თავი XXV
ჯერ კიდევ დღე-ღამე არ გასულიყო, როდესაც სიონის ციხესიმაგრეში მთელი ხევის ჯარი მოძრაობაში მოვიდა. მათ შეეტყოთ, რომ ნუგზარის გაერთიანებულ ჯარს მათი სანგარი აეღო, და შიგ მყოფი მოხევეთა რაზმიდან მხოლოდ მცირე რაოდენობაღა გადარჩენილიყო. ყველა აღელვებული იყო შურისძიების სურვილით და თვალებანთებულნი, გაბრაზებული სახეებით ხმამაღლა შურისძიებას ითხოვდნენ.
– სისხლი, სისხლი! მოძმეთა სისხლი ავიღოთ! – იძახდა მთელი ხალხი და ამ სიტყვის მეტი მათგან სხვა არაფერი ისმოდა. მათ შორის მხოლოდ ერთადერთი კაცი იყო, რომელსაც არაფერი ავიწყდებოდა, რა მდგომარეობაშიც არ უნდა ჩავარდნილიყო და ყოველთვის პოულობდა დროს, რომ საქმის ყველა მხარისთვის ყურადღება მიექცია.
ეს გახლდათ გოჩა და ამიტომაც მან დაიბარა სანგარზე გადარჩენილი მოხევეები.
გოჩას დიდი იმედი ჰქონდა თავის შვილზე და ის კი იქ იყო; მაშ როგორ მოხდა, რომ მტერი შეუმჩნევლად დაესხა თავს?
– მითხარით, ჩქარა მითხარით: საქმე როგორ იყო? – დაიწყო გოჩამ, როგორც კი დაბარებულები დაინახა.
– რა როგორ იყო, – დაიწყო ერთმა მოსულთაგანმა: – ოსი ბეჩირაი და თაფსირუყო წასულიყვნენ მტრებთან, მოსავლელი გზა ეჩვენებინათ და მტერი სანამ თავს არ წამოგვადგა, ვერაფერი გავიგეთ...
მოსაუბრე გაჩერდა და გოჩა კი მთლიანად ყურადღებად გადაიქცა. მისი გული თრთოდა და თითქოს რაღაც უსიამოვნებას მოელოდა.
– სხვა? სხვა თუ აღარავინ ყოფილა? – იკითხა გოჩამ ცოტა სიჩუმის შემდეგ და წარბები შეკრა.
– ბარემ, რომ იმის მეტი არავინ ყოფილიყო?
– სხვა ვინ არის? – სასწრაფოდ იკითხა გოჩამ და თვალები აენთო.
ის ჩააცქერდა მოსაუბრეს, რომელსაც მოღალატის დასახელება თითქოს უჭირდა.
– ვინაა-მეთქი? – მკაცრად გაიმეორა გოჩამ.
– გუგუა.
– როგორ, როგორ თქვი? – შეშინებულსავით თქვა მოხუცმა და ყელმა ხრიალი დაუწყო. გოჩას ეგონა, რომ სმენამ უღალატა.
– გუგუა! – გაიმეორა მოხევემ.
მეტისმეტად ძნელი გასაგონი იყო გოჩასთვის თავისი მეზობლის დასახელება, იმ მეზობლისა, რომელიც მის სამწყსოს ეკუთვნოდა და, მაშასადამე, გუგუას ზნეობრივ მიმართულებაში მასაც წილი უნდა ჰქონოდა.
– უფალო, რა შეგცოდეთ, რომ მოძმეთა ღალატიც გვაჩვენე! – თქვა მოხუცმა და თვალები ზეცას მიაპყრო.
მის გულს მწარედ სტკენდა ამგვარი შეურაცხყოფა მთელი ერისა და კარგად ესმოდა, რომ შესაძლებელი იყო ამ მაგალითს ხალხზე მეტად ცუდი გავლენა ჰქონოდა.
მოხუცი ისევ ჩაფიქრდა, გაჩუმდა და დიდხანს ხმაამოუღებელი იდგა. მისი სახე ამ ხანში მთლიანად მოძრაობდა და აჩვენებდა, რომ მისი გონება შეუწყვეტლად მუშაობდა და აზროვნებდა.
ბოლოს მოხუცმა გადაისვა შეჭმუხნულ შუბლზე ხელი, რამდენჯერმე შეხედა გამომცდელი თვალით მოსაუბრეს და პირველად დაეტყო გაუბედაობა. მისი თვალები თითქოს ხვეწნასა და საყვედურს ერთად გამოხატავდნენ. მაგრამ რა უნდა ჰქონოდა ხევის ბერს, ხევის მმართველს უბრალო მეომართან სათხოვარი ან საყვედური?
გოჩას ერთადერთი შვილი ჰყავდა, ონისე დაღუპული სანგარის დამცველთა შორის იყო და ის არსად ჩანდა... მაშ რა მოხდა. რატომ არ ეუბნებოდა რამეს მოსაუბრე უბედურ მამას?.. თუ მოკვდა, რატომ მისი გმირული სიკვდილის ამბით არ ანუგეშებდა მშობლის სევდამოცულ გულს?
ყველა ეს მოხუცს სწრაფად წარმოუდგა გონებაში და ძლიერად დაიწყო მისი გულის ტანჯვა. მოხუცმა ვეღარ მოითმინა და კიდევ მშვიდად შეხედა, მოიკრიბა უკანასკნელი ძალა და თქვა:
– ონისე რა მოუვიდა, რას მიფრთხილდები?
– ონისე, საცოდავი!.. კინაღამ გაგიჟდა... ჩვენ რომ არ ვყოფილიყავით, მტერს თავს შეაკლავდა, ღვთის მადლმა.
გოჩა ამ მხრივ რამდენადმე დამშვიდდა: მისი შვილი ცოცხალი იყო და ვაჟკაცად ეჩვენებინა თავი. სხვა რაღა უნდოდა?
– ახლა სად არის?
– ახლა ცოტა დამშვიდდა და ამხანაგებთან არის! – უპასუხა ისევ იმ მოსაუბრემ და ცოტა სიჩუმის შემდეგ დაუმატა: – ისეთი საცოდავია, რომ დანა პირს ვერ გაუხსნის (ანუ ძალიან დათრგუნულია).
მოხუცი დაკმაყოფილდა ამ კითხვებით და დამშვიდდა, რამდენადაც მის მდგომარეობაში დამშვიდება შეიძლებოდა.
– უთხარით, დამნაშავეები დაამწყვდიონ და კარგად თვალყური ადევნონ... ჩვენ კი ღმერთი ვახსენოთ და მტერს მოძმეთა სისხლი მოვთხოვოთ, – თქვა გოჩამ და გავიდა გარეთ, სადაც ჯარი უკვე შეკრებილიყო და მოუთმენლად ელოდა მტერზე გალაშქრების წამს.