prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

სიბრძნე სიცრუისა — ნაწილი 13 შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

სულხან-საბა ორბელიანი · პროზა

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

შეგირდი შეშინდა, ჩიტად (ტრედად) გადაიქცა და გაფრინდა. ოსტატი შავარდნად გადაიქცა და დაედევნა. როდესაც ოსტატი კინაღამ დაეწია, ჩინეთის მეფე ნადირობდა. შეგირდი გვირგვინად გადაიქცა და მეფეს თავზე დაადგა. ყველას გაუხარდა, ეგონათ, რომ გვირგვინი ზეციდან მოვიდა. ოსტატი მეჭიანურედ (მუსიკოსად, რომელიც ჭიანურზე უკრავს) გადაიქცა და მეფესთან მივიდა.

მეფე სუფრასთან იჯდა. მეჭიანურემ უცხო, ლამაზი მელოდიები დაუკრა და ტკბილად იმღერა.

ჰკითხეს: საიდან ხარო?

მან უთხრა: საიდანაც გვირგვინი მოვიდა, მეც იქაური ვარო.

ეს კიდევ უფრო გაუხარდათ. მეჭიანურემ მეფეს დააფიცა: რადგან ორივე ერთი ადგილიდან მოვედით, ნება მომეცით, მაგ გვირგვინს თავზე გაკოცოთო!

როდესაც მეფემ კოცნა ბრძანა, გვირგვინი ბროწეულად გადაიქცა და ჩამოვარდა. დაეცა, გასკდა და მარცვლები გაიფანტა.

ოსტატი მამლად გადაიქცა და მარცვლების კენკვა დაიწყო.

ყველა გაოგნებული დარჩა.

იმ ბროწეულის ქერქიდან კაცი გამოძვრა და მეფეს მუხლებზე მოეხვია: მიშველეთ რამე, ეს ჩემი ოსტატია და მკლავსო!

დაიწყო კითხვა-კითხვა. მამალიც კაცად გადაიქცა. მეფემ ყველაფერი გაიგო. აქიმმა (მკურნალმა) ოსტატს დააფიცა, რომ აღარასდროს გამოიყენებდა გრძნეულებას (მაგიას), მაგრამ ოსტატმა თქვა: სიკვდილი უფრო მერგება, ვიდრე ასეთი გრძნეულება აღარ გავაკეთოო.

როდესაც ლეონმა გრძნეულების ამბავი დაასრულა, რუქამ სხვისი ამბის თქმის საშუალება აღარ მისცა და მეფეს მოახსენა: – დღეს აქამდე არასწორად ვიქცეოდი, რომ ლეონს ვეჯიბრებოდი, რადგან ის ასეთი მცოდნეა, ამდენი კარგი საქმე უსწავლია და ამდენი ქვეყანა უნახავს. ის შესანარჩუნებელია და ნუ მოიშორებთ. რაც თქვა, იმის გაკეთებაც შეუძლია. აქ ლეონმა თავისი გრძნეულების ხელოვნება გამოაჩინა.

**გლახაკი და ფლური**

ჯუმბერმა არაკი (იგავი) თქვა:

ერთი კაცი ძალიან ღარიბი იყო. ყოველდღე ღმერთს გამდიდრებას ევედრებოდა. გავიდა დრო და ამ კაცს მუცლის ტკივილი და ყვანა (კუჭის აშლილობა) დაემართა. როგორც კი კარში გავიდოდა, ტკივილი ეწყებოდა. ისე შეწუხდა, რომ მიწის თხრა დაიწყო. როდესაც მიწა მოთხარა, ერთი ქილა ფული (ფლური) იპოვა.

ამ კაცმა ღმერთს მადლობა შესწირა და თქვა: ძალიან მოწყალე ბრძანდები, მაგრამ სანამ კაცს სისხლს არ დაანთხევინებ (ძალიან არ აწვალებ), არაფერს მისცემო!

– ეს არაკი იმიტომ მოგახსენე, რომ სანამ ლეონი სამჯერ-ოთხჯერ სიკვდილის პირას არ მიიყვანე, არ დაეხმარე და ახლა წყალობა უყავი!

