მტირალი კაცი წავიდა და ზღვის ნაპირზე მივიდა. იქ მომავალი ნავი დაინახა, რომელშიც ათი ვაჭარი იჯდა. მან ვაჭრებს თავისი ამბავი მოუყვა. თითოეულმა ვაჭარმა მას თითო ძვირფასი ქვა მისცა და გაუშვეს. ხუთი ქვა მან ძონძებში, ფეხზე მიიკრა, ხოლო ხუთი პირით ჩაიდო.
გზაში მას სამი მეკობრე შეხვდა. მათ დაელაპარაკნენ, მაგრამ კაცმა ხმა არ გასცა, რადგან პირზე აყაფი ედო. მეკობრეებმა იფიქრეს, რომ ის მუნჯი იყო.
ერთმა თქვა: „მოდი, გავძარცვოთ!“
მეორემ თქვა: „რა უნდა წავუღოთ?“
მესამემ თქვა: „ძველ ნათქვამში არის, რომ თორმეტი კაცი შიშველს ნიფხავს ხდიდა და ვერ გახადესო.“
ამ სიტყვებზე კაცს გაეცინა და ორი ქვა პირიდან გადმოაგდო. მეკობრეებმა ყელი შეუპყრეს, სამი ქვაც ამოუღეს, მაგრამ ის ხუთი ქვა, რომელიც ძონძებში ჰქონდა მიკრული, ვერ იპოვეს.
მეკობრეები ქალაქში წავიდნენ, რათა ის ქვები გაეყიდათ. იქ მეფის ვაჭრები დახვდნენ, რომლებმაც მათი ქურდობა იცნეს. ქვები სამეფო ხაზინაში წაიღეს, მეკობრეები კი სიკვდილს მიუსაჯეს. ახლა ეს კაციც იმავე ქალაქში მივიდა და ქვები გასაყიდად ამოიღო. ისიც იმავე ხალხმა იპოვა, ქვები წაართვეს და მოსაკლავად წაიყვანეს. იქ დახვდნენ ის ვაჭრები, რომლებმაც ადრე ათი ქვა მისცეს. კაცი მათ შეეხვეწა:
„თქვენ რომ ათი ქვა მომეცით, ხუთი მეკობრეებმა წამართვეს, ხუთი კი ამათ. ახლა ჩემი მოკვლაც უნდათ.“
იმ ვაჭრებმა დაიფიცეს, რომ ქვები მათ ჰქონდათ მიცემული. ამის შემდეგ კაცი აღარ მოაკვლევინეს და მეფეს ყველაფერი მოუყვნენ.
მეფემ ბრძანა: „რადგან ამდენი უბედურება უნახავს, ახლა ჩემი სალაროების უფროსად დავნიშნავ, ის ყველაზე მეტს შეაგროვებს.“
სალარო მას ჩააბარეს.
ერთ დღეს სალაროს კლიტე გაფუჭდა. მან ორი ფული არ დაინანა, რომ მჭედელს გაეკეთებინა. თვითონ ქვა აიღო, კედელზე მიადო, ქვა დაჰკრა და, თურმე, კედელი ცალმხრივი აგურის იყო, გადაიქცა და მეფის ოჯახის სახლი გამოჩნდა. საჭურისები მოვიდნენ და მეფეს მოახსენეს. ის კაცი შეიპყრეს და ორივე თვალი ამოუღეს.
„ეს იგავი იმიტომ მოგახსენე, რომ თუ ღმერთი კაცს არ მისცემს, თავისი ძალისხმევით ვერაფერს გახდება და ამაო შრომა დარჩება. კაცმა ღმერთს უნდა სთხოვოს.“
მეფემ ვაზირს უბრძანა: „ყველაფერს კარგად ამბობ, შენი ბრძნული გონების მსგავსად. შენ და რუქას საუბარი არასდროს მოგბეზრდებათ. ახლა უბრძანე ჯარს, რომ მოემზადოს და მეც ავჯდები ცხენზე. წავიდეთ კარგ და სასიამოვნო ადგილას, ვინადიროთ და ერთი დღე იქ გავატაროთ!“
როდესაც ახალგაზრდებმა გაიგეს, რომ მეფე სანადიროდ მიდიოდა, იმდენი ჯარი შეიკრიბა, რომ მიწას უმძიმდა. მოხუცები ბავშვებივით ხლდებოდნენ: „ნეტავ ღირსნი ვიყოთ მეფესთან ახლოს ყოფნის.“ ბავშვები კი მოხუცებივით იქცეოდნენ: „ნეტავ მეფის ბრძანება მოგვეწიოს.“ ასეთი დიდი სურვილი იყო.
