კარი მეორე — თავი I
ვინ დალია ბოლომდე ამქვეყნიური სიტკბოების ფიალა? ვის არ უნახავს ბედის ცვალებადობა? ბერძნებსაც ჰქონდათ დრო, როცა მთელ მსოფლიოში განთქმულნი იყვნენ, სწავლითა და მეცნიერებით ბევრნაირად აყვავებულნი.
ისინი სხვადასხვა ქვეყნის ხალხებს ცხოვრების კანონებს უდგენდნენ, მათზე ცუდის მსურველ მტრებს კი პატივს ართმევდნენ. ვინ იფიქრებდა იმ დროს ამ ხალხის დამცირებას ისე, რომ ამით მათი ბედნიერება დასრულებულიყო?
ერთ გასაჭირს, რომელიც კარს მოადგა, ბევრი სხვაც მოჰყვა. სხვადასხვა უბედურებამ ბერძნების ძველი დიდება გაანადგურა. და არა მხოლოდ გარეშე მტრები, არამედ შინაურებიც სულელობენ: მას ნაწილ-ნაწილ გლეჯენ და ერთმანეთში ინაწილებენ!
ბოლოს კი ერთმა მათგანმა სულ ერთად მოჰხვია ხელი: ეს იყო სპარსთა მმართველი, სახელად სკლიაროსი. ის თითქმის ბრუსამდე მივიდა, ხმელეთით გზები ჩაკეტა და კონსტანტინოპოლის აღება სურს.
მოჯანყის ძლიერებას წინ ვეღარავინ უდგება და დედაქალაქიც მისგან განადგურებას ელის. იჩაგრებიან მცირეწლოვანი კონსტანტინე და ბასილი, დედა მათს, თეოფანიას, გული დარდით აქვს ავსილი.
დაღონდა პარაკიმომენიც, რომელიც კარისკაცებში პირველი იყო და დედოფალთან ერთად ბიზანტიას მართავდა. დარბაისლებიც შეკრებილან, ყველას გადაუწყვეტია, რომ თავად თავს ვერ იხსნიან და შველასაც არ ელიან.
ისინი ისევ სკლიაროსს შეევედრებიან, რომ ამ ქვეყნის უმოწყალოდ განადგურება არ მოინდომოს. მაგრამ ამ დროს წამოდგა მოხუცი სევისტოფორი, რომელსაც დარბაისლებში ჭკუით ტოლი არ ჰყავდა.
მან მოულოდნელად მიიპყრო კრების ყურადღება და ჩვეული მჭევრმეტყველებით მოჰყვა, რასაც ფიქრობდა:
II