ლეონმა უთხრა ჯუმბერს:

– მეფის შვილო, ყრმა ხარ (ახალგაზრდა ხარ) და დახმარება გგონია, თორემ ახლა სრულიად მომკალი. მტერი როდესაც კაცს მტრობით ვერაფერს დააკლებს, დაუმეგობრდება და ამით დაუსრულებს მტრობას.

ლეონმა არაკი თქვა:

**ორი მტერი**

იყო ორი მტერი. ვერაფერი დააკლო ერთმა კაცმა თავის მტერს.

გავიდა დრო. დაუმეგობრდნენ, ძალიან დაახლოვდნენ. გზაზე წავიდნენ და ოთხი სხვა ამხანაგიც თან წაიყვანეს.

მივიდნენ ერთი კაცის სახლში და დარჩნენ. ეს სტუმრები ქვედა მხარეს დაწვნენ, სახლის პატრონი კი თავის ცოლთან ერთად ზედა მხარეს დაწვა. როდესაც ცეცხლი ჩაქრა, ეს კაცი (ერთ-ერთი სტუმარი) ჩუმად ადგა და იმ ქალთან (სახლის პატრონის ცოლთან) დაწოლა მოინდომა. ქალმა დაიძახა, ქმარი გააღვიძა. ის კაცი გაიპარა და თავის ლოგინში დაწვა.

ადგა სახლის პატრონი, მივიდა, ეს სტუმრები დაჩხრიკა. გულში ყველას ხელი ჩაუყო. ბნელოდა, სხვანაირად ვერ იცნობდა, და შემცოდეს გული უძგერდა. ზედ ქუდი ნიშნად დაადო, იფიქრა: ცეცხლს დავანთებ და ამ კაცს ვიცნობო.

სანამ ის ცეცხლს დაანთებდა, იმ კაცმა (რომელმაც დააშავა) ქუდი თავიდან აიღო და თავის ძველ მტერს და ახალ მეგობარს დაადო. მას გულით ეძინა, ვერაფერი გაიგო.

ცეცხლი აანთო, ნახა, რომ ამ საწყალ, უდანაშაულო კაცს ქუდი ადევს. მან მისი უდანაშაულობა არ იცოდა, შემცოდე ის ეგონა. თავში ცული დაჰკრა და მოკლა უდანაშაულო კაცი.

ყველა მტერი ასე მოიქცევა, თორემ რით დამეხმარა, გრძნეულების გაკეთება და ეშმაკობა შემომითქვა (მაბრალებს).

ლეონმა კიდევ თქვა არაკი:

**უსაქმო კაცი**

იყო ერთი მოცლილი, უსაქმო კაცი. არაფრის კეთება არ იცოდა. გულში ჩაუჯდა და დაიწყო მიწის თხრა და ნიავება (გაფხვიერება). სამი-ოთხი თვე ამის მეტი არაფერი საქმე არ ჰქონდა და არაფერს აკეთებდა. მოურავის კაცი მოვიდა, სამკალად (მოსავლის ასაღებად) მიიწვიეს და არ წავიდა: სახლში მაქვს სამუშაოო, გარეთ რატომ ვიმუშაოო.

მეზობლის კაცი მოვიდა, მამა გარდაცვლილი ჰყავდა, და მიიწვიეს: მოდი, მიტირეო და აღაპიც (გარდაცვლილის სულის მოსახსენიებელი სუფრა) მიჭამეო! არც იქ წავიდა.

სხვა მექორწილის მომწვევი მოვიდა და ასე უთხრა: ძლივს ერთ საქმეს შევუდექი, სანამ არ დავასრულებ და ამისგან არ მოვიცლი, არც ქორწილში წავალ, არც სატირლად მცალია და არც ლხინს ვნახავო. როცა დავამთავრებო, მერე ყველაფერს გავაკეთებ.

– ამის მსგავსად, სანამ ის ჩემი საქმისგან არ მოიცლის, მას არც ქორწილი უნდა, არც გლოვა, არც მეფე და არც ერი არაფრად უნდა, და მერე სხვას რამეს მოიგონებს, თორემ ჩემი მეტი საწუხარი და სასიხარულო მას არაფერი აქვს.

