prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

სიბრძნე სიცრუისა — ნაწილი 6 შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

სულხან-საბა ორბელიანი · პროზა

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

შვილმა უპასუხა:

„მიწა ნიშნავს იმას, რომ როგორი დიდებული და ძლიერი მეფეც არ უნდა იყო, იცოდე: მიწა ხარ და მიწადვე იქცევი. ღვთისთვის მოსაწონი საქმე ადამიანებისთვის მოსაწონ საქმეს სჯობს. ქვა კი ნიშნავს, რომ რაც საგანძური გაქვს, თუ არ გამოიყენებ, ის ქვაა და ოქროც ქვის ტოლფასია ადამიანებისთვის.“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**ძუნწი და ოქრო**

ერთმა კაცმა დიდი რაოდენობით ოქრო მიწაში დამარხა. ის ყოველდღე მიდიოდა და იმ ადგილს ნახულობდა. ერთმა სხვა კაცმა ეს შეამჩნია და თქვა: „მივალ, ამოვთხრი იმ ადგილს, რომელსაც ეს კაცი ხშირად ნახულობს, და ვნახავ, რა უცნაური რამ არის იქ.“ ის მივიდა და ღამით ამოთხარა ის ოქრო, წაიღო, მის ნაცვლად კი ქვა დამარხა.

იმ კაცს მოუნდა ოქროს ნახვა. ამოთხარა და ნახა: ოქროს ნაცვლად ქვა იდო. მან ტირილი და ვაება დაიწყო. მივიდა ის მომპარავი კაცი და ჰკითხა: „რას ტირიო?“

მან უთხრა: „ოქრო დავმარხე, დახარჯვა არ მინდოდა, ის მოუპარავთ და მის ნაცვლად ქვა დაუმარხავთ.“

იმ კაცმა უთხრა: „ვაი შენ! რატომ ტირი? მაგ მიწაში ოქრო იდებოდა თუ ქვა, მაინც არ დახარჯავდი!“

„მეფეო, საგანძურიც ასეა. რაც უნდა იდოს, თუ კარგად არ გამოიყენება ან არ დაიხარჯება, აზრი არ აქვს!“

მამამ უბრძანა:

„მაშ, შენი ნათქვამით, ქონების შენახვა საერთოდ არ ვარგა?“

ჯუმბერმა მოახსენა:

„არქონება არ ვარგა, მაგრამ ცუდად ქონება უარესია.“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**დიდვაჭარი და მისი შვილი**

იყო ერთი მდიდარი ვაჭარი და ჰყავდა ერთი შვილი. როცა კვდებოდა, შვილს სწორი გზა ასწავლა. სამასი ლიტრა ტყვია ერთ მონას ჩააბარა და უთხრა, შეენახა და შვილისთვის არაფერი ეთქვა, სანამ არ გაუჭირდებოდა.

ის კაცი მოკვდა, მისი შვილი კი ლოთი იყო და ღვინის მსმელებთან ერთად მხიარულობდა. მამის მთელი ქონება სრულად გაფლანგა, ისე რომ ცოლის სამკაულიც კი გაყიდა და ღარიბი დარჩა.

როცა მისმა მსახურებმა ნახეს, რომ არაფერი აღარ ჰქონდა, მისი სიყვარული გაუქრა. მას ტყვია გაახსენდა და იმ მონას ჰკითხა: „რა უყავი, მამაჩემმა სამასი ლიტრა ტყვია რომ ჩაგაბარაო? ის მომიტანე!“

ის კაცი წავიდა და ტირილით მოვიდა. ასე უთხრა: „მიწაში დავმარხე და თაგვს შეუჭამია!“

იმ ყმაწვილმა არ დაუჯერა, მაგრამ მისმა ღვინის მსმელმა მეგობრებმა დაუმოწმეს: „მართალი იქნებაო.“

ძალიან გაღარიბდა და მოუნდა თავის მეგობრებთან ერთად დალევა, მაგრამ არაფერი ჰქონდა, რომ მისულიყო და მიეტანა. წავიდა, ცოლს თავსაფარი მოხადა, გაყიდა. ერთი პური და ცოტა ყველი იყიდა, წაიღო და წავიდა.

