ხევისბერი გოჩა — თავი VII შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

თავი VII

– VII –

აი, შევიდნენ სოფელში და მიუახლოვდნენ ეკლესიას. ეკლესიის წინ იდგა ერთი დიდებული მოხუცი, თოვლივით თეთრი, რომელიც მხიარულად უყურებდა მომავალ ადამიანებს. მისი კეთილი სახეზე რაღაცნაირი ხაზები ეტყობოდა, რომლებიც პირველივე შეხედვისას პატივისცემას იწვევდა. ჭკვიანი თვალები, თუმცა კეთილი, ბრძანებლურად გამოიყურებოდა.

ხევისბერი გოჩა, თავისი ხალხის მმართველი მამა, ახალგაზრდებს ელოდა. ის იყო თოვლივით თეთრი, სასიამოვნო შესახედაობის, მბრძანებლური მოძრაობებით და ამაყი, მტკიცე სახის გამომეტყველებით. მას პირველს უნდა დაელოცა ახალდაქორწინებულები და მშობლიური სითბოთი ესურვა მათთვის ბედნიერება. ონისემ შეხედა მამას, რომლის წინაშეც მთელი ხეობა თავს ხრიდა და ვისი სიტყვაც უსიტყვოდ სრულდებოდა. ონისეს სახე კიდევ უფრო გაუფითრდა და პირი მეტად გაუშრა.

მარხილი გაჩერდა, მაგრამ ონისე იმდენად დაბნეული იყო, რომ გადმოსვლაც კი ვერ მოახერხა, სანამ მამამ არ დაუძახა:

– გადმოდი, რას ელოდები?

ახალგაზრდა ბიჭი უნებურად ჩამოხტა, იქვე დადგა და მკვდარს დამსგავსებული, გაქვავებული უყურებდა ხალხს, რომელიც მის თვალში ბუზებივით ირეოდა.

პატარძალს ქალები შემოეხვივნენ, ჩამოსვეს და გოჩასთან მიიყვანეს. გოჩამ მოიხადა ქუდი, ღმერთი ახსენა და უთხრა:

– გაკურთხოს უფალმა. – ხელი ჩამოართვა და მაშინვე დაამატა: – საწყალო, სულ გაყინულხარ... სულ კანკალებ.

ამ სიტყვებთან ერთად, მან მეორე ხელიც მიაშველა და ქალის ნაზ ხელებს ისე დაუწყო სრესა, თითქოს მათი გათბობა უნდოდა. მერე ერთი ხელი მოაშორა, იქვე მდგომ გუგუას გაუწოდა და საცოლის ხელი ხელში ჩაუდო.

– უფალმა შეგაერთათ, კაციმც ნუ გაგაშორებთ! – მტკიცედ თქვა მოხუცმა.

ამ სიტყვებზე ქალი თითქოს კიდევ უფრო აკანკალდა და ქშენას მოუმატა. ონისე კი წაიბორძიკა, მაგრამ იქვე მყოფმა ვიღაც კაცმა დაიჭირა. ხალხმა დაიძახა „ჯვარული“ და მეფე-დედოფალი ეკლესიაში შევიდნენ, სადაც შემოსილი მღვდელი ელოდათ. გოჩა კი შვილს მიუბრუნდა.

– რა მოგსვლია? – ჰკითხა მან და გამომცდელი თვალით დაუწყო ყურება.

– არაფერი, – მოკლედ უპასუხა ონისემ და თავი დახარა, რადგან მამის ცქერას ვერ გაუძლო.

– რას ნიშნავს არაფერი, როცა ადამიანის ფერი აღარ გაქვს და ფეხზეც ძლივს დგახარ?

– უგუნებოდ გავხდი.

– უგუნებოდ? – გააგრძელა მამამ და კიდევ დააკვირდა: – მაშ ქორწილში რა გინდა? სახლში წადი და დაწექი... ხელისმომკიდე სხვა იქნება ვინმე.

ამ ლაპარაკში გუგუას ნათესავები ჩაერივნენ, ონისეს ხვეწნა დაუწყეს, რომ ასეთ დროს თავი არ დაენებებინა და თავისი მეგობარი გუგუა მარტო არ დაეტოვებინა. მაგრამ ონისეს გაუხარდა, რომ მისთვის მეტად მტანჯველ სურათს მოშორდებოდა და თავის უბედურებას თვალით მაინც აღარ უყურებდა. გაბრუნდა და ნელა გასწია თავიანთი სახლისკენ, სადაც ბნელ „საწოლში“ პირქვე დაეგდო.

გოჩა კი შევიდა და ჯვრისწერასთან ერთად უყურებდა პირბადეჩამოფარებულ ქალს, რომელსაც გამუდმებით აჟრჟოლებდა და ხანდახან ძლიერად ქშინავდა.

რამდენიმე კაცი, რომელიც გოჩასთან იდგნენ, მოხუცს მიუბრუნდნენ და გულისტკივილით ეუბნებოდნენ:

– საწყალს, როგორ შესცივნია!..

მაგრამ გოჩა, პასუხის ნაცვლად, შუბლზე ხელს გადაისვამდა და ისედაც შეჭმუხნულ წარბებს კიდევ უფრო შეიჭმუხნიდა.

ჯვრისწერა ჩვეულებისამებრ მიდიოდა: ონისეს ნაცვლად „ხელისმომკიდედ“ სხვა ახალგაზრდა ბიჭი გამოიყვანეს. ყველაფერი მომზადდა. მღვდელი მივიდა ჯერ კაცთან და ჰკითხა: სურვილით ირთავს ამ ქალს და სურს ჯვრისწერა, თუ არა? კაცმა გაიღიმა, შერცხვა და თავის დაქნევით თანხმობა გამოაცხადა. მერე ამავე კითხვით მიუბრუნდა ქალს, რომელსაც სიცოცხლის ნიშანი მხოლოდ სუნთქვაზე და მხრების მოძრაობაზე ეტყობოდა.

ქალმა პასუხის ნაცვლად მხოლოდ თავი დახარა და მის მაგივრად სხვა ქალებმა, რომლებიც ყოველთვის სხვის მაგივრად პასუხობდნენ, – ყაყანი დაიწყეს.

– ჰაი, ჰაი, რომ სურს!.. რა კითხვა უნდა?.. თუ არ უნდოდა, აქ რატომ მოვიდოდა?.. ერთმანეთს ართმევდნენ სიტყვას, მაგრამ ძიძია კი ჩუმად იყო.

– მაშ შენი ნებით იწერ ჯვარს? – გაიმეორა მღვდელმა.

– თავისი ნებით იწერს, ჩემო კარგო, თორემ მოძალადე ვინ ჰყავს! – ისევ ქალებისგან მოისმა და კმაყოფილი მღვდელი მეშვიდე საიდუმლოს (ჯვრისწერის) აღსრულებას შეუდგა.

– VIII –