რუქამ თქვა:

– ეს საქმე ახალი არ არის. ძველთაგან თქმულა: არავის გაუკეთებია კარგის მოქმედისთვის კარგი და მის მაგივრად ცუდი მიუღია. თორემ ლეონი რატომ მემტერება? ერთი დაკარგული კაცი არავის შეეწყნარებინა და მოვიდა, მეფეს გავაწყევ (ვთხოვე) და დიდი წყალობა მიანიჭა.

ახლა მე რას მიპირებს?

რუქამ არაკი თქვა:

**კაცი და გველი**

ერთი კაცი გზაზე მოდიოდა. ნახა, ერთ ძეძვს ცეცხლი შემოჰკვროდა და ზედ გველი ასულიყო. წასასვლელი გზა არ ჰქონდა, იტანჯებოდა და წიოდა. ნახა იმ კაცმა, შეეცოდა და თქვა: – ამ გველს გადავარჩენ, მადლია ჩემთვისო. მივიდა, შუბის წვერი მიუშვირა. გველი ზედ შემოეხვია, მხარზე შეახტა და ყელზე შემოეღვლარჭნა (მოუჭირა). მაგრად მოუჭირა. ჰკითხა იმ კაცმა: – რა გაწყინე, რატომ მიზამ? სიკვდილს მოგარჩინეო! გველმა უთხრა:

– კარგისათვის კარგი არავის გაუკეთებია და მეც ასე მოგიქეციო. კაცი შეეხვეწა: – ამდენი მაცადე, ის ჭანდარი რომ დგას, იქამდე მივიდეთ და მას ვკითხოთ. თუ ჩემი ცოდვით ხემაც ხმა ამოიღოს და დაგიშალოს, გამიშვი, თუ არა და, რაც გინდა, მიყავიო. ცოტა მოუფონა (მოუშვა) გველმა და მივიდნენ ჭანდართან. ჰკითხა იმ კაცმა: – ეს გველი სიკვდილს გადავარჩინე, ახლა ასე მიკეთებსო.

იმ ჭანდარმა ასე უთხრა: – ამ ცხელ მინდორში მარტო ერთი ხე ვდგავარ; მგზავრი, თუ არა ჩემს ჩრდილში, ვერ ისვენებს. მოვლენ, მოიგრილებენ, დავაჩრდილებ, შემდეგ ტოტებს დამამტვრევენ, ზოგს დასწვავენ, ზოგს კოლოფებად აკეთებენ: რა კარგი ხეაო! კარგისათვის კარგი არავის გაუკეთებია, მოუჭირე, გველოო! მოუჭირა ყელს გველმა. კიდევ შეეხვეწა კაცი გველს: – ცოტა მოუშვიო, აგერ ხარი ძოვს, მას ვკითხოთო!

წავიდნენ, ხარს ჰკითხეს. ხარმა უთხრა: – მოვხნავ, დავფარცხავ, გავლევ (მოსავალს მოვიყვან) და ზაფხულ-ზამთარ სულ კაცთათვის ვმუშაობ, დამაწვენენ და დამკლავენ: რა სტუმარი მომივიდაო! კარგისათვის კარგი არავის გაუკეთებია, მოუჭირე, გველოო! მოუჭირა კიდევ ყელს.

შეეხვეწა კაცი: – ცოტა კიდევ მაცადე, აგერ მელია არის და მასაც ვკითხოთო! მივიდნენ, მელას ჰკითხეს. კაცმა თავისი საჩივარი და გველმა ხისა და ხარის მოწმობა მოახსენა.

მელამ თავისი მოხერხებული სიტყვით უთხრა გველს: – ლომი-ნადირთა ხელმწიფისგან დანიშნული მდივანბეგი (მოსამართლე) ვარო. ყელზე შემოხვეული ხარ და ისე მესამართლები, როგორ შეიძლებაო? შემოეშვი (გაუშვი) და შენც დამიჩოქე და ამ კაცმაცო! როდესაც გველი შემოეშვა და დაბლა ჩამოვიდა, მელამ ტოტი თავში დაჰკრა. გველი მოკლა და თქვა: – გველის სამართალი ეს არისო!

