ნაწილი მესამე — თავი VI
რამდენიმე თვის შემდეგ, ხევისთავი, რომელიც ოთხმოცი წლის მოხუცივით იყო დაბერებული, თავის ყოფილ სახლს მიადგა.
ამაყად წასული მებრძოლი ერთგული ძაღლივით უბრუნდებოდა ჯაყო ჯივაშვილს.
თავზე ქუდის ნაფლეთი ეხურა. დახეული ჩუსტებიდან ფეხის თითები უჩანდა და ტანზე დახეული ინგლისური ფარაჯა ეცვა.
წელში სამად მოხრილიყო, დამსხვრეულ სხეულს ძლივს მოათრევდა და სქელ ჯოხს ყავარჯნად იყენებდა.
ორმოციოდე წლის მოხუცს თეთრი წვერი ჩაზნექილ მკერდზე სცემდა: გამოფიტული თავი თხის თავივით უცანცარებდა და ღრმა ორმოებში მღვრიე თვალები უსულო მინებივით ჰქონდა ჩასმული.
ზამთარი დასასრულს უახლოვდება. გაცრეცილ ბაღებსა და ჭალებში ნისლიანი ბინდი ჩაწოლილა. ქართლის მინდვრებს ტყვიისფერი ღრუბლები დასწოლია. პირქუში ცა ცივი წვიმით იცლება. ორღობის გზა ტალახით ავსილა. აქა-იქ ღობეებზე, მარგილებსა და ფოთოლგაცვენილ ხეებზე მობუზული კაჭკაჭები, ბეღურები და ყვავები გაზაფხულს ელოდებიან.
თავდახრილი სოფელი შარშანდელივით აღარ იცინის. არხი და ლიახვიც სიმღერის მაგივრად ბოროტად იღრინებიან.
მოდის თეიმურაზი და თავისი განუყრელი ძაღლის გვამს კვლავ კისრით მოათრევს, თან დროგამოშვებით გულ-მკერდს ისე იხოკავს, თითქოს იმ გვამის ჩამოგლეჯას ცდილობდეს.
ორღობეში ისევ ბატებს წააწყდა. მაგრამ დედა-ბატი სისინით აღარ დაედევნა და გოგო-ბიჭებიც სიცილით და ღრეჭით აღარ მისდევდნენ. ჯაფარა კი ისევ მარგილზე ხტუნავს და დამარცხებულს ჩხავილით დასცინის:
– მოხვედი? დაბრუნდი? მოხვედი? დაბრუნდი?
სანამ თეიმურაზი ახალი ქვეყნის და ბედის საძებნელად სადღაც დახეტიალობდა, ჯაყოსთვის თეიმურაზის ბაღ-ვენახი და ნასახლარი ჩამოერთვათ. დარბაზის ზედა სართული სკოლად გადაეკეთებინათ, ხოლო ქვედა სართულში კოოპერატივი გაეხსნათ. ჯაყო და მისი ოჯახი ახალი სახლის აშენებამდე კოშკში, ბეღელსა და მარანში ჩასახლებულიყვნენ.
თეიმურაზი თავისი ყოფილი სახლის ეზოში კანკალით და ბორძიკით შედის.
სკოლიდან ბავშვების ხმაური ისმის.
ახალი მასწავლებელი აივანზე გადმომდგარა, მომავალ თეიმურაზს ათვალიერებს და უცნაურად იღიმება.
ქეშელამ თეიმურაზი კოშკში შეიყვანა. ჯაყო ბუხართან ზის და პაპიროსის მაგივრად ისევ მყრალ ყალიონს აბოლებს. მარგოს დარიგებით გაპარსული მაიმუნი კვლავ ბანჯგვლიან დათვად გადაქცეულა: წვერი გაუზრდია, გაპოხილი ქურქი და უხეში ჩექმები ჩაუცვამს და თავზე ტყავის ბულულა დაუდვია.
მარგო ისე გამხდარა და გაყვითლებულა, თითქოს სამი თვის ნამშობიარები ყოფილიყო. უსისხლო ტუჩები გაუფერულებია და ლოყები ღრმად ჩაჰზნექია, ხოლო ღრმად ჩაცვენილი ნუშის თვალები მიმქრალი ლამპარივით ძლივს ბჟუტავენ. ტანთ ჩითის დახეული კაბა აცვია და მხრებზე გახუნებული შალი აქვს წამოსხმული.
