მოწმე არ ჰყავდა. იმ ბრმა კაცმა ფული წაართვა. ის საწყალი კაცი დაღონდა და უკან გაჰყვა, ფიქრობდა: „ამ ჩემს ფულს რას უზამსო?“
ეს მათხოვარი თავის სახლში შევიდა, ერთი ქილა ამოიღო, რომელშიც სულ ფული ეწყო, ისიც ზედ დააყარა და უთხრა: „ჩემო ხუთასო ფულო, ეს ცხრა ფულიც შემოგმატე!“
სამჯერ შეაგდო ქილა ჰაერში და დაიჭირა. მეოთხედ რომ შეაგდო, იმ კაცმა ჰაერში ხელი მოჰკრა და ქილა დაუმალა. ბევრი ეძება, მაგრამ ვეღარ იპოვა. გამოვიდა და ტირილი დაიწყო.
მოვიდა სხვა უსინათლო მათხოვარი და ჰკითხა: „რა გატირებსო?“ მან თავისი ამბავი უამბო: „ასე, ხუთასი ფული დავკარგეო!“
იმ მეორე ბრმამ უთხრა: „ასე უნდა ფულის შენახვაო! ამ ჩემს მოღუნულ ჯოხში შვიდასი ფული დევს. სადაც დავაგდებ, ვინც აიღებს, ისევ მე მომიტანსო!“
პირველმა ბრმამ სთხოვა: „მაჩვენეო!“
როცა მიაწოდა, ის საწყალი კაცი იქვე იდგა და გამოართვა. როცა დააგვიანდა, სთხოვა, რომ დაებრუნებინა.
მან უთხრა: „არ მოგიციაო.“ ამაზე ორ ბრმას შორის ჩხუბი ატყდა.
ამ ჩხუბზე ერთი სხვა უსინათლო ბრმა მოვიდა და ჰკითხა: „რა გაჩხუბებთო?“
ერთმა თავისი ქილის ამბავი უთხრა, მეორემ კი თავისი ჯოხის ამბავი.
იმ მესამე ბრმამ უთხრა: „ვაი თქვენს ჭკუასა, რა კარგად შეგინახავთ ფულებიო! ამ ჩემს ძველ ჩოხაში ათასი ფული დევს. სადაც გავაგდებ, ისევ მე მომცემენო.“
ის საწყალი კაცი იქვე იდგა. ესმოდა ყველაფერი. წავიდა, თაფლი იყიდა და ჩოხაზე წაუსვა. ფუტკრები შემოეხვივნენ. ბრმამ ჩოხა გაიხადა. ისიც იმ საწყალმა კაცმა წაიღო. ამ სამმა ბრმამ ყვირილი და ტირილი დაიწყო. ეს ამბავი მეფემდე მივიდა.
მეფემ კაცი გაგზავნა და დააძახა: „ვინც ეს ჩაიდინეთ, მოდით, მე მომიყევით, თორემ სულ ამოგწყვეტთო!“
ის საწყალი კაცი შეშინდა. მივიდა და ყველაფერი მოახსენა: „ასეთი სიკეთე ვუყავი და სიკეთის სანაცვლოდ ეს მიყოო.“
იმ საწყალ კაცს მეფემ ასე უბრძანა: „რადგან სიკეთისთვის სიკეთე არავის უკეთებია, ას-ასი ფული შენს სამლოცველოდ მიეცი და სხვა დანარჩენი შენი იყოსო.“
ლეონმა უთხრა:
„ეგ სიკეთისთვის ცუდი პასუხი არ არის. იმ საწყალ კაცს ღვთის აღთქმა შეუსრულდა. ბრმა ხარბი აღმოჩნდა, სამივეს უსამართლოდ ნაშოვნი ჰქონდათ და ღმერთმა სულ იმ საწყალს მისცა.“
ლეონმა არაკი თქვა:
**მაგისტროსი კეისრისა**
იყო ერთი მაგისტროსი, ძალიან კარგი და სახელოვანი ახალგაზრდა, კეისრის ქვეშევრდომი. კეისარმა ის ელჩად გაგზავნა საფრანგეთში. ის ძალიან ქველმოქმედი კაცი იყო, უმეტესად ფარულად აკეთებდა სიკეთეს.
