ბახტრიონი — თავი XIV შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

თავი XIV

XIV

თუშები, თექის ტანსაცმლით, ნაქერალაში დაბანაკდნენ. ისინი ომში გაუტეხელნი არიან და ლაშქრობაში იღბლიანები. მათ ირგვლივ სანგრებივით შემოუვლიათ დაქანებული ხევები. თუშები ფშაველ-ხევსურებს ელოდებიან, მათი მხრიკენ აქვთ მზერა მიპყრობილი. სიხარულით ხვდებიან მათ და დროშები უჭირავთ.

ლუხუმმა ცხენი გააქუსლა და მხიარულად წავიდა. შუბლშეკრული, კამათის მსგავსი ტონით დაუძახა თუშებს:

ლუხუმი: „სად გყავთ, თუშნო, ზეზვა? რატომ არ მაჩვენებთ? მე და მან უნდა ვიომოთ, რადგან მისი მკლავი ნაქებია.“

ლუხუმი აღარ ხუმრობს, ფარით მკერდშემოღობილი დგას. „მე ჯერ თათრებთან რა მინდა? მე მისი სისხლი მწყურია. მისი მტრობა და შური გულიდან მიდუღს და გადმოდუღს.“

თუშის ლაშქარი შეჩერდა, გულზე მური (დარდი) წაესოთ. ფიქრობენ: „რამ გააგიჟა? ლეკია თუ ურია? დახმარების მაგივრად, ამ თავხედს ჩვენივე სისხლი სწყურია!“

ზეზვამ მაშინვე იცნო თავისი ძმობილი. ვეფხვივით, ხმალშემართული წავიდა. ერთმანეთს ხმლით, შუბითა და ფარით შეეკინკლავნენ. შემდეგ მხურვალედ აკოცეს ერთმანეთს და ძმურად ჰკითხეს ამბები. ერთმანეთის ნახვის სურვილი ორივესთვის ჭრილობასავით მტკივნეული ყოფილა.

ლუხუმი: „გენაცვალე, ძმაო ზეზვა, რომ კიდევ გნახე. მიყვარს, ძმობამა, ხმალშემართული შენი მტრისკენ მიწევა. კაცო, შენც დაბერებულხარ, ჭაღარა გაგმრავლებია. ცხენი სად გყავს, მითხარი, ის შენი ცხენი – საღარი?“

ზეზვა: „ლაშქრობამ და ძაღლუმადურად (უპატრონოდ) ყოფნამ დამაბერა. მე მთელი ლაშქარი ვარ, რაც კი არის, დედამ ძუძუ მომაშორა. შენთან, ძმაო ლუხუმო, რამდენჯერ ვიყავი ომში? ჩემი საფერხე (საბრძოლო აღკაზმულობა) გომში (სოფელი) ორჯერ თუ დაებმის წელზე. საღარი მათ მომიკლეს, ვისაც დღეს უნდა უტიროთ. ის ძაღლებიდან ერთი ცოცხალიც არ გაუშვათ გარეთ.“

ლუხუმი: „ყველაფერი მახსოვს, ძმობამა, რაც გადაგვხდენია. კიდევ უნდა გადაგვხდეს... ეს ჩვენი ბედია.“

ზეზვა: „მეც ბევრი რამ მახსოვს, ერთი კი უფრო ნათლად: ერთხელ, საბუის ბოლოს, ლეკები რომ ქადასავით დავჭერით. თუ გახსოვს, ერთ ლეკს ხმლით დავეცი, თავი მოვწყვიტე!“

ლუხუმი: „შენი ფრანგულის (ხმლის) ნაჭრევი ისევ ისეთი მწარეა (მკვეთრი)?“

ზეზვა: „თავი მიწაზე გაგორდა, ტუჩებმა კაპუნი დაუწყო. იტყოდი, წისქვილზე სარეკელას (წისქვილის ნაწილი) რაკუნი გაუდისო. შენ შეგებრალა ურჯულო, თვალები მოგიწყლიანდა. უეჭველად, სადაც გენახე, ქალები მოგაფურთხებდნენ. მე არ მებრალება, ლუხუმო, მოუნათლავი არასოდეს. მათი სიწუნტის (სიბოროტის) ნაღველი ყელში დუღილით ამომდის. ვისაც ჩვენ არ ვებრალებით, ჩვენ რატომ შევიბრალოთ? სიკვდილი თვითონ უფალს გაუჩენია მტრისთვის!“

ერთმანეთს სალამი მიართვეს, ჯარი ფიცით შეეკრა. მაღლიდან მაკურთხებელი ჯვარი დაადგათ თავზე. სისხლით შეიღებება ქართველთა მთა და ბარი. დილის მზის სხივებით იპოხება (ნათდება) კახეთის მთების ქედები.

XV