რვა დღე გაატარეს. უამრავი ნადირი მოკლეს. უკან დაბრუნდნენ და ერთ ადგილას მივიდნენ. იქ ლამაზი კვიპაროსი იდგა, ძირს წყაროები მოედინებოდა და ყვავილებით მორთული მინდვრები იყო. მნახველს სევდა გაუქრებოდა.
ხის ჩრდილში ახალგაზრდა მამაკაცი ეძინა, გვერდით აკაზმული ცხენი ება. ის ახალგაზრდა გამოიძახეს. მოვიდა და მეფემ ნახა. მეფემ დაიფიცა: „მისი სახე იმ ეტრატის მსგავსია!“ ყველას უკვირდა მისი სილამაზე.
ახალგაზრდა ადგა, მეფე დალოცა, დიდი ქება შეასხა და ხელზე აკოცა. მეფემ ცხენზე დასვა და თან წაიყვანა. ჰკითხა, სადაური იყო, ვინ იყო და სად მიდიოდა.
მან მოახსენა:
„მე არ ვიცი, სადაური ვარ. მეფის წინაშე რა უნდა ვთქვა? ეს ვიცი: მე ლეონი მქვია, მამაჩემი დედაჩემის ჩემზე ორსულობისას გარდაიცვალა, დედაჩემი კი ჩემი დაბადებისას და მე აქეთ-იქით სიარულით გავიზარდე.“
რუქამ ლეონს უთხრა:
„მეფის თავიც გეფიცები, თურმე ძალიან უბედური ყოფილხარ!“
ლეონმა შეხედა და მისი საჭურისობა იცნო, უთხრა:
„მართალს ამბობ. ბედნიერი რომ ვყოფილიყავი, დღეს შენ არ გნახავდი. ეჰა, შენი ბედნიერება ღირსია? თუ მამაკაცი ხარ, წვერი და ულვაში სად გაქვს? თუ ქალი ხარ, სად გაქვს ნაწნავი თმა? თუ ახალგაზრდა ხარ, სად გაქვს მაჯების ძალა? და თუ ქალი ხარ, ლამაზი მკერდი მაჩვენე: თუ კაცი ხარ, არ გაქვს სხეულის სიმხნევე, თუ დედაკაცი ხარ, არ შეგიძლია შვილის გაჩენა.
უბედურო! შენი წესია, თვითონ არ შეგიძლია და თუ ქალს მოინდომებ, სხვებს მიაყოლებ. შავბედურო! მამაკაცის საქმე არ გეხერხება და ღმერთმა არც მეძავი ქალი გადაარჩინოს! სადაც საჭურისის სიტყვა გავა, იქ ცოლი არ იქნება თავისი ქმრის ცოლი.“
ლეონმა იგავი თქვა:
**საჭურისი და მონა**
ქალაქ ალაბაში ერთი დიდებული კაცი ცხოვრობდა, რომელსაც ერთი საჭურისი ჰყავდა. ის ძალიან გულთბილი იყო. ამ კაცს კიდევ ერთი მონა ჰყავდა, რომელიც გარეგნობითა და აზროვნებით საჭურისს ჰგავდა. ორივე ძალიან მეგობრობდა. მათ შეთქმულება მოაწყვეს. საჭურისი თავისი პატრონის ცოლთან მივიდა და უთხრა:
„მე ვიცი, ჩემს ბატონს შენი გაშვება და სხვა ქალის მოყვანა უნდა!“
მან გულუბრყვილო ქალი მოატყუა და სიყვარული სიძულვილად შეუცვალა. ქალმა უთხრა:
„რადგან ჩემი ასე კეთილის მსურველი ხარ, თუ ქმარი მიმატოვებს, მითხარი, რა მირჩევნია, რა ვქნა?“
საჭურისმა უთხრა:
„მე ისეთ წამალს მოგცემ, ფეხებზე წაისვი, მაშინვე მოკვდება. და ეს ჩემი მეგობარი, ლამაზი და კარგი კაცი, ის შეირთე და შენი ნება იყოს!“
ქალი მოტყუვდა, მოკლა თავისი ქმარი და ის კაცი მის ნაცვლად შეირთო, მთელი მისი ქონებაც მას მისცა.