შემდეგ იმ კაცმა ის მელა აღარ დაინდო და შუბის ცემა მოინდომა, რადგან კარგი ბეწვი აქვსო. მელამ იგრძნო. გაექცა და თავს დააბრალა: დავაშავე, რომ გადავარჩინეო!

– ახლა შენც, ლეონ, იმ გველსავით გამოგიყვანე, მარჩობ (მკლავ) და რა ვქნა! ლეონის სიტყვა მართალია.

ლეონმა არაკი თქვა:

**კეთილი გველი**

ერთი ღარიბი კაცი გზაზე მოდიოდა. ნახა ორი გველი – ერთი შავი და ერთი წითელი – იბრძოდა, და შავი ერეოდა. და თქვა იმ კაცმა: – ამ წითელს დახმარება სჭირდება და დავეხმარებიო. მივიდა, შავ გველს ჯოხი დაჰკრა და მოკლა.

მოვიდა წითელი გველი, თავი ადგილზე დაუკრა (მადლობის ნიშნად) და კალთას კბილით მოეკიდა და გაზიდა. გაჰყვა ეს კაცი. ერთ კლდის ქვაბში მიიყვანა. იმდენი განძი აჩვენა, მეფეს არ ჰქონდა ამდენი. და გამდიდრდა ის კაცი.

– რუქავ! როგორიც კაცი შენა ხარ, ის გველიც, შენი ნათქვამი, შენისთანა ყოფილა, თორემ კარგისათვის ცუდს ვინ გაუკეთებს კაცსო.

რუქამ არაკი თქვა:

**გლახა და მდიდარი**

ერთი ღარიბი კაცი თავის სახლში იჯდა და ინატრა: – ღმერთო, ხუთასი მარჩილი (ფული) მომეციო და, თუ ერთიც აკლია, არ მინდაო. ერთი მდიდარი კაცი თურმე სახლის ბანზე (სახურავზე) დადიოდა, მან გაიგონა და თქვა: – მივიტანო და გამოვცადო ეს კაცი, თუ რას იზამსო? წავიდა, ხუთასი მარჩილი დათვალა და ათი დააკლო. დაბეჭდა და ბანიდან ჩაუგდო.

დათვალა იმ კაცმა და ათი აკლდა. თქვა: – ღმერთო, შენ კურთხეული ხარო! ერთი მარჩილიც რომ გებოძა, იმასაც დავიმადლებდი, არამც თუ ამით გაგაბრაზებო. ჩამოვიდა ის მდიდარი კაცი და უთხრა: – ჩემია, გამოგცადე. მომეცი, წავიღოო! მან შორს დაუჭირა (არ მისცა): – შენთვის არ მითხოვნია, ღმერთს ვთხოვე და მომცაო. შეკამათდნენ და ყადთან (მოსამართლესთან) საჩივლელად წავიდნენ. იმ ღარიბმა უთხრა: – მე არაფერი მაცვია და შენ კარგად მორთულხარ. ეგ შენი ტყავის ქურქი მათხოვე და წავალო.

იმ კაცმა ამდენ სიკეთეზე ისიც დაამატა, ათხოვა. ჩაიცვა და წავიდნენ ყადთან და იჩივლეს. შემდეგ იმ ღარიბმა თქვა: – ეგ ასეთი მაცილობელი (მოდავე) კაცი, თუ ამ ტყავის ქურქსაც არ შემომეცილება, ნახავთო! იმ კაცმა უთხრა: – ახლა არ გათხოვეო? ამაზე ყადი გაბრაზდა, მრავალი ჯოხი დაჰკრეს, მდიდარი კაცი გააძეს (გააგდეს).

ასე კარგი პასუხი უყო (გასცა), კიდევ გაძარცვა და ათრევინა (დაატანჯინა). – კარგისათვის კარგი არავის გაუკეთებია, ნუ ამბობ!