თეიმურაზის დანახვაზე ორივენი მობრუნდნენ და გაშეშდნენ. ხევისთავმა ჯაყოს და მარგოს თავი დაბლად დაუკრა და მორჩილებით ჩაიჩურჩულა:
– აი, დავ... ვბრუნდი...
დგას თეიმურაზი და მღვრიე თვალებს თავის ტალახიან ფეხებს ვეღარ აშორებს.
მარგომ ხმა არ გასცა, კედლისკენ მიბრუნდა და თვალები მოიფშვნიტა. მერე გატრიალდა და გარეთ გავიდა. ჯაყო ჯერ გაიბადრა, მერე გამარჯვებული კვიცივით ახვიხვინდა:
– ბრინკა, მოხვედი?! აბა, დაჯექი და მითხარი, აქამდე სად დახეტიალობდი და დაეთრეოდი? – პასუხს აღარ დაელოდა და თვითონვე განაგრძო:
– მაშ, მაშა! აკი გითხარი ჯაყომ, ნუ წახვიდოდი-მეთქი! რა გინდოდა ვითომ, რომ ფეხი დამარტყი და გაიქეცი? რა მოგიგე? აჰა, როგორ გახდი! აკი გეუბნებოდი ჯაყო: ნუ წახვიდოდი, აქ დარჩენილიყავი, დუქანს მოუვლიდი და ბუღალტერიასაც გააკეთებდი-მეთქი, თორემ ქეშელამ რა იცის ვაჭრობისა და ბუღალტერიისა!
უცებ კილო შეიცვალა და ატირდა:
– ყველანი გატყუებთ ქეშელას. საწყალი ჯაყო! ჯაყომ წააგე. ძალიან ბევრი წააგე. დუქანი დაკეტე ჯაყომ. იმ სიშორეზე ხალხი აღარ მიდის. შენს სახლში ახლა კოოპერატივი გახსნა მთავრობამ. ისე იაფად ყიდის კოოპერატივი საქონელს, რომ საწყალი ჯაყო კინაღამ გაკოტრდი.
წუწუნის ნაცვლად უცებ ბოროტად ახვიხვინდა:
– იცის ჯაყომ, როგორი კოოპერატივიც გექნებათ ნასახლარში, კარგად იცის ჯაყომ! გინდათ ტყავი გააძროთ ხალხს, განა! ეგენი კი ამბობენ: ხალხს იაფი საქონელი უნდა მივცეთო. მამა გიცხონდათ! ვითომ არ იცის ჯაყომ, როგორ უნდა მოატყუოთ ხალხი?!
– აი, დავბრუნდი. – ჩურჩულით გაიმეორა თეიმურაზმა და ტახტის თავზე ჩამოჯდა.
– მეც ვხედავ, რომ ბრინკა დაბრუნდი. ახლა ჯაყოს სახლი აღარა გაქვს, სახლიც წაგართვეს, ავეჯიც და ყველაფერიც: ოქროც, ვერცხლიც, სარკეც, რკინის საწოლებიც, ხმალ-ხანჯალიც და ყველაფერიც, ყველაფერიც! რაც ძველი და კარგი რამ გქონდა ჯაყოს, ახლა წაგართვეს, უნდა ქალაქში წაგიღოთო. იცის ჯაყომ, საით წაიღებთ, ვიცი!
– ხი-ხი! – ჩაიხითხითა გულში თეიმურაზმა.