„ეს იგავი იმიტომ მოგახსენე, რომ ყველა შენნაირი უარესს აკეთებს, რადგან ღვთისა არ ეშინია და არც ადამიანების რცხვენია.“
ვაზირმა ლეონს უთხრა:
„ძალიან მიხარია შენი ტკბილად მოუბრობა და მომწონს შენი ზრდილობა და ქცევები. ახლა მოდი, მეფეს ემსახურე და იყავი ვაზირების თავი და ჩემი უფროსი, მეფეც ძმასავით პატივს გცემს.“
ლეონმა სედრაქ ვაზირს უთხრა:
„როგორც მამა ასწავლის საყვარელ შვილს, ისე მოვიქცევი. შენ კი ეს სიტყვა მომისმინე!“
ლეონმა იგავი თქვა:
**ინდოეთის მეფე და ვაზირები**
მამაჩემის მამა, როგორც მსმენია, ინდოეთის მეფის ხუთ ვაზირთაგან უფროსი ყოფილა. ამ უფროს ვაზირს მეფე ძალიან უყვარდა, საკუთარ თავზე მეტადაც კი ერჩივნა. დანარჩენი ოთხი ვაზირი მას ემტერებოდა, თქვეს:
„რა ვუყოთ მას, რომ მეფე მის სიტყვას ენდობა და მისი რჩევის მორჩილია, ჩვენ კი არაფერს გვეკითხება?“
მათ შეთქმულება მოაწყვეს. ერთ დღეს, დილით, ერთი ვაზირი მეფესთან მივიდა და მოახსენა: „წუხელ დამესიზმრა დიდი მეფე, ინდოეთის მმართველი, მამაშენი, მიბრძანა, რომ შენთვის მეთქვა. დიდი ვაზირი გამოიძახა: – ცოტა საქმე მაქვს, დავასრულებ და მალე გამოვუშვებო.“
მოვიდა მეორე ვაზირი და მანაც იგივე სიზმარი მოახსენა, რომ მამამისი უცხო და ლამაზ ადგილას ნახა, ვაზირის გაშვება სთხოვა და ასე გამოუშვა.
მესამემ და მეოთხემ იგივე სიზმარი თქვეს, როგორც შეთანხმებული ჰქონდათ. მეფეს გაუკვირდა და მათი მტრობა ვერ იგრძნო. თქვა: „ერთს რომ ეთქვა, ტყუილი იქნებოდა. ახლა ყველამ ერთი და იგივე ნახა, უცილოდ მართალია.“
ბერი ვაზირი გამოიძახა და ყველაფერი უთხრა. ვაზირმა მიხვდა, რომ ყველაფერი ამხანაგების ხრიკი იყო, მაგრამ რას იტყოდა? თქმა უარესი იქნებოდა. მან ეს მოახსენა:
„თქვენს მეფობას ამას ვევედრები, ჩემს დასაწვავად სხვების ხარი ან მუშა არ დაიღალოს. ბედნიერ მეფეს ცოდვილი არ შევხვდე. ორმოცი დღე მაცადეთ, შეშა და ნივთები მოვამზადო, ჩემი საფასური მივცე და სიხარულით დიდ მეფესთან წავიდე!“
ორმოცი დღე აცალეს. მან ოთხ გულთბილ მონას გაანდო. ორი მიწის მთხრელი მოიყვანეს. ვაზირის სახლიდან ქალაქის გარეთ, ასპარეზამდე, გვირაბი გათხარეს. ასპარეზში რომ ხვრელი გააკეთეს, ზედ ბევრი შეშა დააწყვეს, ბორცვის მსგავსად. ზემოდან ასასვლელი ბანი გაუკეთეს.
როდესაც ორმოცი დღე გავიდა, ვაზირი მეფესთან მივიდა, მოახსენა:
„მობრძანდეს მეფე, იხილოს თავისი მონის დაწვა, რომელიც მამაშენთან მივა!“
მეფე გავიდა და მთელი ერი მის საყურებლად მოვიდა. ვაზირი შეშაზე ავიდა. ნაძენძი შემოაყარეს, ნავთი დაასხეს და ცეცხლი წაუკიდეს.
როდესაც კვამლი ავიდა, ვაზირი ხვრელში ჩაძვრა, გვირაბი გაიარა ქალაქის ქვეშ და თავის სახლში მივიდა. ის შეშა დაიწვა. ნაცარი გაანიავეს და ძვალიც კი ვეღარ იპოვეს. ხვრელი ნაცარმა ამოავსო.