მისი მეგობრები ბაღში ისხდნენ და სვამდნენ. როცა კართან მივიდა, მოშარდვა მოუნდა. პური და ყველი დადო და თვითონ განზე გავიდა. მივიდა ერთი ძაღლი. პური და ყველი შეუჭამა.

ის ყმაწვილი მეგობრებთან შევიდა. მათ მისი დიდი ხარჯი და მასპინძლობა დავიწყებოდათ, აღარც პატივი მიაგეს და გაუწყრნენ: „საჩუქრის გარეშე რატომ მოხვედიო!“

შერცხვა და ასე უთხრა: „ყველი და პური მომქონდა და ძაღლმა შემიჭამაო.“

მისი მონა მათთან ერთად სვამდა, გაეცინა და ასე უთხრა: „იტყუება, ძაღლი როგორ შეუჭამდაო.“

იმ კაცს აეტირა და ასე უთხრა: „ღმერთმა დაგსაჯოს! თუ სამასი ლიტრა ტყვია ერთმა თაგვმა შეჭამა, ერთ პურსა და ცოტა ყველს დიდმა ქოფაკმა როგორ ვერ მოერეოდა, რომ შეეჭამაო!“ და ატირებული გამოვიდა.

ის მონა ადგა, უკან დაეწია და უთხრა:

„ვერ გაიგე შენი ჭკუა! ამდენი ქონება რატომ გაფლანგე? ვინ არის მადლიერი? ახლა მე მომისმინე და ნუღარ ლოთობ. თავი შეიცანი. მე ის ტყვია ისევ მაქვს. ეს დღე ვიცოდი და, თუ ადრე მოგცემდი, იმასაც დაკარგავდი. აჰა, ახლა შენი ქონება ღმერთმა მოგახმაროს!“

შემდეგ კარგად გამოიყენა, ისევ დიდებული ვაჭარი გახდა, როცა ვაჭრობა ისწავლა.

„ბევრი საქონელი სჯობს, თუ კაცი კარგად გამოიყენებს, თორემ ღარიბი ცუდ მდიდარს სჯობს. ძველად ნათქვამია: ერთმა ღარიბმა თქვა: მეფეებს ვჯობივარ იმით, რომ მე რაც მაქვს, მყოფნის და კიდეც კმაყოფილი ვარ; მათ კი მთელი დედამიწა რომ იშოვონ, არ ეყოფინებათ და არც გაძღებიან!“

მეფემ ჰკითხა:

„რადგან სიბრძნის სწავლებას აცხადებ, რა არის ადამიანისთვის ყველაზე სასიამოვნო და რა – ყველაზე საწყენი და მძიმე?“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**მეფე და მისი სამი შვილი**

იყო ერთი დიდებული მეფე და ჰყავდა სამი შვილი. მეფემ თქვა:

„გამოვცდი ჩემს შვილებს, რომელს აქვს სამეფო ჭკუა?“

სამივეს ჰკითხა: „რა არის ყველაზე ლამაზი, რა არის ყველაზე მსუქანი და რა არის ყველაზე სწრაფი?“

უფროსმა შვილმა მოახსენა:

„ჩემი ცოლი ლამაზია, ჩემი ცხენი მსუქანი და ჩემი ქორი სწრაფი. მათზე უკეთესი არსად მოიძებნება.“

მამამ უთხრა: „მეფობამ არ გიხილოს შენ!“

საშუალო შვილმა მამის ქება თქვა და მოახსენა: „დედოფალზე ლამაზი, მეფის ცხენზე მსუქანი და მეფის შევარდენზე სწრაფი არაფერი იქნებაო.“

მასაც უბრძანა მეფემ: „სამეფო წილი არ შეგხვდესო!“

უმცროსს ჰკითხა და მან თქვა:

„გაზაფხულზე ლამაზი, შემოდგომაზე მსუქანი და თვალზე სწრაფი არაფერი იქნება მთელ დედამიწაზე.“

მამას მოეწონა და სამეფოდ ის შეინახა.