წავიდა. გზაზე რომ მიდიოდა, ნახა, ერთ ადგილას შიშველი მკვდარი კაცი ეგდო. ცოტა მოშორებით გაიარა, მოსამსახურეებს უთხრა: „თქვენ წადით, მე ნუ მელოდებითო!“
როცა ისინი გაეცალნენ, დაბრუნდა, ტანსაცმელი გაიხადა. ორი პერანგი ეცვა, ერთი იმ მკვდარს დააფარა. ისევ ჩაიცვა და მსახურებს დაეწია.
მივიდა ერთ ქალაქში. ნახა, ჭაობში ტალახი იდგა და შიგნით ავადმყოფი მათხოვარი ეგდო. არც არავინ ჰყავდა ამომყვანი და არც არავინ აძლევდა რამეს. თვითონ მაგისტროსი ჩამოხტა სახედრიდან და ამოიყვანა ავადმყოფი, ხმელ ადგილას დასვა და ერთი ფულიც მისცა.
წავიდა საფრანგეთში, ჩაჯდა ნავში, ზღვა აუღელდა, ნავი დაიმსხვრა და მაგისტროსი უფსკრულში ჩაინთქა.
მოვიდა ერთი კაცი, ხელი მოჰკიდა და ხმელზე გამოიყვანა. უთხრა მაგისტროსს: „მე ის მათხოვარი ვარ, შენ რომ ტალახიდან ამომიყვანე; მე ამით გადაგიხადე სიკეთე!“
წავიდა საფრანგეთში, კეისრის ყველა ბრძანება შეასრულა, დაბრუნდა, ჩავიდა კონსტანტინოპოლში. მოედანზე ცხენი გააჭენა, ცხენი წაიქცა, მაგისტროსს წვივი სრულად დაემტვრა. გამოვარდა მეფე და მთელი ჯარი. აიყვანეს მაგისტროსი, შეიყვანეს, დააწვინეს, ექიმები დაუყენეს. ვერაფერი უშველეს.
მაგისტროსს ერთი გულითადი მონა ჰყავდა, სულ საწოლთან ეძინა. ის გაუგზავნა ექიმებს: „ჩემთვის რას იტყვიანო?“ ექიმები გავიდნენ, მონა გაჰყვა. ექიმებმა თქვეს: „ხვალ მოვიდეთ, თუ მუხლში მოგვაჭრევინებს, ვუმკურნალოთ, და კიდეც გამოჯანმრთელდება, თორემ მოკვდება და ხელს ნუ მოვკიდებთო!“
მივიდა მონა და ყველაფერი უამბო.
როცა მაგისტროსმა მოისმინა, ასე თქვა: „მე ცალფეხა სიცოცხლეს, მოვკვდე, ნამდვილად მირჩევნიაო!“
ბევრი იტირა და ჩაეძინა. მონა კი ფეხებთან ეძინა.
შუაღამისას ერთი კაცი შემოვიდა სარკმლიდან, თეთრი პერანგი ეცვა, დაჯდა. მაგისტროსს მოიკითხა და ფეხის ამბავი ჰკითხა. შემდეგ უთხრა: „მაჩვენე ფეხი, როგორ გაქვსო?“
გახსნა და ერთი მოთხე, ანუ სახვევი ედო, ამოიღო. შიგნით რაღაც წამალი იდო, ამოიღო, თითი დააწო და ფეხი დაუზილა. უთხრა: „გაიძრეო!“ არ მოეხსნა და გააძვრევინა. ფეხი კარგად გაიძრო.
მეორედ კიდევ წაუსვა წამალი და უთხრა: „ადექი, დამეყრდენიო!“ მაგისტროსმა ისევ უარი თქვა და არ მოეხსნა, მაგრამ წამოაყენა და მიიყრდნო.