ვაზირმა ოცი დღე სახლში ფარულად დაჰყო, შემდეგ თეთრი სამოსელი ჩაიცვა, არგანი ხელში აიღო და დილით მეფის კართან მივიდა. მეფეს მისი მოსვლა აცნობეს. მეფე წამოხტა, გარეთ გამოვიდა. ყელზე მოეჭდო, კოცნიდა და იქიდან მოსვლას გულისხმობდა.
ჰკითხა მამამისის ამბავი, მისი მისვლა და მოსვლა. ვაზირმა სამოთხის ამბავი მოახსენა და ბევრი ტყუილი შეურია, მართალს მართალი ამჯობინა და შემდეგ ეს მოახსენა:
„რაც ჩემთან ეხებოდა, ყველაფერი აღვასრულე. ახლა ეს ოთხი ვაზირი გამოიძახე და მათაც უფრო მალე გაახლებ, ცოტა საქმე აქვთ.“
სიზმარს დაუჯერეს, ცხადში მოსულს ვინ არ დაუჯერებდა? ვაზირები მოიყვანეს. მეფემ წასვლა უბრძანა. მათ კი ის ხრიკი არ იცოდნენ. ცეცხლში ჩაყარეს და დაიწვნენ. თავიანთი ნამოქმედარი მათვე დაუბრუნდათ.
„ეს იგავი იმიტომ მოგახსენე, მამაო სედრაქ, რომ ყველა კაცი ხარბია, უკან არ გამიმტერდნენ და რამე არ მომიწყონ.“ მეფეს მისი ასეთი ტკბილად მოუბრობა მოეწონა და უხაროდა. უბრძანა: „თუ დამემორჩილები და გამომყვები, ჩემი მეფობის გარდა, რასაც მთხოვ, მოგცემ!“
რუქამ იგავი თქვა:
**ჯოჯოხეთში დაუტევნელი**
იყო ერთი კაცი, რომელიც ყოველგვარ ბოროტებას აკეთებდა და ძალიან ლოცულობდა. როცა ბოროტებისგან მოიცლიდა, ლოცვას და ტირილს იწყებდა.
მოვიდა ანგელოზი და უთხრა იმ კაცს: „შენი ცუდი საქმეების გამო უფალმა სამოთხე არ მოგცა, მაგრამ რადგან ასე ლოცულობ, სამოთხის გარდა, რასაც ითხოვ, მოგცემს.“
იმ კაცმა ასე უთხრა:
„თუ სამოთხე არ მომეცემა და სხვა სათხოვარს ამისრულებს, ისეთი დიდი გამხადოს, რომ ჩემზე მეტი ჯოჯოხეთში ვერავინ დაეტიოს!“
ეს ვეღარ შეუსრულა ღმერთმა და ისევ სამოთხე მისცა იმ კაცს.
„შენ ისეთი გრძნობების მქონე ხარ, რომ ისეთ რამეს გვეტყვი, რისი გაკეთებაც არ შეიძლება და მეფობასაც კი მიიღებ.“
ლეონს გაეცინა და იგავი თქვა:
**ბერი და ყრმა**
ერთი უკბილო ბერი და ერთი პატარა ბავშვი ერთად ისხდნენ და საჭმელს ჭამდნენ. ორივემ ტირილი დაიწყო.
ბერს ჰკითხეს: „რატომ ტირი?“
ბერმა თქვა: „მე კბილი არ მაქვს და ღეჭვა არ შემიძლია. ამ ბავშვმა სულ შეჭამა და მე მშიერი დავრჩი.“
ბავშვს ჰკითხეს: „შენ რატომ ტირი?“
მან ასე თქვა: „მე სანამ დავღეჭავდი, ეს მთლიანად გადაყლაპავს და მე მშიერი დავრჩი.“
მათი რომელი იყო მართალი, ყველამ იცოდა, მაგრამ ერთმანეთს აბრალებდნენ.
„ახლა მათ მსგავსად ჩვენც ყველანი გვხედავენ, ვინ ვართ ცუდი და ვინ კარგი, და მეფეც ღვთის წყალობით იცნობს.“
მეფემ უბრძანა:
„რატომ გიჭირს ჩემთან ყოფნა?“
ლეონმა მოახსენა:
„მეფესთან მყოფი კაცი და ზამთარში დიდ ცეცხლთან მჯდომი ერთნაირია. თუ ახლოს ზის, სიცხე დასწვავს და თუ შორს წავა, ყინვა გაყინავს. მეფესთან მყოფ კაცს ხუთი რთული თვისება უნდა ჰქონდეს:
ერთი: ორი თვალიდან ერთი ისეთი მხედველი უნდა იყოს, რომ ასი თვალიდან მეტს ხედავდეს, ხოლო მეორე თვალით ბრმაზე ბრმა იყოს.