„ვიცი, გამომცდი და, მე რომ არც ვარგოდე, სხვა ვინ გყავს შვილი, ან ის ძმა იყოს მემკვიდრეო.“

მეფემ უთხრა:

„კარგ სიტყვას ამბობ და მაშინაც საჭიროა მისი პოვნა.“

ჯუმბერმა მოახსენა:

„ცოდვაზე სასიამოვნო ცოტა ხნით არაფერია, მაგრამ ბოლოს შხამია და საწყენი, თავიდან უხარია და ბოლოს ნანობს. მადლსა და კარგ საქმეზე ძნელად დასაწყები არაფერია და როცა ხელს მოჰკიდებს, ადვილად გააკეთებს, თავიდან ეშინია და ბოლოს უხარია, დიდ სიამოვნებას განიცდის. ცუდ და უსარგებლო საქმეს მოკლე და საწყენი დასასრული აქვს, კარგსა და მადლიანს კი – დაუსრულებელი საუკუნოდ.“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**ორი ძმა**

ორი ძმა იყო. უფროსს ცოლ-შვილი ჰყავდა, უმცროსი კი უცოლო იყო. ძმობა გაწყვიტეს და ერთად ვეღარ დარჩნენ. ყველაფერი გაიყვეს, რაც ჰქონდათ. როცა პური გაიყვეს, ერთის გროვა კალოს აქეთ იყო, მეორისა კი – იქით.

უფროსი თავისი გროვიდან პურს იპარავდა და ძმისაში ყრიდა და ამბობდა: „მე ღმერთმა ცოლი და შვილი მომცა, შემომტანები მყავს. იმ ძმას არაფერი ჰყავს. ეს მისი იყოს და მან ჭამოს.“

და ის უმცროსი ძმა თავისი გროვიდან იპარავდა და უფროსისაში ყრიდა: „მე მარტო ვარ და ჩემი სარჩო, სადაც მივალ, ადვილად არის. ის ძმა წვრილშვილიანია და მას მეტი სჭირდება და მისი იყოს.“

ასე გაატარეს მთელი დღეები და ღმერთმა ორივეს გაუმრავლა ყოველი დღე და არ მოაკლდათ საზრდო.

„მადლი და კეთილი საქმე ღვთისგან მრავლდება.“

მეფემ უბრძანა: „ფარულად რატომ იპარავდნენ და გროვაში რატომ ყრიდნენ, აშკარად მიეცათ, ვინ დაუშლიდაო?“

ჯუმბერს გაეცინა და ასე მოახსენა:

„კაცის გული ვიწროა და გაყოფისას ქიშპი ჩნდება და აშკარად სიკეთეს არ გაუკეთებს. ამიტომ მადლიანი საქმე ფარულად სჯობს და ღმერთიც უფრო მეტად მიიღებს: კაცმა შენზე სამსახური გააკეთოს, იკვეხოს და იქადნოს – გეწყინება!“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**ორმოში ჩაგდებული მეფე**

ორი მეფე შეებრძოლა ერთმანეთს. ერთმა მეფემ მეორეს სძლია, შეიპყრო და ორმოში ჩააგდო.

გავიდა ხანი. მოვიდა ერთი მეცნიერი კაცი და მოუნდა მისი ამოყვანა და გაპარება. ორმოში ჩასძახა და უთხრა: „კარგად არ მოვიქცევი, რომ გაგაპაროო?“

იმ მეფემ მადლობა გადაუხადა.

თოკით ამოზიდა და ამოიყვანა.

კიდევ უთხრა: „კარგად არ მოვიქეცი, რომ ამოგიყვანეო?“

მეფემ კიდევ მადლობა გადაუხადა.