– სახლიც წაგართვეს და სკოლა გაგიკეთეს! – კვლავ ზიზღით აღელდა და ახვიხვინდა ჯაყო. – რა ოხრად გინდა ჯაყოს სკოლა? ხალხსაც ფეხებზე ჰკიდია სკოლა! თუ ჯაყოს განათლება არა გაქვს, კარგი ბიჭი ვერა ხარ, რაღა! ბავშვები ნახირში უნდა წავიდნენ, ან წყალი მოიტანონ, ან დედ-მამას უშველონ, ეგენი კი მთელი დღე მოგაცდენენ. არა გიშავს-რა ჯაყოს! დაიცადე!... მოიცადე! ყველას სეირს გაჩვენებ ჯაყო, ყველას: ნინიკასაც, ილასაც, თომასაც, თედოსაც და თანდილასაც. ეს ხუთი კაცი მთელი სოფელი ხელში ჩაიგდეს, აღარავის მოსვენებას არ გაძლევენ. სულ ძალაზე გიჭირავთ თვალი. ამას წინათ ნინიკასთან ჯაყოს ჩხუბი მოგივიდა. მე ერთი სახრე დაგარტყი, იმან კი ჯაყოს კომბალით თავი გაგიხეთქა. დაიცადოს! დაიცადოს! მე გაჩვენებ კომბალს! ყოველთვის ხომ არ იქნება ეს მთავრობა! ნინიკამ უნდა ჯაყოს გაჯობოს?! უნიფხო!.. ფეხშიშველა!.. ქეციანი! მთელი დღე მოჯამაგირესავით მუშაობ და ერთი ლუკმა ძლივს იშოვი! რა კაცი ხარ ნინიკა, თომა და ილა?! სულ ის გინდა, რომ სხვას წაგაგლიჯონ და სკოლას და კოოპერატივს მოგცენ! ჯაყოს სახლი წამართვი, მაგრამ მე მალე მაგაზე კარგი სახლი ავაშენებ. პავლე, თომა, ილა და იმისი ყაჩაღი ამხანაგები კი ისევ გომურებში დალპებიან. მაშ, მაშ! დაიცადეთ!... მომიცადეთ!...
ჯაყო ვეღარ მშვიდდება. დაჭრილ დათვივით დახეტიალობს, ხუთგირვანქიან მუშტებს ჰაერში ატრიალებს, ბორგავს, იმუქრება და ხვიხვინებს:
– ჯაყო გაჩვენებთ სეირს, თქვენ ყაჩაღებო, თქვენ! აბა ახლა ივლის ჯაყო ხალხის გულისთვის, ახლა დაგიკლებთ ჯაყო გადასახადს, როგორ არა! მამა გიცხონდათ! ჯიბე მაგრად დაიჭირეთ! დაიცადეთ!... მომიცადეთ!...
უცებ თავისი თათი ისე მძლავრად დაჰკრა თეიმურაზს მხარში, რომ დასუსტებული, უძლური კაცი ერთი მტკავლით ჩაიზნიქა:
– ბრინკა, იცი, რას გეტყვი? მოდი ეს სახლი ისევ შენ წაიღე, ღმერთმანი. მთავრობა ისევ მოგცემს ამ სახლს.
– არ მომცემენ, ჯაყო.
– მოგცემენ-მეთქი! ისევ ერთად ვიცხოვროთ მე და შენ. შენ მარგოს ძმა იქნები, მე კი ქმარი, ასე არ გინდოდა წინათ?
– ჰო, მაგრამ... სახლს არ მომცემენ, ჯაყო.
– მოგცემენ-მეთქი! დაიცადე... დამაცადე... ჯაყო მოიფიქრებს...
დიდხანს დარბოდა და ნაწყვეტ-ნაწყვეტად გაუგებარს ისროდა. ბოლოს, ჩრდილივით შემოპარულ მარგოს მიუბრუნდა:
– მარგო, შენ რას იტყვი? რა ვუყოთ თეიმურაზს?
მარგომ პასუხი არ გასცა. პირმიბრუნებული, კედელს შესცქეროდა. მერე ადგა და ისევ გარეთ გავიდა.
ხანგრძლივი სიჩუმე ჩამოვარდა. თეიმურაზი ისევ ფეხის თითებს ისინჯავს, თან გულში შხამიანად ხითხითებს:
– ახლა გაყაჩაღდნენ თომა და ილო? წინათ კი, როცა ეს სახლი თეიმურაზს ჩამოართვეს და ჯაყოს გადაულოცეს, პატიოსნები და ყოჩაღები იყვნენ, განა! ჰოი, ჯაყო! ჰოი, აფრიკელო ზულუსო! ბუშმენო! შენი ჯერიც მოვიდა, განა! ხომ გითხარი: უხილავი სამართალი შენისთანა ავაზაკს ურმით დასდევს-მეთქი. დაგეწია, განა! ეს ერთი და სხვა ათასი!
– ახლა ჯაყოს კიდევ მოგდეს შარი: ჯაყო არ მუშაობსო, ჯაყო ვაჭარი ხარო. ამიტომ ჯაყოს ვენახიც და ბაღიც წაგართვეს, სამართალი აღარსად არ იქნება?!
– ჯაყო და სამართალი? – ფიქრობს გულში თეიმურაზი. – ახლა ყვირი? არა გიშავს-რა, ღმერთმა მოგიძღვნა. ეგ ერთი და სხვა ათასი! ეგ ერთი და სხვა ათასი!