მეორე: ასევე ერთი ყურით ისმენდეს და ერთი დაიყრუოს.
მესამე: გული ქარავან-სადგომზე დიდი ჰქონდეს, რაც ყურიდან შევა, დააგროვოს და შეინახოს.
მეოთხე: რაც არ ვარგა, გაგონილი არ თქვას და რაც კარგი და ჭკუისთვის შესაფერისი იქნება, ის გამოიღოს და თქვას. მეხუთე: ისეთი ენა ჰქონდეს, რომ თაფლიც და საწამლავიც ორივე სდიოდეს.“
ლეონმა იგავი თქვა:
**უტკბესი და უმწარესი**
ერთმა მეფემ თავის ვაზირს უბრძანა: „წადი, ისეთი საჭმელი მომიტანე, რომ ხმელეთზე მასზე ტკბილი არ იყოს და არც ზღვებში იპოვებოდეს!“
ვაზირი წავიდა, ენა იყიდა, მოუტანა, შეწვა, აჭამა და მოეწონა.
კიდევ უბრძანა: „წადი, ისეთი რამ მომიტანე, ქვეყანაზე მასზე მწარე არ იპოვებოდეს!“
წავიდა, კიდევ ენა იყიდა და მოუტანა.
მეფემ უბრძანა: „მწარე გთხოვე, ენა მომიტანე და ტკბილი გთხოვე და ენა მომიტანეო?!“
ვაზირმა მოახსენა: „თქვენი თავიც გეფიცები, არც არაფერი იქნება ენაზე ტკბილი და არც არაფერი ენაზე მწარე მთელ ქვეყანაზე.“
„ახლა, მეფეო, ხელმწიფეთა წინაშე მდგომი კაცი სანთელია: თავის თავს წვავს და სხვებს უნათებს; მეფის საყვარელ კაცს სხვები სძულობენ და ხრიკებით მასაც შეაძულებენ.“
ლეონმა იგავი თქვა:
**დუკა და აზნაური**
ბეჩის ქვეყანაში ერთი აზნაური ცხოვრობდა. მას ერთი ვაჟიშვილი ჰყავდა, რომელიც ყოველგვარი სიკეთით იყო შემკული და ძალიან ლამაზი იყო. მან მამას უთხრა:
„მინდა დუკას ვემსახურო, წამიყვანე და შემაბარე!“
მამამ უთხრა:
„ორ მცნებას გასწავლი, მეფიცე, რომ დაიცავ და შენს ნებას აღგისრულებ!“
მისმა შვილმა დაიფიცა:
„ყველა შენს მცნებას შევასრულებ.“
ამცნო:
„შენი პატრონის სახლში არ იმრუშო და მეორე, თუ ზარის რეკას გაიგონებ, ტაძარში მიდი, დიდი საჩქარო საქმეც რომ გქონდეს, ლოცვის დასრულებამდე არ წახვიდე!“
და მან ეს დაიმახსოვრა. წაიყვანა და დუკას, ბეჩის მმართველს, მიაბარა. ის ისეთი კეთილსინდისიერი მსახური გახდა და თავი შეაყვარა, რომ დუკას თავის შვილებზე მეტად ერჩივნა და ყველა თავისი საქმე მის ხელთ ჩააბარა. ერთხელ სახლში რაღაც საქმეზე შეგზავნა. მისმა ცოლმა თვალი დაადგა და მასთან დაწოლა სთხოვა. მან არ უღალატა პატრონს და არ დაარღვია მამის მცნება.
იყო სხვა აზნაურის შვილიც, ორივე ერთად მსახურობდა. ის მეორე ქალმა შეაცდინა და იმ ახალგაზრდაზე ბრაზობდა. მეორედ შევიდა რაღაც საქმეზე, ნახა ორივე ერთად. გამოვიდა და არაფერი თქვა.