მესამედ კიდევ უთხრა: „კარგად მოვიქეციო?“ მეფეს ეწყინა და დაიძახა: „ვინ ხართ, ამ კაცმა გამაპარაო!“

მოვიდნენ მცველები, შეიპყრეს ორივე. მეფეს ჰკითხეს: „რატომ გაამჟღავნე და რატომ არ გაიპარეო?“

მან თქვა: „სანამ ამომიყვანდა, საყვედურებით ამავსო, თუ შინ მივიდოდი, კიდევ დამჩაგრავდა, აქ ყოფნა ვარჩიეო.“

„ახლა კარგი საქმე ასე უნდა გაკეთდეს, ან ღმერთმა დაუმადლოს, ან კაცმა მოუწონოს.“

მეფემ უბრძანა:

„მომწონს ასეთი სიკეთე. რატომ იცი ამდენი, მოწამევ?“

ჯუმბერმა მოახსენა:

„ყველაფერი ღვთისგან არის და მის გარდა სამი საქმით ვარ დაკავებული. პირველად: კარგი ნერგი ვარ. მეორედ: ხელოვანი მებაღის გაწვრთნილი. მესამედ: ფრთხილი შემნახველის ჩაბარებული.“

მეფემ უბრძანა:

„ეგენი ვინ არიან?“

შვილმა მოახსენა:

„ნერგი – თქვენა, რომელმაც დამთესეთ. მებაღე – სედრაქ ვეზირი, რომელმაც გამზარდა, და შემნახველი – ლეონ, რომელიც მასწავლის.“

რუქა წამოდგა და ჯუმბერს უთხრა:

„ორი ეგ მართალი თქვი და მესამე იცრუე.“

ჯუმბერმა ჰკითხა:

„რომელი?“

რუქამ უთხრა:

„ნერგი და მებაღე – მართალია და კარგი: მბარებელი ავი და ტყუილი.“

ჯუმბერმა უთხრა:

„თუ მე სამში ერთი ტყუილი ვთქვი, შენ სამში ორი მართალი გჭირს: მამაცობაში – ქალურობა და ქალურობაში – ვერც მართლა ქალურობა.“

რუქამ უთხრა:

„ლეონს გაუწვრთნია ეგ შენთვის.“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**აქლემი და ვირი**

ერთი აქლემი და ერთი ვირი, ძალიან გაძვალტყავებულები, დაძმობილდნენ და თავის პატრონს გაექცნენ. წავიდნენ სოფლის ადგილებში. ძალიან გასუქდნენ იმ მთებზე. დაავიწყდათ თავიანთი სიგამხდრე და ზურგის სიცარიელე.

ვირმა უთხრა აქლემს: „ძმაო, სიმღერა მინდა ვთქვაო.“

აქლემმა აუკრძალა: „ნუ, ძმაო! აღარ გახსოვს, რა გაჭირვებაში ვიყავით? ახლოს არავინ იყოს, ხმა არ ესმოდეთ, არ წაგვიყვანონ და უარესი არ გაგვიკეთონო.“

ვირმა არ დაიჯერა და დაიყროყინა. ძალიან ხმამაღალი სიმღერა გამოუვიდა. თურმე ახლოს მოგზაურები იდგნენ. აქლემები და ქარავნები დაცვენილიყვნენ. მათ ეს ხმა გაიგონეს. ძალიან გაუხარდათ და თქვეს:

„მივიდეთ, ვნახოთ, ან ნაგებობა იქნება, ან ქარავანი, იქნებ ულაყი შეგვხვდეს.“

მივიდნენ, ნახეს ერთი აქლემი და ერთი ვირი, მსუქნები და უპატრონოები იყვნენ. წაიყვანეს და ორივეს მძიმედ აჰკიდეს.

როცა გზა გაგრძელდა, ვირი დამძიმდა და გაჩერდა. იმ კაცებმა აიღეს ვირი და მისი ტვირთი, ორივე იმ აქლემს დაადეს.

წაიღეს, ერთი ვიწრო გზა დახვდათ, დიდი კლდე გადასავარდენი იყო. აქლემმა უთხრა ვირს: „ძმაო, მინდა ვიცეკვო და სამაია და ცეკვა გავაკეთოო.“

ვირმა უთხრა: „რა ადგილის სამაია და ცეკვა არისო?“

აქლემმა უთხრა: „იმნაირ სიმღერას ამნაირი ადგილის სამაია და ცეკვა უნდაო.“

ჯავრით გაემართა აქლემი, ვირი კლდეზე გადააგდო და დაჩეხა.