დააწვინა და მესამედაც წაუსვა და უთხრა: „ადექი, გაიარე, მორჩიო!“
გაიარა, მთელი კაცი გახდა. უთხრა: „მე ის მკვდარი ვარ, შენ რომ გზაზე მნახე და პერანგი დამაფარეო. მე ამით გადაგიხადე სიკეთე!“
– „ახლა, ძმაო რუქავ, დიდმაც იცის და პატარა ადამიანმაც, რომ სიკეთისთვის სიკეთე უნდა გადაიხადო. მათხოვარმა და ვაჭარმა, მკვდარმა და ავადმყოფმა ეს გააკეთეს, შენ კი რატომ ამბობ სიკეთისთვის ცუდს და სანაცვლოს არგაკეთებას?“
რუქამ არაკი თქვა:
**მეფე ანაკოფიისა**
იყო ანაკოფიის მეფე. ბევრი ერი ემორჩილებოდა და ყველა ადამიანი უყვარდა. ერთგულზე ამას ამბობდა: „რამდენიც არ უნდა ვაწყენინო, მაინც ერთგული ბუნება აქვს და არ მიმატოვებსო.“ ორგულზე კი: „იმდენ წყალობას ვუზამ, რომ ერთგულად ვაქცევო.“
გავიდა დრო. ორგული არ გაერთგულდა და ერთგულიც ორგული გახდა. მტრები გამოუჩნდნენ. მეფე თავის სამკვიდროზე ვეღარ დარჩა და სხვა მხარეში გადაიხვეწა. თან ორივე გაჰყვა: ერთგულიც და ორგულიც.
როცა ძალიან გაუჭირდა დროის გასვლის გამო, თუ რამეს უბრძანებდა ორგულს სამსახურისთვის, ის საყვედურობდა: „რა მეწყალობება? სახლი დავტოვე, მამული და შენ გახლავარ. ახლა კიდევ აქეთ-იქით ხეტიალს არ მაჯერებო!“
როცა ერთგულს უბრძანებდა, ის უსიტყვოდ ასრულებდა.
გავიდა დრო და საქმე კიდევ უფრო გაუძნელდა.
როცა აღარაფერი შველოდა, ერთგულმა მოახსენა: „დაეცემი და საგანძურიც დაგელევა, აღარაფერს იშოვი. მე გამყიდე და ჩემი ფასით სხვები გადაარჩინე!“
შეწუხდა მეფე და არ უნდოდა ამის გაკეთება. მაგრამ სხვა გამოსავალი აღარ იყო. გაყიდა ერთგული და მისი ფასი გამოიყენა. იმ ერთგულმა, თავი რომ გაყიდა და გაშორდა, გამოიპარა და პატრონთან მოვიდა. რამდენჯერაც გაუჭირდებოდა, თავს გაყიდდა, გამოიპარებოდა და პატრონთან მოვიდოდა.
