prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

ბახტრიონი — თავი IX შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

ვაჟა-ფშაველა · პოეზია

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

თავი IX

IX

ღელეში ჩავიდა მწუხარე ვარდი, ვარდის წყლით ნაბანი; უძრავი ეფარა თავზე ყვავილებიანი საბანი. მოულოდნელი ხმა ესმის, კაცის კივილი შორიდან, ჩამორბის, ჩამოუძახებს კაცი ახადის გორიდან: „მოიცა, ქალო, და-ძმობას, ცოტა იარე წყნარად. რა გაქვითინებს, საწყალო, იყავი უწყინარად (მშვიდად)!“

ლელა ჩამოხდა ცხენიდან, ცხენი ხეზე მიაბა, ჩამოჯდა დაღონებული, შუბი გვერდით დაიდო. აგერ გამოჩნდა ისიც, ვისი ძახილიც ესმოდა, ქალთან პირდაპირ მივიდა, ვით ამოწვდილი მახვილი (ხმალი).

კვირია: „შენ და, და მე ძმა, ლელაო! თუნდაც მიმიღე მამად. ჩემს ასე დატოვებას ნუ ჩამითვლი ცუდად. მე კვირია ვარ, მიტირე (მომისმინე), თუშეთიდან მოსული მზირია (მზვერავი), თუმცა თქვენი წყლისა ვარ (თქვენი მხრიდან ვარ), ფშაური მიდგას ძირი (წარმომავლობა), გოგოლაურთა დისწული, მათურელ გივის შვილი... შენი პასუხი მესმოდა, იქვე ლაშქარში ვიყავი, უფროსთა საუბარში მე ვეღარ ჩავერიე. თუმცა ჭკუაში დამიჯდა (დავფიქრდი) შენი გაყოლა თანა... აჩქარდნენ, იუკადრისეს (არ იკადრეს) ქალის წამოყვანა. განა ლაშქარი არ ფიქრობს, რომ ხერხი ღონეს სჯობია? სადაც „ჰო“ უნდა ამბობდნენ, იქ „არაო“ იძახიან! არ ფიქრობენ, – ბახტრიონს ბევრი თათარი ჰყავს; ჯერ შესვლაა საჭირო, რომ კაცმა გამოიყენოს დანა. საქმე ციხეა, უფრო კი მაგარი ციხის კარები, რომ ლაშქარს ჰქონდეს მტრისკენ გზა, თავისუფლად გასატარებელი. მე და შენ, დაო, ასე ვქნათ, მეც თავს არ ვზოგავ, იცოდე: ჩვენ ჯარზე უწინ წავიდეთ, შენც ჩემთან ერთად წამოხვიდე. ჩვენ ორნი წავალთ ერთად, – მივმართოთ თათრის ბინას; მივესალმები ყარაულს, სხვებზე წინ მდგომს და მთავარს. თან ვეტყვი: ყეინს მოვართვი საჩუქრად ლამაზი ქალი; გთხოვთ მანუგეშოთ მეც, კაცი ვარ შესაწყალი. კარს გაგვიღებენ ციხისას, მარჯვედ მოვხვდებით შიგნით. შენ თუნდაც ხელსაც ნუ გაანძრევ, ჩვენს ჯარს მე ვუშველი იქით. ჯარი ხვალამდე არ მოვა, ჩვენ სრულად წინასწარ ვიაროთ; მზად ვიყოთ, ციხის კარით საქმე წინ წავწიოთ. ცისკრისას მოვა ლაშქარი, ჩვენც იქ დავხვდებით მარჯვედ; ვეცდები კარი გავუღო, თუნდაც ციხის კარზე დამკლან. შენ რას იტყვი ამაზე, ჭკვიანურად ვამბობ თუ არა?“

ლელა: „მზად ვარ, შენი ჭირიმე, როგორ სჯობს, უკეთ იცი; მე კი გონება არ მიჭრის, დარდ-ბოღმის ბუდედ ვარ ქცეული. მტრის ჯავრი გულში მიდგას შავი ალაზნის გუბესავით. ასე იყოს, როგორც შენ ამბობ, უარს არ ვიტყვი მაგაზე, ოღონდ ჩვენმა ჯარმა თათრები ვირის ბაგაზე დააბას (დაამარცხოს). იმოდენს როგორ არ შევძლებ, რომ დედის კალთაზე დამკლან...“

ამ პირობაზე დამდგარნი, ორნი გორი-გორ ჩადიან; ოღონდ ჩვენს ჯარს ეშველოს, – ორსავეს სიკვდილი უნდა.