„მის მსგავსად, მაგ შენს სიტყვას ამნაირი პასუხი უნდა, თორემ ყველამ იცის, ჩემი ცოდნა სრულად ლეონის ნასწავლი მაქვს.“

რუქამ თქვა:

„ვაიმე! ლეონი მარტო იყო და რასაც მოინდომებდა, ახლა მეფის შვილიც მიუყენებია და მისი ნებით გაუზრდია, რა მეშველებაო?!“

რუქამ მოყვა იგავი:

**მეფე და სიკვდილი**

ერთი მეფე იყო, ფიცავდა: „მე სიკვდილი ასე ვერ მომკლავს, მეც ის არ მოვკლაო!“ მოიმზადა აბჯარი და ხმალი-დარაკა. მზად ელოდა სიკვდილს.

როცა მისი დღე მოვიდა, დასნეულდა, საჭურველი ახლოს დაიწყო. როცა შეწუხდა, ხელი ხმალს მიჰყო, ვეღარ ამოიღო. აგინა სიკვდილს და უთხრა: „ეგ რა მამაცობა არისო? კაცს ჯერ ძალას წაართმევ და მერე მოკლავო. თუ გულოვანი ხარ, პირისპირ შემებრძოლე!“

„მის მსგავსად, თვითონ ის იყო და ახლა ჩემი პატრონის შვილი წაგიყვანია და როგორღა ვესაუბროთო?“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**ღვინის ძალა**

სულთან სალიმ თავის ვეზირს ჰკითხა: „ადამიანები ღვინოს რატომ სვამენ, როცა ყოველი ცუდი სიმთვრალეს მოაქვსო?“

ვეზირმა მოახსენა: „ღვინოს ცუდის გარდა ბევრი კარგიც შეუძლია. ღვინო ბრმას თვალს აუხელს, ავადმყოფს გამოაჯანმრთელებს და ღარიბს გაამდიდრებსო.“

ფადიშაჰმა სამივე ხეიბარი მოაყვანინა და პირისპირ დასვა და ღვინო დაალევინა. როცა დათვრა, ბრმამ თქვა: „ღმერთო, ადიდე ხელმწიფე, რა კარგსა და წითელ ღვინოს გვასმევსო!“

ავადმყოფმა გაუწყრა და უთხრა: „ვის ელაპარაკები? ხელმწიფის მზემან, ისეთ წიხლს ჩაგარტყამ, გვერდს მოგტეხოო!“

ღარიბმა უპოვარმა უთხრა: „მოკალი და სისხლს მე გადავიხდიო!“

ვეზირმა მოახსენა:

„აჰა, ბედნიერო ხელმწიფეო, ღვინოს ეს ყველაფერი შეუძლია. ან მან რით ნახა, ან ის რით სცემდა, ან ეს სისხლს რით მისცემდა?“

„ჰეი, შენ, რუქავ! შენც ხომ მათსავით ხეიბარი ხარ და ღვინოც, ვეჭვობ, გესვას, თორემ ასეთ რამეს რა გათქმევინებს?“

რუქამ მოყვა იგავი:

**უნებლიე მკითხავი**

ერთი საწყალი კაცი იყო, ერთი ანჩხლი რძალი ჰყავდა. რძალი აგინებდა და ეუბნებოდა: „წადი, მოიპარე, იშოვე და მომიტანეო!“

ის კაცი ეხვეწებოდა, მაგრამ ქალი არ ეშვებოდა.

ერთ დღეს ატირებული, რძლისგან ნაცემი, მიდიოდა. ნახა შვიდი აქლემი, აბრეშუმით დატვირთული. უპატრონოები იყვნენ, წაასხა და ერთ ტყეში დამალა და იქვე დაბრუნდა.