დროთა განმავლობაში, ის მეფე თავის მამულში დაბრუნდა და გამეფდა. იმ ერთგულის ნამსახურს აღარ მიაქცია ყურადღება და მისი მამულიც წაართვა. ორგულს კი ბევრი შეჰმატა, რადგან თქვა: „ეს მხნე და მოძრავი კაციაო, შენ კი უღონო და გულდედალი კაცი ხარო!“
– „ამით მიხვდი, რომ სიკეთისთვის სიკეთე არავის უკეთებიაო.“
ლეონმა რუქას უთხრა:
– „რაღა გითხარი, ასეთი გაბრაზებული ხარ, მეფეს პირდაპირ ეუბნები: სიკეთისთვის სიკეთე არ შეგიძლია და ცუდისთვის ცუდიო. მე შენ დღეიდან აღარაფერს გეტყვი, მეფის თავი დაიფიცა!“
იმ სიტყვის მდინარემ, ამბავტკბილმა, ენამრავალმა ვაზირმა სედრაქმა დაიწყო რუქას წვრთნა და ეუბნებოდა:
– „რუქავ, მე როცა ამაღლებული და ღრუბლებზე მაღალი ხელმწიფის მფარველობის ქვეშ შემოვედი და შენ შეგისწავლე, ძმასა და შვილს ორივეს მირჩევნიხარ და არც შენზე უკეთესი მეგობარი მყოლია. ამას გეტყვი და გასწავლი: როცა ადამიანი ადამიანს გაუმტერდება, სიქიშპე ვეღარაფერს დაანახვებს, თორემ შენგან ეს სწორი არ არის. რასაც ადამიანისთვის ცუდს და ბოროტს ამბობდი, ყველა ადამიანს სიყვარული უნდა აჩვენებდე, თორემ, თუ გაუმტერდები და ვეღარ შეძლებ, დასუსტდები.“
**თათვალი**
ინდოეთში არის ერთი მფრინველი, რომელსაც თათვალს ეძახიან. ის მიმინოს უფრო ჰგავს და მფრინველებზე ნადირობს, თუკი შეხვდება. რასაც დღეს მფრინველი ვერ ინადირა, მივა და გუშინდელ ნაჭამ ძვალს მოძებნის, დაჯდება და თითო-თითო ძვალს აიღებს ნისკარტით და უკან შეიყოფს. თუ სრულად დაეტია, მერე გადაყლაპავს. იცის, რომ მოინელებს და განავლითაც გამოვა. და თუკი არ დაეტია, ისევ დადებს, რადგან იცის, რომ ვერ მოინელებს, და არც კი შეჭამს.
– „თუკი მფრინველს ამდენი გონი აქვს, წინასწარ გამოიკითხავს საქმეს, შენ ხომ ადამიანი ხარ და მეფის წინ აღზრდილი, რატომ აკეთებ უგვანს, რატომ არ დაადუმებ ცუდი საუბრისგან ენასა.“
კარგი ამხანაგი ადვილად არ იშოვება, გზაზე ცუდად არ იპოვება, იაფად ვერავინ იყიდის.
ამხანაგი ციხე წყლიანია, ზღუდე მაღალია, სიმაგრე დაურღვეველია.
ამხანაგი დიდი სიხარულია, სიხარულთა გამამდიდრებელია, სუფრების შემამკობელია.
ამხანაგი გულების ნათელია, თვალების სინათლეა, მკლავების ძალაა და ზურგის საყრდენია.
ამხანაგი მტრებისთვის მავნებელია, მოყვარეთათვის საიმედოა, უცხოსთან გამოსაჩენია და მეცნიერთან მოსამსახურეა.
ამხანაგი მარტოსთვის ხმის გამცემია, ჯარებისთვის სასარგებლოა და ცოტა კაცთა გამამხნევებელია.
ამხანაგი ჭირში დამხმარეა, სნეულებაში მკურნალია, სიკვდილში თავის წამგებია.
ამხანაგზე უკეთესს შენ რას იშოვი? რატომ გძულს, რატომ ეჩხუბები, რატომ ეკამათები? მე მრავალი კარგი კაცი მინახავს, მამაშვილობასა და ძმობას გაჰყრილან და ამხანაგს შეწყობილან.
ამხანაგში თუ არ არის სიყვარული, ჩხუბის მიზეზი არაფერია.
რუქამ არაკი თქვა:
**სალამანდრა**
ინდოეთში არის ერთი ცოცხალი არსება, რომელსაც სალამანდრას ეძახიან. სადაც სააგურე (აგურის საწვავი ღუმელი) ენთება, ან აბანოს სახმილი (გამათბობელი), ან საკირე (კირის საწვავი ღუმელი), ის ცეცხლში იბადება და იქ გვხვდება. როცა ცეცხლი მოაკლდება, მაშინვე მოკვდება ზედმეტი სიცივისგან. ცეცხლის სიცხე არჩენს.