– ღმერთი აღარა ხარ?! – გოდებს მაგრად ნაკბენი ჯაყო.
– ხი-ხი-ხი! – იცინის გულში თეიმურაზი. – ჯაყო და ღმერთი?! ჯაყო და სამართალი?! განგებამ მხოლოდ კლანჭი გაგკრა და გოჭივით აგაჭყივლა, მაგრამ ნეტა მაჩვენა შენი ბღავილი, როცა მისი ბასრი კლანჭი ყელში დაგწვდება. მოახლოებულია განკითხვის ჟამი, ჰოი, ავაზაკო! ჰოი, მგელკაცო ჯაყო! ჰოი, მხეცო, ავო პირუტყვო!
ჯაყოს გული ბრაზით გაუსკდა და ენის ქავილი აუვარდა. ძლივს გაჩუმდა და ისევ ყალიონი ააბოლა. ბოლოს, გადააფურთხა, ყალიონი ჩექმაზე დაიბერტყა და თქვა:
– ბრინკა, მოდი შერიგდეთ. რაც მოხდა, მოხდა! ჯაყო ჯავრიანი კაცი არა ხარ, ღმერთმანი არა ხარ!
– რა თქმა უნდა, – ჩაიცინა თეიმურაზმა.
– ღმერთმანი, ჯაყომ ყველაფერი დაივიწყე. შენ ისევ დუქანში ჩადექი და ივაჭრე. ჯაყოს ძალიან უნდა ისევ გახსნას დუქანი და კოოპერატივი გაგაკოტროს. რა სეირი იქნება! ჯაყომ და თეიმურაზმა რომ მთავრობის კოოპერატივი გააკოტრო, რა სეირი იქნება! მაშ, მაშა! ჯაყოს ახლა ბევრი ფული აქვს. ქეშელამ ბევრი მოგატყუა. ჯაყომ ძალიან წააგე, მაგრამ კიდევ დაგრჩა ჯაყოს. დუქანს სულ საქონლით გაგავსებ. კვირას ქალაქში წავიდეთ და საქონელი მოვიტანოთ. შენც ტანისამოსს გიყიდი. ჯამაგირიც მოგცემ. თვეში ხუთი მანეთი ხომ გეყოფა?
– მეყოფა, კარგად მეყოფა. – იკმარა თეიმურაზმა.
– მაშ ხვალვე წახვიდე დუქანში და ბუღალტერია დაიწყო. ქეშელა და გიბა გომურში ცხოვრობენ. შენც იქ დაიძინებ. ზამთარში გომურში სჯობს, არ შეგცივდება. როცა ახალ სახლს ააშენებს ჯაყო, შენც ჩვენთან იცხოვრებ. ჰა, რას იტყვი? ღმერთმანი, ჯაყო კარგი კაცი ხარ, ჯაყო კარგი გული გაქვს.
– ვიცი, ვიცი! ვიგემე და ვნახე შენი გული. – იხერხება თეიმურაზი.
– ოღონდ აღარ გააჯავრო ჯაყო, თორემ...
– არა, ჯაყო, არ გა... გაგაჯავრებ.
– ღმერთმანი, იმ კოოპერატივს ერთ თვეში გაგაკოტრებ.
უცებ იქვე, ტახტის ბოლოში, ბავშვის ტირილი მოისმა. ჯაყო აკვანს ეცა. მარგოც შემოვიდა.
ჯაყო გაიბადრა:
– მართლა, ბრინკა, აბა ერთი ნახე პატარა ჯაყო! ეს ერთი და სხვა ათასი! მაშ, მაშა! ასე იცის ჯაყომ! აბა, ერთი ნახე, როგორი დიდი გოჭი ხარ ჯაყოს შვილი! ისეთი ვაჟკაცი გამოხვალ, როგორც ჯაყო, მაშ, მაშა!
თეიმურაზმა წელი ძლივს აითრია. აკვანში ჩაკრულს, ორთვიან პატარას ხარბი თვალებით აშტერდება, სახეზე ცივ თითებს უსვამს, "აღუ-აღუს" ბუტბუტებს, მარგოს პირს არიდებს, ჩამოხრჩობილის ღიმილით იღიმება და თანაც ათი წლის დავა ახსენდება.