იმ აქლემების მაძებარი კაცი შემოხვდა, ჰკითხა:

„შვიდი აქლემი დავკარგე, და თუ რამე მისი გაიგე, ერთს რაც ეკიდოს, მოგცემ!“

იმ კაცმა ასე უთხრა: „მე არ მინახავს, მაგრამ ისეთი მეცნიერი ვარ, რომ ჩემნაირი მკითხავი არ იქნებაო.“

თურმე ერთი ცუდი წიგნი ეპოვა და უბეში ეკავა, ამოიღო და ჩახედა, ასე უთხრა: „გავიგე და სხვის გზით წაუძღვა და ეუბნებოდა: აჰა, კაცებს მიჰყავთო.“

ზოგჯერ რას ეუბნებოდა და ზოგჯერ რას. როცა იმ ადგილს მიუახლოვდა, უთხრა:

„იმ კაცებმა ჩვენი ალღო აიღეს და აქლემები დატოვეს და თვითონ გაიქცნენ: ჩემმა სამისნომ ეს მამცნო.“

მიიყვანა, აქლემები აჩვენა და ერთი ტვირთი აბრეშუმი მისცეს. შინ მოიტანა. რძალმა ძალიან დაუმადლა და ასე უთხრა: „კარგი მაზლი ხარ, ასე იქცეოდეო!“

იმ დროს თურმე მეფეს ერთი უძვირფასესი თვალი დაჰკარგვოდა და იყო დიდი გამოძიება და ძებნა-კითხვა. მივიდა მასთან ის მეაქლემე და მოახსენა:

„რამდენიმე ხნის წინ თქვენი აქლემები დავკარგე და ერთი მკითხავია, მან მიპოვა.“

გაგზავნეს კაცი და სწრაფად მოიყვანეს. დიდ დარბაზში ბევრი მკითხავი იჯდა და ბოლოსკენ ის უწიგნო ახალი მკითხავიც დასვეს. ერთ მონას ოქროს კროჭით რაღაც დაჰქონდა და ამბობდა: „რომელიც ამას გამოიცნობს, ამაში რა დევს, ის იპოვის იმ თვალსო?“

დაიწყო გამოცნობა: ზოგმა თვალი თქვა, ზოგმა მარგალიტი, ზოგმა სხვა რამე. როცა იმ ახალ მკითხავთან მივიდა, იმ საწყალმა არაფერი იცოდა, ამოიოხრა და თქვა: „ვაი, ჩემო რძალო, რა უბრალოდ მომკალიო.“

მან გულწრფელად თქვა და მეფეს გაეცინა: „იგავით თქვაო!“

შიგ თურმე მკალი იჯდა და სიტყვად ჩამოართვეს იმ კაცს.

გაიყვანეს და სამეფო სამოსელი ჩააცვეს, მეფის საწოლზე დააწვინეს და მეფისავე ლეიბი დაუგეს და გარშემო დიდებულები მოუყენეს, ასეთი დიდი პატივი დასდეს. ის მკითხავი ამას ცდილობდა, თუ დიდებულებს დაეძინებოდათ და ის გაიპარებოდაო.

თურმე ის თვალი ერთ-ერთ დიდებულს მოეპარა და, როცა სხვებს დაეძინათ, ის მომპარავი ფეხზე მოეხვია: „მე მოვიპარე და ნუ გამამხელთო!“

იმ კაცს ძალიან ესიამოვნა და ასე უთხრა:

„მე დილასვე ვიცოდი, მაგრამ შენი ჭაბუკობა შემეცოდა და არ ვთქვიო. ახლა წადი, მეფის ქათმების ბუდეში ერთ ქათამს ჩააყლაპე და მხარი მოუტეხე, და შენ შენთვის დაისვენეო!“

როცა გათენდა, ახალი მკითხავი მხიარულად მოედანზე დადგა. გამოვიდა მეფე და ჯარი. თვალის შესახებ ჰკითხეს. ამოიღო წიგნი, ნახა და თქვა: „რაც მეფის ქათმები იყვნენ, მოასხითო!“

როცა მოასხეს, ნახა, ის ნიშანი არ იყო, თურმე იქვე გაეშვათ. უთხრა იმ მომყვან კაცებს: „ერთი მხარმოტეხილი აკლიაო.“

გაუკვირდათ ყველას და მისთვის ქებას ამბობდნენ.

მოიყვანეს ისიც. უთხრა: „გაუპეთ უბე, მაგას ჩაუყლაპავსო.“

გაუპეს და თვალი ამოუღეს.

მეფეს ესიამოვნა და მრავალი საჩუქარი მიანიჭა და ერთი თავისი საუკეთესო ცხენი, ოქროთი მორთული, მისცა.