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

თავი IX

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • კვირიას მწუხარება და სიზმარი, რომელიც მის მომავალ ბედს წინასწარმეტყველებს.
  • ლელას გამოჩენა, მისი ვაჟკაცობა და მამის, შანშეს, ავადმყოფობის ამბავი.
  • ლელას მტკიცე გადაწყვეტილება, იბრძოლოს თათრების წინააღმდეგ და შური იძიოს.
  • ლაშქრის თავდაპირველი უარი ლელას ბრძოლაში ჩართვაზე.
  • კვირიას და ლელას საიდუმლო გეგმა ბახტრიონის ციხეში შეღწევის შესახებ.
  • ლაშქრის აღფრთოვანება და რწმენა ბატონის (ლაშარის ჯვრის) წინამძღოლობით.
  • ბუნების აღწერა და მისი პარალელი გმირების სულთან.
  • უგრძნობელობის გზის საზარლობის იდეა.
  • ხოშარეული გამოთქვამს ეჭვებს ჯაშუშის შესაძლო ღალატზე.
  • ლაშქარი შიშობს, რომ შეიძლება გაყიდონ ფულზე და ფიცი დაარღვიონ.
  • ლუხუმი მკაცრად უსაყვედურებს ლაშქარს ჭორაობისა და სიმხდალისთვის.
  • ლუხუმი უარყოფს ღალატის შესაძლებლობას და ლაშქარს სამშობლოს დაცვისკენ მოუწოდებს.
  • სუმელჯი ამბობს, რომ შიშები ბუნებრივია და საქმეების დაკვირვებით მოდის.
  • ლაშქარი ერთხმად უარყოფს კვირიას ღალატს და მის ტანჯულ მდგომარეობას უსვამს ხაზს.
  • ლუხუმი კმაყოფილებას გამოთქვამს ლაშქრის აზრის შეცვლის გამო.
  • ლაშქარი გონს მოდის და მოგზაურობა გრძელდება მთიან, მძიმე პირობებში.

რთული სიტყვების განმარტება

სჭამს
ჭამს
მქუხარედ
ხმამაღლა, გრგვინვით
მჭმუნვარედ
მოწყენილად, დარდიანად
მჟღავნდება
ჩანს, ვლინდება
საპოხი
გულის მოსაგები, მოსალბობი
მჭეხარი
ჭექა-ქუხილით
ფიტია
ხის ნაჭერი, ჩხირი
მუმბარეზობით
თავხედურად, უტიფრად
საპყარი
ტყვე
სულ-კრული
სულდამწვარი, უბედური
ფხიანად
გამბედავად, გაბედულად
სალი
მყარი, მაგარი
ბურდო თივისა
თივის ზვინი, თივის გროვა.
გარგებთ ტარება
წაგადგებათ ასეთი საქციელი/დამოკიდებულება.
მზირმა მზირობა არ გვიყოს
ჯაშუშმა არ გვიღალატოს, არ გვიჯაშუშოს.
თავს არ მოგვხვიოს წვალება
თავზე არ დაგვატეხოს უბედურება, ტანჯვა.
ნათრევ კაცია
ბევრგან ნამყოფი, გამოცდილი კაცია.
ნახლართიანი
ჩახლართული, რთული, ცუდი.
რჯულზედა
რწმენაზე, სარწმუნოებაზე.
ჰგრეხთ დიაცებრ ჭორებსა
ქალებივით ჭორებს ლაპარაკობთ.

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — ვაჟა-ფშაველა. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.