იქაური მეფე მის ტყავს იცვამს სიცივისგან თავის დასაცავად. მას ისეთი აგებულება აქვს, რომ თუ ცეცხლი მოაკლდა, მოკვდება, სხვა ცოცხალ არსებას კი, თუ ცეცხლი მიუახლოვდა, დაწვავს.
როგორც სხვადასხვა სახის აგებულების მფრინველია, ასევე სხვადასხვა სახის ადამიანია.
„შენ მაგ ბუნების პატრონი ხარ, რომ ყველა ადამიანი გიყვარს და მე ყველანი მძულს. მე კი არავინ მძულს, მაგრამ მე ყველას ამაზე ვძულვარ, რომ მეფის ერთგული ვარ. მე ამის მეტი არავინ ვიცი და არც არავის ვეფერები. სანამ მეფე ცოცხალია, არც არავინ მინდა. თქვენ ყველანი სხვას ეკვრით და სხვას ემხრობით, თორემ მე ვისზე რა დანაშაული მაქვს, რომ ცუდად არ გამიმტერდით.“
რუქამ არაკი თქვა:
**სამნი ამხანაგნი**
იყვნენ სამი ამხანაგი. ერთი ძალიან კარგი და ბატონის ერთგული, ყველა ადამიანის მიმართ უცოდველი, მართალი და სიმართლის მთქმელი იყო, ორი კი მატყუარა და ორგული.
ის ორი ამხანაგი ორგულობაზე აგულიანებდა იმ ერთს, და ის ერთი ეუბნებოდა: „ნუ, ძმებო, ეს არ არის კარგი. პატრონის ორგული ღმერთსაც სძულს და ადამიანსაც, და ნუ ბოროტობთო!“
ისინი გაუმტერდნენ და პატრონთან დასმენას ეცადნენ. ვერ დააბეზღეს და ღამით თოკი შემოუჭირეს და დაახრჩვეს.
– „თქვენც ასე მიპირებთ, განა ვერ ვხედავ? ამხანაგს რომ მიქებ, ამხანაგი ესეთი მინდა: ჩემი ნებისამებრ და ჩემთვის კარგის მოქმედი, კეთილისმყოფელი, უვნებელი, მეფესთან თამამად სიკეთის მოქენე, არა მაოხარი (არაფრის გამფუჭებელი), მოჩხუბარი, მტერი და წახდენის მცდელი. ღმერთმა ეგეთი ამხანაგი თქვენ მოგცეთ, თქვენ მე ამხანაგები მყავხართ, ან როგორსაც ამხანაგობას მიპირებთ!“
ვაზირმა არაკი თქვა:
**გლახაკი და ქილა ერბო**
ერთი მათხოვარი კაცი მიდიოდა გზაზე და ერთი ქილა ერბო იპოვა. აიღო ქილა, საკიდელში ჯოხი გაუყარა და მხარზე შეიდო. დაიწყო გზა-გზა სიარული და გულში ამას ელაპარაკებოდა: – „ახლა ღმერთმა ჩემი გამდიდრება მოინდომა. ჩავალ ქალაქში და ერბოს ნახევარ მარჩილად გავყიდი; იმით თორმეტ ქათმის მამალ წიწილას ვიყიდი, მოვიყვან, გავზრდი, დავკლავ, დავასუქებ და თითოს თითო აბაზად გავყიდი. მერე იმით საეშვე (სასუქებელი) გოჭებს ვიყიდი, დავასუქებ, დავაკერატებ (დავასაჭურისებ) და ორ-ორ მარჩილად გავყიდი. მერე იმით სახარე (სახნავი) ხბორებს ვიყიდი, გავზრდი, მოვხნავ, მოვცხნავ (მოვბარავ), მოვთესავ და აშენებული (გამდიდრებული) ვიქნები.“
და ამ ფიქრებში შეშა აიკიდა და ქალაქში გასაყიდად წამოიღო. ერთი ხიდი დახვდა. თქვა იმ კაცმა: – „აქ ხარი არ გაივლის, ხმა უნდა გავცეო.“ შესძახა: – „ჰარიო!“ დაუქნია ჯოხი. ერბოს ქოთანი ხიდზე დაჰკრა, ქოთანი გატყდა, ერბო დაიქცა. მისი გამდიდრების ოცნება წამში გაქრა.