ეს კაცი თავის გაზრდაში ცხენზე არასდროს მჯდარიყო და ის ცხენი შეჩვეული იყო, რომ მოედნის აქეთ გამოსვლისას, მეფე იქითკენ გააქანებდა. როცა შეჯდა და გამოვიდა ამ თავზე, ცხენი შემობრუნდა და გაჭენდა. იმ კაცმა თავი ვეღარ შეიკავა, შეშინდა და ყვირილი დაიწყო: „მიშველეთ, მიშველეთო!“

როცა საჯინიბოსთან მივიდა, საჯინიბო დაინგრა და მეფის ცხენები სრულად დაიხოცა, და ეს ცხენიც გაჩერდა.

შემდეგ იმ ახალმა მკითხავმა თქვა: „მოედანს იქით რომ გავედი, ეს საქმე ვიცოდი და ვიძახდი შველას და არავინ მიშველეთო.“

ის ცხენი მეფესვე მიართვა და მეფემ სხვა ურიცხვი ქონება უბოძა. როცა შინ მივიდა, აიყარა და გაიქცა. იცოდა, რომ ბოლოს მისი სიცრუე გასაჭირში ჩააგდებდა და ამით გადარჩა.

„ახლა, მეფის შვილო, შენმა ლეონმა ახლავე გაიპაროს, ეს სჯობს, თორემ მაგის სიცრუეს გაიგებთ და არ სჯობს.“

ჯუმბერმა მოყვა იგავი:

**ცრუ და უმეცარი**

ორი ძმა იყო. ერთი მეფეს ახლდა და ერთი შინ გაჭირვებაში იყო. მეფესთან მყოფი ცრუ იყო და ბევრს აძლევდა. შინ მყოფი უცოდინარი იყო და ძმას ეუბნებოდა:

„მე შენი ტყუილის თქმით გადარჩენას არ ვენდობი; თუ შენ გაძლევს მეფე, განა მე ტყუილს ვერ მოვიგონებ – მეფესთან ვთქვა და მეც მომცეს წყალობა?“

ცრუ ძმა ეუბნებოდა: „მე რასაც ვიტყვი, ესიამოვნება და შენ ბევრს გიზიდავ და არაფერს განაღვლებ და არ გსაყვედურობ, შენთვის იყავიო!“

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

ნაწილი 6

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • ძის განმარტება მიწის, ქვისა და ქონების გამოყენების შესახებ.
  • ძუნწის იგავი, რომელიც ხაზს უსვამს გამოუყენებელი სიმდიდრის უსარგებლობას.
  • დიდვაჭრის შვილის იგავი, რომელიც ქონებას ფლანგავს და ლეონის სიბრძნე, რომელიც მას გადაარჩენს.
  • მეფისა და სამი ძის იგავი, სადაც უმცროსი ძმის სიბრძნე ბუნების სიდიადის აღიარებით ვლინდება.
  • ორი ძმის იგავი, რომლებიც ფარულად ეხმარებიან ერთმანეთს და ღვთისგან დაჯილდოვდებიან.
  • ორმოში ჩაგდებული მეფის იგავი, რომელიც მადლიერების არასწორად გამოხატვის საშიშროებას აჩვენებს.
  • ჯუმბერის განმარტება მისი სიბრძნის წყაროებზე (მეფე, ვეზირი სედრაქი, ლეონი).
  • აქლემისა და ვირის იგავი, რომელიც გაუფრთხილებლობისა და უგუნური ქცევის შედეგებს ასახავს.

რთული სიტყვების განმარტება

სათნო
მოსაწონი, სასიამოვნო
სალარო
საგანძური, ფულის შესანახი ადგილი
არაკი
იგავი, მოთხრობა
დაფლა
დამარხვა
შეამცნივა
შეამჩნია
რთმან
ერთმა
ვაება
ტირილი, გოდება
მენება
მინდოდა
არქონება
არაფრის ქონა, სიღარიბე
მემთვრალე
ლოთი, ბევრი ღვინის მსმელი
გარდააგო
გაფლანგა, დახარჯა
გლახაკი
ღარიბი, უპოვარი

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — სულხან-საბა ორბელიანი. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.