თეიმურაზი ხევისთავთა გვარის შეწყვეტას მუდამ მარგოს აბრალებდა. ახლა კი... ახლა იმ ფუნჩულა პატარა ჯაყომ, რომელიც ფეხებით აკვანს ამტვრევს და ყვირილით სახლს აყრუებს, დიდი ხნის ინტიმური დავა საბოლოოდ გადაწყვიტა და ბნელი ჭეშმარიტება გამოარკვია.
– სუ! სუ, შე მამა-ძაღლო, შენ! – აჩუმებს ჯაყო თავის ჭირვეულ მემკვიდრეს და დათვურ თათს ფუნჩულა ლოყებზე უსვამს.
– აღუუ!.. აღუუ!.. აღუუ, პაწაწინა ჯაყოს. – კვლავ ბუტბუტებს თეიმურაზი და ისევ ჩამოხრჩობილის ღიმილით იღიმება.
მარგო აკვნის მეორე მხარეს ჩაკუნტულა, მკერდის საკინძი გაუხსნია და ძუძუს მოწოვებას აპირებს, მაგრამ რაღაცას ერიდება.
– ჩემთან ძუძუ ვერ ამოუღია... ჩემი რცხვენია. – გულში ამოიკვნესა თეიმურაზმა და ადგა.
მარგომ დაჩვარული ძუძუ მაშინვე მისცა ბავშვს და აკვანს ზედ დააკვდა.
ჯაყო თეიმურაზს მოუბრუნდა:
– მართლა, ბრინკა, იცი რას გეტყვი? შენ რომ მოკვდები, ხევისთავის გვარიც აღარ იქნება. მოდი, საქმეს ისე გაგიკეთებ, რომ ამ პატარა ჯაყოს ხევისთავი დაგარქვა, ჰა, რას იტყვი?
თეიმურაზის თავში და გულში უკვე ყველაფერს დაეკარგა ფასი და მნიშვნელობა, ყველაფერი გაქრა, გადნა და არეულობავით აირია: ხევისთავიც და ჯივაშვილიც, ჯაყოს დუქანიც და კოოპერატივიც, სკოლაც და ხევისთავთა ყოფილი სახლიც, წარსულიც და აწმყოც.
თეიმურაზი აყბედებულ ჯაყოს ყურს აღარ უგდებს, ხარბი თვალით მარგოს მისჩერებია. – თავის წინანდელ მარგოს, მარგუშას, მარგალიტს, თავის ერთადერთ მეგობარს, რომელმაც გამხდარი ძუძუ ბავშვს ძალით ჩასჩარა და თავისი სახეც ბავშვის ძონძებში ჩაჰმალა.
რატომ არიდებს მარგო თვალს თეიმურაზს? რატომ ბრწყინავს მარგალიტივით მარგოს გაყვითლებულ ლოყებზე ორი ცრემლი? რცხვენია? მაშ რატომ შარშან არ შერცხვა? ნეტა რა მოხდა მას შემდეგ? ნეტა იცოდეს თეიმურაზმა, მოხდა რამე რამდენიმე თვეში, თუ... თეიმურაზის ჩონჩხს ჯაყომ თათი დაჰკრა და გამოაფხიზლა:
– ჰა, რას იტყვი? ხევისთავი დაგარქვათ, თუ არა, პატარა ჯაყოს.
– კარგი, ჯაყო... ძალიან კარგი... ორი გვარი ატაროს: ჯივაშვილი-ხევისთავი... მე თანახმა ვარ... თანახმა ვარ, თუ მარგო... თუ მარგოც დასთანხმდა.
მარგომ უცნაური ღიმილით ახედა თეიმურაზს და ჯაყოს უთხრა:
– სულ ერთია. ეგრე იყოს.
– მაშ კვირას ქალაქში რომ წავიდეთ, მთავრობას საბუთს მოგართმევ. ბრინკა, ახლავე დაწერე ის საბუთი. აბა, დაჯექი.
თეიმურაზმა შესაფერისი განცხადება დაწერა. დაწერა და თვითონვე გაიკვირვა. თითქოს გონს მოვიდა და თავიდან ბურუსი მოიშორა. თვალები მოიფშვნიტა, დაწერილი დაკეცა, დახია და ბუხარში შეაგდო, თანაც ჩაიბუტბუტა:
– არ ვარგა... მერე დავწეროთ...
– მერე დავწეროთ. – დაეთანხმა ჯაყოც და გარეთ გავიდა.
