თავი X
ქორწილი დასრულდა. მხიარულების პირველმა დღეებმა ჩაიარა. პატარძალიც თანატოლებმა წაიყვანეს, ჩვეულებისამებრ, წყლის მოსატანად. იქ გაუჭრეს ხაბიზგინები (პატარა ნამცხვრები) და უმღერეს ამ შემთხვევისთვის შექმნილი ლექსი:
ჩემო ხელისმომკიდეო, ტაგანაი მომკიდეო...
და ცხოვრებამ ჩვეულებრივი სახე მიიღო.
ძიძია შესანიშნავი, მორჩილი ქალი აღმოჩნდა. მას არასოდეს არაფერი ეზარებოდა და საქმესა და სახლს გულმოდგინედ უვლიდა. მისგან არც ჩხუბი ისმოდა და არც შეპასუხება. უფროსი რძლები, რომლებიც ყოველთვის ჩაგრავდნენ უმცროსებს, ძიძიას ნამდვილ დასავით ექცეოდნენ.
გუგუა, რომელსაც ძალიან უყვარდა თავისი ცოლი, ისე არ შემოვიდოდა სახლში, რომ ცოლისთვის ჩურჩხელის ნაჭერი ან წითელი ვაშლი არ მოეტანა და სიყვარულით არ ეკოცნა. მაგრამ უცნაური ის იყო, რომ ძიძია, რომელიც ზოგადად ჩუმად იყო, ყოველთვის მარტოობას ეძებდა. მისი ფერდაკარგული, გაცრეცილი ტუჩები კი არასოდეს იღიმებოდა.
ყველა ცდილობდა მის გამხიარულებას. ხევის სხვა რძლებთან შედარებით, მას მეტ თავისუფლებას აძლევდნენ, დაჰყავდათ ხატობაში და სატირალზე. ეს იყო თავშეყრის ადგილი, სადაც მთელი წლით დაშორებული ნათესავები და მეგობრები ერთმანეთს ხვდებოდნენ და დიდხანს დაგროვილ შთაბეჭდილებებს სხვებს უზიარებდნენ.
მაგრამ ძიძია მაინც ისევ ისე გულჩათხრობილი რჩებოდა, თუმცა მას ყველაფერი ჰქონდა: საჭმელიც, სასმელიც, ჩასაცმელიც. არ აკლდა არც მზრუნველები, არც მოსიყვარულე გული, მაგრამ მის არსებას რაღაცა აწუხებდა, რაღაცა აღონებდა და ძალას ართმევდა.
თავიდან ბევრს ცდილობდნენ გაეგოთ, რა სჭირდა საბრალო ქალს, მაგრამ მალე იძულებულნი გახდნენ თავი დაენებებინათ, რადგან მის გულის სიღრმეში ვერ ჩაიხედეს და გადაწყვიტეს, რომ ასეთი ხასიათის იყო.
ამ დროს ონისე კი ფშავში წასულიყო, სადაც დედის ძმები ჰყავდა. იქ ნადირობასა და მეცხვარეობაში აპირებდა დროის გატარებას და დარდის გაქარვებას. მაგრამ, როდესაც სადმე ქედზე გასული თავის ბედს დააკვირდებოდა, მაშინვე ძიძიას სახე ნათელი სხივივით ჩაესახებოდა გულში და ნეტარ, ტკბილ კვნესასა და ოხვრაში შეიყვანდა.
ცა, ღრუბელი, ვარსკვლავი, მთვარე, ბუნების მდიდარი სურათები ონისესთვის მდიდარი და სიტკბოებით სავსე მხოლოდ იმიტომ იყო, რომ მათთან ერთად ეხატებოდა ძიძიას სახე. მათ თავის საყვარელ ძიძიასთან შედარებით თავდავიწყებამდე ეალერსებოდა.