დუკა ცოლთან შევიდა. ის ძალიან გაბრაზებული დახვდა. უთხრა:
„თუ კაცი იყავი, შენი მონა მე ხელს არ მახლებდა.“
მან დაასმინა ის ახალგაზრდა, რომელმაც მისი ნება არ შეასრულა. დუკა გაბრაზებული გამოვიდა. დილით მახვილოსანს უბრძანა:
„დღეს პირველად ვინც გამოვგზავნი შენთან და გეტყვის: რა ქენი ბრძანებულიო? მას თავი მოკვეთე და მეორედ ვინც მოვა, მას მიეცი მისი თავი და გამომიგზავნე!“
იმ უდანაშაულო ახალგაზრდას უბრძანა: „წადი, იმ კაცს უთხარი, რა უყო ბრძანებული?“
ახალგაზრდა წავიდა და გზაში ზარის რეკა გაიგონა, მამის მცნება გაახსენდა, უკან გაბრუნდა, ლოცვის დასრულებამდე შეყოვნდა. შემდეგ გაგზავნა ის შემცოდე ახალგაზრდა. ის მივიდა პირველად, უთხრა იმ კაცს: „რა უყავი ბრძანებულიო?“ შეიპყრო და თავი მოჰკვეთა და იქ დადო. ლოცვის დასრულების შემდეგ ესეც წავიდა. მივიდა იმ კაცთან. იმ კაცმა თავი მისცა და დუკას მიართვა.
როდესაც დუკამ ნახა, ძალიან გაუკვირდა და უთხრა: „აქამდე სად შეყოვნდაო?“
იმ ახალგაზრდამ მოახსენა, როგორ ამცნო მამამ და როგორ დაიფიცა და ტაძარში შეყოვნდა. შემდეგ დუკამ დააფიცა და ყველაფერი ნანახი ათქმევინა. როდესაც უდანაშაულობა შეიტყო, თავის ტოლად მიიჩნია.
„მეფეო, თუ პატრონს მონა უყვარს, ადრე არ უნდა შეაბეზღოს. მეფის კართან მდგომი ადამიანები ბევრ ოცნებას იქმნიან და ხერხსა და ხრიკს ცდილობენ, რათა ის შეაძულონ.“
მეფემ უბრძანა:
„რამდენიც არ უნდა ილაპარაკო, ღმერთმა შენი თავი ჩემთვის მოუცია. აჰა, შენი ნიშანი, რომელიც შენვე მომეცი სიზმარში!“
ლეონმა თავისი სახე ნახა, თაყვანი სცა მეფეს და დაემორჩილა, გაჰყვა, წამოვიდნენ. მეფის ქალაქში მივიდნენ, ნადიმი გამართეს, დაისვენეს.
როდესაც გათენდა და შავი უფსკრულის ფარდაგი ცეცხლის ალის მსგავსი მზის შუქით დაიხია, მისმა ელვარე მოციქულებმა ხმელეთს გამოუგზავნეს, ლეონი მეფესთან წავიდა.
მეფემ თავისი საყვარელი ვაჟი ჯუმბერი მოიყვანა, ხელში მისცა და უთხრა: „ეს ორივე ღვთისთვის და ეს შენთვის შემომიბარებიაო!“
ლეონმა მოახსენა:
„დღეს ვნახე ჩემი დაღუპვის ნიშანი. მე შენი მონა ვარ და დაგემონები. შენი ვაჟის გაწვრთნა არ შემიძლია. მე როგორც ველოდი მტრებისგან ჩემს დაღუპვას და დასმენას თქვენი მეფობის წინაშე, ახლა ამით უდიდეს შემცოდედ ვიპოვი.“
ლეონმა იგავი თქვა:
**მეფე და მხატვარი**
ლავდიკიის მეფე ცალი თვალით ბრმა იყო. მას ხელოვანი მხატვარი ჰყავდა და მიზეზს ეძებდა ამ მხატვრისთვის. უბრძანა: „მინდა ჩემი მსგავსი სახე დამიხატო!“ მხატვარმა გულში თქვა: „აჰა, მოვიდა ჩემი აღსასრულის დღეო. თუ ბრმა დავხატავ, მომკლავს – როგორ გაბედეო, – და თუ ორთვალი, – მომკლავს – როდის ვარ მსგავსი ჩემიო?“
მან ეს ხერხი იპოვა: დახატა ირემი და მეფეს ხელში თოფი მისცა, ბრმა თვალი დაუხუჭა და მეფეს მიართვა. ამ საქმეში მიზეზი ვერ იპოვა და მხატვარი გადარჩა.
„ახლა ვხედავ, ჩემი მიზეზი ეს არის, ახლავე მომკალი, ვინ გიშლის, ან ვინ დაგგმობს?“
მეფემ უბრძანა: „ეს ჩემი ნდობით არ არის, ბედისგან მოცემული ხარო.“