თავი XIX
ნაწილი XIX
ნუგზარის გადაადგილება მოხევეებისთვის საიდუმლოდ არ რჩებოდა. ერთი მხრივ, თავდადებული მოხევეები უშიშრად უთვალთვალებდნენ ოსებს, ხან ერთი მხრიდან მიუახლოვდებოდნენ მტრის ჯარს, ხან მეორედან, დეტალურად იგებდნენ მათ მდგომარეობას და ყოველდღე ხევისბერ გოჩას უყვებოდნენ. მეორე მხრივ, ოსები, რომლებიც ლაპარაკს იყვნენ დაჩვეულები, საიდუმლოს ვერ ინახავდნენ და ყოველ ამბავს სიხარულით, თითო კანძ მატყლად ყიდდნენ (ანუ იოლად ამხელდნენ).
ერთ საღამოს, მზე ჯერ არ ჩასულიყო, როდესაც გოჩამ თავისი ხალხი შეკრიბა და დალოცვის შემდეგ დაიძახა:
„ხალხო და თემო! ნუგზარისგან მთიულების ჩამოშორებამ ომი თავიდან არ აგვაცილა... მათ მაგივრად ნუგზარს ლეკის ჯარი მოსვლია... რატომ დაგიმალოთ, ბრძოლა ძალიან სასტიკი იქნება, ბევრი დედა ჩაიცვამს შავს, ბევრი მშობელი გულში ვეღარ ჩაიკრავს თავის შვილს... იმიტომ, რომ მტერი ძლიერია და ნუგზარი კი სისისხლით გაუმაძღარი... იცოდეთ, ეს სახუმრო საქმე არ არის, მაგრამ რაც უფრო სასტიკი იქნება ბრძოლა, რაც უფრო გაჭირდება საქმე, მით მეტი ფასი ექნება გამარჯვებას...
რა ვუყოთ, რომ ერთზე ათი მოვა?! ასიც რომ მოვიდეს, მაინც ჩვენი იქნება გამარჯვება, იმიტომ, რომ ჩვენ ღმერთთანაც და ადამიანთანაც მართლები ვართ... ჩვენ გვივარდებიან სახლში, ჩვენ გვიპირებენ გაძარცვას, ჩვენს ქალებს შეურაცხყოფას და ასეთი საქმის წინააღმდეგ სიკვდილი, ღვთის მადლით, სანეტაროც არის (ანუ სასურველი და ბედნიერების მომტანი)!.. ვინ ხართ ბედნიერი, ვის გიცემთ გული ვაჟკაცურად, ვის გერჩით მკლავი (ანუ ვის შეგიძლიათ ბრძოლა)?.. ყველა ერთისთვის და ერთი ყველასთვის!“
„დედამც შეურთამს ცოლად, ვინც კარზე მომდგარ მტერს გამოექცევა, ვინც სიკვდილს შეუშინდება... მოღალატეს რისხავდეს სამება!“
„ამინ!“ – იყო საერთო, გრგვინვასავით პასუხი, რომელიც ახლომდებარე მთებმა ექოსავით რამდენჯერმე გაიმეორეს. ხალხი აღელდა და აიშალა, გოჩას თვალებს კი ცრემლი მოერია და გულმა ვეღარ გაუძლო, რომ შურით არ წამოეძახა:
„ნეტავი თქვენ, რომ ყმაწვილები ხართ, ძალა და ღონე გერჩით. ნეტავი თქვენ, რომ იბრძოლებთ. ნეტავი იმას, ვინც ასეთ საქმეში მოკვდება, სასუფევლის გზა გაკაფული აქვს.“
ამ სიტყვების შემდეგ ყველანი შემოჯგუფდნენ ეკლესიის გალავნის კედელთან, სადაც დიდ ქვაბებში საკლავები იხარშებოდა, რათა საერთო სადილის დროს ერთმანეთს დამშვიდობებოდნენ და თავიანთ ადგილებზე გასულნი თავის მოვალეობას შესდგომოდნენ. ვინ იცის, ხვალ ვისი მზე დაბნელდებოდა, ვისი თვალი დაიხუჭებოდა, ვისი დედა ატირდებოდა მდუღარე ცრემლით.