– „შენც შენი გონებით ბევრ რამეს გეგმავ და გამდიდრდები, მაგრამ ასეთი რამ გაგიზრახავს, რომ ღვთის ძალით შენს თავსაც მოიშლი, არათუ განზრახული დაასრულო.“
რუქამ პასუხად არაკი თქვა:
**ორი დავრიში და შაჰი**
ორი დავრიში ჩავიდა ისპაანში. ერთი სადგომში დარჩა და ერთი ისპაანის შაჰთან მივიდა.
ჰკითხა შაჰმა: „ბევრი მხარე მოგივლია, რა უფრო უცხო გინახავსო?“
იმ დავრიშმა მოახსენა:
– „მრავალი უცხო მინახავს, მაგრამ გუშინ ღამით აქ საოცარი რამ უცხო ვნახე, არც ერთ ადგილას არ მინახავსო. შუაღამე რომ დადგა, მოვიდა ერთი ისეთი მფრინველი: ერთი ფუნდუკი თავისი ხალხით, აქლემებით, ადგილით, სახლებით, გალავნით, სრულად აიტაცა და წაიღო.“
გაბრაზდა შაჰი და გააძევა: „ასეთი ტყუილი რა სათქმელია, ფუნდუკი და მისი გარემო მფრინველმა აიტაცა და წაიღოო!“
მოვიდა გაწბილებული დავრიში და ამხანაგს ყველაფერი უთხრა. აგინა ამხანაგმა და ასე უთხრა: „შოვნის მოლოდინში ვიყავი და შენ ასეთი ტყუილით გამოძევებული მოხვალო! ფუნდუკის აღება რამ გათქმევინაო? ან აქლემის ატაცებას იტყოდი, ან ცხენისასაო.“
მერე იმ დავრიშმა თქვა: „წავიდე, ამ ჩემს ამხანაგს ტყუილი გავუმართლოო.“ მივიდა. შაჰმა დავრიში ნახა, ჰკითხა: „ბევრი მხარე გინახავს და რა უფრო უცხო გინახავსო?“
იმ დავრიშმა მოახსენა: „ბევრი რამ უცხო მინახავს და გუშინწინ რომ აქ უცხო ვნახე, მსგავსი არაფერი მინახავსო. მამლის ყივილი რომ გაისმა, ჰაერიდან ხან აქლემის თავი ჩამოვარდა, ხან ფეხი, ხან ცხენის ნაწილი, ხან აგურის ნატეხი, ხან ალიზის ნამტვრევი. გათენებამდე ძილი არ მომსვლიაო.“
შაჰს გაუკვირდა და თქვა: „თურმე ის გუშინდელი დავრიში მართალს ამბობდა, და ტყუილად გავაძევეო.“
ბევრი მისცა და ის ტყუილიც დაუჯერა.
– „თქვენც სამივეს პირი შეკრული გაქვთ და რომელიც ტყუილს იტყვით, მეორეს ისეთ სიტყვას მოახსენებთ, რომ მეფეს დააჯერებთ და მე კი წამახდენთ.“
ლეონმა არაკი თქვა:
**გლეხი და სამი გველი**
ერთი კაცი ყანას მკიდა. ნახა, ორი გველი თამაშობდა. ერთმა გველმა მეორე დააწვინა, ირგვლივ თვითონ წრე შემოავლო და წავიდა.
მოვიდა ერთი სხვა გველი. დაინახა, წრის შიგნით ერთი გველი წევს, წრე არ დაარღვია, შეიკუნჭა, შეხტა, წრეში ჩახტა, გველი მოკლა და ისევ გადახტა და წავიდა.