თეიმურაზი დიდხანს უჩხიკინებს ბუხარს, მერე მარგოს უბრუნდება:
– ავად ხომ არა ხარ, მმ... მარგო?
და სიჩუმის შემდეგ კვლავ იმეორებს:
– ავად ხომ არა ხარ, მმ... მარგო?
– არა. – კედელს უპასუხებს ნაცოლარი.
– მაშ რატომ გა... გახდი ეგრე?
მარგომ თეიმურაზს ისევ მოარიდა სახე და ბავშვს მძლავრად მოუჭირა არტახები.
– ხომ კ... კარგად ხარ?
მარგომ აკვანი დაუდევრად მიაგდო კუთხეში და კარებისკენ გასწია.
– მარგო, რატომ პასუხს არ მაძლევ? ისეთი რა და... დავაშავე, რომ ორი სიტყვაც არ მაღირსე?
მარგო ოდნავ შეირყა და ბოძს მიეყრდნო. შემდეგ უცებ მოტრიალდა და გაბრაზებულმა, ცრემლიანი ხმით ამოიოხრა:
- იმიტომ, რომ... იმიტომ, რომ მართლა არ იმსახურებ... არ იმსახურებ-მეთქი... საკუთარი თავის ასეთი დამცირება სიამაყეზე უარესია... უარესია-მეთქი! შენზე ცუდმედიდი (ანუ თავმომწონე) სატანაც კი არ იქნება... შენ... შენი თავმდაბლობით შენი თავიც დაღუპე და მეც უბედური გამხადე.
- შენ? გ... გაუბედურე? მე?.. მე?..
- დიახ, შენ! სწორედ შენ! მხოლოდ შენ!
თეიმურაზი წამოდგა და მარგოს მიუახლოვდა.
- როგორ?.. რითი? მ... მოვიფიქროთ... გ... გავარკვიოთ. – ბუტბუტებდა ნაქმარალი (ანუ გაოგნებული) და ცხვირწინ თითებს ათამაშებდა. – მ... მოვიფიქროთ... გ... გავარკვიოთ...
- ოოჰ, ღმერთო ჩემო! რაღა მოფიქრება და გარკვევა გინდა, თეიმურ?! აქამდე როგორ ვერ გაიგე და ვერ გაარკვიე, რომ შენ... მამაკაცი ხარ... რომ მამაკაცი უნდა იყო, შენ კი... შენ... ოოჰ, თეიმურ!... თეიმურაზ! ეს რა მიქენი!.. ეს რა დღეში ჩამაგდე!.. ღმერთმა ჩემი ცოდვა შენ დაგაკისროს (ანუ შენ დაგდოს ბრალი), თეიმურ!
- მარგო!.. მარგუში!.. გ... გამაგებინე...
- რაღა გაგაგებინო, თეიმურ?! ნუთუ... ნუთუ აქამდე ვერ გაიგე, რომ შენ... შენ... ოოჰ, ძლიერო ღმერთო!
უცებ მოტრიალდა, კუთხეში დალაგებული ლოგინების გროვაზე დაემხო და ჩუმად აქვითინდა.
თავზარდაცემული და გაბრუებული თეიმურაზი ოთახის შუაგულში იდგა, სათვალეებს ისწორებდა. ისევ ცხვირწინ თითებს ატრიალებდა და ბუტბუტებდა:
- მე?.. მე გა... გაუბედურე? არ მესმის... ვერ გ... გავიგე... არაფერი არ მესმის.
მარგო მოტრიალდა, გასწორდა, სახეზე მკაცრი სიმტკიცე აესახა და გაბრაზებით მიახალა:
- ვერც გაიგებ! ვერასოდეს ვერ გაიგებ! ახლა კი წადი აქედან... ახლავე წადი!.. წადი და აღარ დაბრუნდე, აღარ დამენახო, თორემ... თორემ...
თეიმურაზი კარისკენ მიბარბაცებს, კვლავ თვალწინ თითებს იტრიალებს და ბუტბუტებს:
- კარგი, წავალ... მე წავალ, მაგრამ რომ არაფერი არ მესმის... რომ ვ... ვერაფერი ვერ გავიგე...
კარებში ერთი წუთით შეჩერდა, შეყოყმანდა, შემდეგ თავი მოაბრუნა და სლუკუნით ამოიოხრა:
- მაშ... მ... მშვიდობით, მარგო!.. მშვიდობით!
და მოწყვეტილი ფეხები კარების ზღურბლზე ძლივს გადაათრია.