prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

თორნიკე ერისთავი — კარი პირველი — თავი III შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

აკაკი წერეთელი · პოეზია

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

კარი პირველი — თავი III

III

ახოვანი, მშვენიერი, თეთრწვერა და თეთრთმიანი, წინ წამოდგა სასაუბროდ მოწიწებით, ტკბილი ხმით. მან თაყვანი სცა ჯერ მეფეს, მერე კრებულს ორივე მხრიდან. გულზე ჯვარედინად ხელებს იჭდობს, თავდახრილი, ცრემლების ღვრით. წვერ-ულვაშზე მარგალიტებივით ცრემლი ცრემლზე ეკიდება. მწარე ოხვრით ვერ იქარვებს, გულს რომ ცეცხლი ეკიდება. უკვირს, რომ ამ სამსჯავროში უმიზეზოდ მოხვდა. უკვირს, რომ მასზე გულს იყრიან ისინი, ვინც მას უყვარდა. გულნატკენად რომ უყურებს სხვებს, თვითონაც გული სწყდება, მაგრამ თავის პირადობა აღარ ახსოვს, ავიწყდება. და საერო ნება-სურვილს მორჩილებით აძლევს პასუხს. თანდათან მისი სიტყვა შეუპოვრად ქუხს და სჭექავს: „ვფიცავ იმ პირველ მიზეზს, ყოველი მიზეზის მიზეზს, ვიფიცავ საქართველოს და მერე, მეფევ, თქვენს მზეს, რომ მართალი ვარ იმაში, რაზედაც ბრალს მდებთ თქვენ! დაბლა ეს გული მიმოწმებს და მაღლა – ზეციური ღმერთი! მართალია, რომ დღეიდან ვტოვებ სამსახურს, თუმცა ჩემი ერთგული გული ძველებურადვე ხურს. თქვენ რომ გშორდებით, ამით ვკარგავ ხორციელ ნეტარებას. ვერ ხედავთ მოხუცის გულდაწყვეტილ მდუღარებას? მაგრამ მივყვები საქმეს, რომელიც ახლა უფრო დიდია. ის მაიძულებს გაბედულად დავარღვიო ჩვენი ჩვეულებრივი წესი. დრომ მოითხოვა ახლა ჩემგან სხვაგვარი სამსახური. და, რომ უარვყო, დავრჩები ძველზედაც უმადური. ეჰ, მეფევ! რატომ მადებდი ბრალს შენს ერთგულს, ფეხთა მტვერს, რომ სამსჯავროში მაგდებდი, როგორც ორგულს... ქვეყნის მტერს? იძულებით ვარ ახლა მთქმელი ყოველიფრის უნაკლულოდ, რაც გულმა გადამიწყვიტა მხოლოდ მე საიდუმლოდ! თქვენი ნებაა! მონა ვარ მე თქვენი სურვილის! სიტყვაა მხოლოდ წამალი გულისთქმის, დარდის!“ მოხუცმა ამ სიტყვების დროს ბევრი ცრემლი ღვარა და უნებურად დაიწყო თავისი თავგადასავალი:

IV

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

კარი პირველი — თავი III

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • მეფე დავით კურაპალატის წვეულება და ქართული ლხინის ტრადიციები.
  • ხუმარასა და ორბელიძის გამოცანები, რომლებმაც თორნიკეს თემა წამოჭრა.
  • მეფე დავითის გაკვირვება და ბრალდება თორნიკეს მიმართ, რომელმაც სამსახურზე უარი თქვა.
  • თორნიკეს თავდაცვითი სიტყვა, სადაც ის ხსნის თავისი გადაწყვეტილების მიზეზებს.
  • საქართველოს მძიმე წარსული და გმირული ბრძოლები მტრის წინააღმდეგ.
  • იოანე მხედართმთავრის მაგალითი, რომელმაც ბერად შედგომის შემდეგ თორნიკეს გადასცა სარდლობა.
  • თორნიკეს სიბერე და ფიზიკური უძლურება, როგორც სამსახურზე უარის თქმის მთავარი მიზეზი.
  • თორნიკეს სურვილი, დაუთმოს სარდლობა ახალგაზრდა, გამოცდილ მებრძოლებს და თავად იოანეს გზას გაჰყვეს.
  • მსაჯულების თანხმობა თორნიკეს სურვილზე.
  • მეფის ემოციური რეაქცია და ძმური დამოკიდებულება თორნიკეს მიმართ.
  • მეფის მცდელობა, დაარწმუნოს თორნიკე, რომ ის ჯერ კიდევ სჭირდება ქვეყანას.
  • თორნიკეს ახსნა, თუ რატომ ვერ დარჩება საქართველოში (ერთგულების გამო).
  • თორნიკეს რწმენა, რომ უცხო მხარეში ცდუნებას მოერიდება.
  • თორნიკეს ლოცვა მეფისა და საქართველოსთვის.

რთული სიტყვების განმარტება

დასთვალოს
დაითვლის
შეამკოს
შეაქებს, დაამშვენებს
საგმირონი
გმირული
მირონი
კურთხევა, წმინდა ზეთი
ნაშთი
ნარჩენი
შარავანდით
ბრწყინვალებით
ვიქარვებთ
მოვიშორებთ, დავიცხრობთ
აწმყო
დღევანდელი, მიმდინარე
ნაღველს
დარდს, მწუხარებას
მოგვარეთო
მოიყვანეთ
პირნათლად
სუფთა სინდისით, უდანაშაულოდ
კადნიერება
გაბედულება, თავხედობა
მსაჯულიცა
მსაჯულებიც, მოსამართლეებიც
გაიმტკიცა
დაიმტკიცა, დაადასტურა
ტახტით
ტახტიდან (ადგილიდან, სადაც მეფე ზის)
ვერამთქმელი
ვერაფრის მთქმელი, გაჩუმებული (ემოციისგან)
აწ
ახლა
მარგი
სარგებელი, სასარგებლო
საიმქვეყნო საგზალ-ბარგი
ამქვეყნიდან წასასვლელი საგზალი და ბარგი (მომზადება სიკვდილისთვის ან მონასტერში წასასვლელად)
მიმძიმდება
გამიჭირდება, მძიმე იქნება ჩემთვის

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — აკაკი წერეთელი. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.