მოვიდა მეორე გველი. მან დაინახა, რომ მისი ტოლი (მეგობარი) მოკლული იყო. იმ კაცს ცხენისთვის თივა მოეთესა და გროვად შეეკრა. გველი შიგნით შეძვრა და დაიმალა. როდესაც კაცმა მუშაობა დაასრულა, თივა აიკიდა და სახლში წაიღო. იმ ღამეს გველი გამოძვრა, მთელი ჭურჭელი მოწამლა და ისევ თივაში დაიმალა.
მეორე დღეს კაცმა გველების ამბავი ცოლს მოუყვა. როდესაც გველმა გაიგო, რომ კაცი უდანაშაულო იყო, გამოძვრა, ყველა მოწამლული ჭურჭელი ჩამოყარა, დაამტვრია და კარიდან გავიდა.
ცოლ-ქმარმა მიხვდა, რომ გველი მათთან ერთად მოჰყოლოდა და ახლა, მათი უდანაშაულობის გამო, ჭურჭლის მოწამვლაც აცნობა და წავიდა.
- ძმაო რუქავ! ძალიან კარგი კაცი ხარ და ასე მოიქეცი: თუ გველიც კი ცდილობს, უდანაშაულოს არაფერი ავნოს, შენ ხომ ადამის ტომიდან ხარ. ჩვენ შენს მიმართ არაფერი დაგვიშავებია, ამიტომ ნუ გვწამლავ ასე შხამით, თორემ ღმერთი უდანაშაულოს არ მიატოვებს და შენს სურვილსაც არ შეასრულებს.
რუქამ მოყვა არაკი:
სამი ძმა
იყო სამი ძმა. ორი მათგანი იყო ბოროტი და ხარბი, ხოლო ერთი – მართალი და ღვთისმოსავი. ისინი გაიყარნენ. ბოროტი ძმები ერთად დარჩნენ, კარგი ძმა კი განცალკევებით გაუშვეს.
კარგი ძმა წავიდა და ერთ ადგილას დიდი ქილა ოქროს ფული იპოვა. მარტო ვერ წაიღო. დაბრუნდა სახლში. იმ ღამეს ცოლს უთხრა: ამა და ამ ადგილას ქილით ოქროს ფული ვიპოვე და ხვალ წავალ, სახედარს წავიყვან და მოვიტანო.
თურმე ძმები მათ უთვალთვალებდნენ და დახარბდნენ. იმავე ღამეს წავიდნენ, რადგან არ უნდოდათ, რომ მათმა ძმამ დაასწროსო. მივიდნენ, ლამპარი აანთეს და ნახეს, რომ ქილა მთლიანად გველებითა და მორიელებით იყო სავსე.
ძმებმა ასე თქვეს: ჩვენმა ძმამ გვიღალატა. მას უნდოდა, რომ ეს გაგვეგო, მივსულიყავით, დაგვენახა და დავეკბინეთ, თორემ რატომ გვითხრა ეს ამბავი ჩვენს თვალწინო.
ორივე ძმამ მაგრად მოიფიქრა, აიკიდეს ქილა და ასე თქვეს: ჩვენს ძმას ჩვენი სიკვდილი უნდოდა, ამიტომ ჩვენ მას ცოლ-შვილით დავხოცავთო.
წაიღეს ქილა და სახლის სახურავიდან ჩაუგდეს. თქვეს: ქილა გატყდება, გველი და მორიელი სახლს მოედება და ყველას დახოცავსო.
მეორე დღეს მართალ ძმას გაეღვიძა და ნახა, რომ გუშინდელი ოქროს ფულები სახლში ეყარა. მის ძმებს მისი განადგურება უნდოდათ, მაგრამ ღმერთმა ოქროს ფულები სახლში უშრომლად მიუტანა.
- თქვენც ჩემს წინააღმდეგ რაღაცას ცდილობთ, მაგრამ ღმერთი თქვენს ნებას არ შეასრულებს, იცოდეთ!