არავის მიუგავს საქმე სხვას: მზე მაბრუნვებს, არ გამიშვებს, შემყრის და დამწვავს. დაჯექი ჩემი ჭირების დასაწერად, მელნად მოგცემ ცრემლების ტბას, კალმად გამოვკვეთ გაწელილ ტანს, წვრილს, როგორც თმას. მოდი, მთვარეო, შემიბრალე, ვილევი და შენსავით ვმჭკნები. მზე მავსებს, მზევე მაცლის, ზოგჯერ ვსუქდები, ზოგჯერ ვხდები. მას უამბე ჩემი მდგომარეობა, რა მჭირს, ან როგორ ვბნდები. მიდი, უთხარი, ნუ გამწირავს, მისი ვარ და მისთვის ვკვდები. აჰა, ვარსკვლავები მემოწმებიან, შვიდივე მემოწმება: მზე, ოტარიდი, მუშთარი და ზუალ ჩემთვის ბნდებიან, მთვარე, ასპიროზ, მარიხი მოვლენ და მოწმად მყვებიან. მას გააგონეთ, რა უშრეტი ცეცხლები მიკიდია.“ ახლა გულს ეუბნება: „როგორც ცრემლი მოგდის და არ გაგხმობია, რას გარგებს თავის მოკვლა? ეშმაკი ძმად გძმობია. მეც ვიცი, ჩემს შემქმნელს ყორნის ბოლოც კი თმად ეყოფა, მაგრამ თუ ჭირს არ მოითმენ, ლხინი რაღა მოსათმენია! თუ გადავრჩები, ეს მირჩევნია, – სიცოცხლის იმედით ამბობს – იქნებ მზის ნახვა მომხვდეს, ნუ ვიყვირებ მუდამ „უი!“. ის ტკბილი ხმით მღერის, ცრემლების ნაკადს არ წყვეტს. მის ხმასთან ერთად ბულბულის ხმა ბუს ხმას ჰგავდა. როცა ყმის სიმღერა ესმოდათ, მხეცები მოსასმენად მოდიოდნენ. მისი ხმის სიტკბოსგან წყლიდან ქვებიც კი ამოდიოდნენ. უსმენდნენ, უკვირდათ, და როცა ის ატირდებოდა, ისინიც ტიროდნენ. ის საბრალო ლექსებს მღერის, ცრემლები ღვარისებრ მოსდის. მოსასვლელად მოდიოდნენ ქვეყნიდან ყოველი სულიერი: კლდიდან ნადირები, წყალში თევზები, ზღვიდან ნიანგები, ციდან მფრინველები. ინდოეთიდან, არაბეთიდან, საბერძნეთიდან, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან, რუსები, სპარსები, ფრანგები და ეგვიპტელები ეგვიპტიდან.

ტექსტის წყარო: შოთა რუსთაველი