ლეონმა არაკი თქვა:

**მოხერხებული არაბი**

ბაღდადის ხალიფა ძალიან კარგი მეჯინიბე (ცხენების მცოდნე) იყო და კარგ ცხენს ძვირფასად ყიდულობდა. ამის ხმა გავრცელდა. ერთმა არაბმა ერთი ცხენი მოიყვანა, ორი ათას მარჩილად (ფულად) დააფასა. ხალიფამ მაშინვე მოატანინა. იმ არაბმა უთხრა: – ერთ ძაძაში (ტომარაში) ჩამიყარეთ, თორემ რით წავიღოო? ჩაუყარეს და მისცეს. არაბმა ვერცხლს ხელი მოჰკრა, ცხენს გადაჰკიდა, შეჯდა, ცხენი გააჭენა.

გამოედევნენ სულ ხალიფას ჯარისკაცები კარგი ცხენებით, გზა და კვალი ვეღარ იპოვეს. დაბრუნდნენ დაღონებულნი. მესამე დღეს არაბი მოვიდა, ცხენი მოიყვანა. ჰკითხეს: – რატომ გააკეთეო? მან მოახსენა: – შორს ვიდექი, სატარებელი არაფერი მქონდა, ვერცხლი მძიმეა, ვერ ვზიდავდი, წავიღე და ახლა ცხენი მომიყვანიაო.

შემდეგ უთხრეს: – ვინღა მოგდევდა, ცხენი რატომღა მოგყავდაო? მან გაიცინა და უპირობა (უაზრობა) უთხრა: – კარგის საპასუხოდ ეგ გავაკეთე, ღმერთი რას მიზამდაო?

– თუ არაბმა იცის კარგისათვის კარგი, სხვას ვის არ ეცოდინება. ან ცუდს ვინ აკეთებს, თუ არა ღვთის შემცოდე (ცოდვილი). ახლა, ძმაო რუქავ, შენ რატომ იტყვი კარგისათვის ცუდს და სანაცვლოს არგაკეთებას?

ღმერთს მისთვის წაურთმევია და ამ საწყალი კაცისთვის მიუცია.

რუქამ არაკი თქვა:

**ჭაბუკი და მეკობრენი**

ერთი კაცი, კარგი ჭაბუკი (ახალგაზრდა), მოდიოდა და ხმალიც კარგი ერტყა. ყველა საჭურველი (იარაღი) კარგი ჰქონდა. ცოლი თან მოჰყავდა, ძალიან ლამაზი და კარგი ქალი. გაიარა გზა და მიადგა მეკობრეების ადგილს. ხუთი ამხანაგი იდგა და ბევრ კაცს აზიანებდნენ. ის კარგი ჭაბუკი უცნაური იყო და უფიქროდ მოდიოდა. სანამ ხელი არ სტაცეს, ვერაფერი გაიგო.

გაძარცვეს, ხელი შეუკრეს და წაიყვანეს.

ერთ მათგანს მისი ხმალი თურმე მოეწონა, მალულად უთხრა: ამ შენს იარაღს და სხვა ქონებას შენ გაგაყოფინებ. შენი ხმალი წილად მე მომახვედრე და შენს ცოლს მოგცემ და გაგიშვებო.

იმ კაცმა ფიცი მისცა: თუ მე გამაყოფინებ, ჩემს ხმალს შენ მოგახვედრებო. წაიყვანეს. ერთ სამზირალ (სადამკვირვებლო) ადგილას ციხე იდგა, იქ დაბანაკდნენ. ათი სხვა ხელშეკრული კაცი იწვა და უამრავი ნაძარცვი.

იმ განდობილმა (ნდობით აღჭურვილმა) ამხანაგმა თქვა: ეს დღევანდელი კაცი სულის კაცს ჰგავს (კარგი კაცია) და მოდი ამას გავაყოფინოთო!

ნებართვა მისცეს სხვებმაც და ხელი გაუხსნეს.

დაუწყო გაყოფა იმ კაცმა; ერთ წილად თავისი ცოლი დასვა და ერთ წილად ერთი ფარი და ზედ შიშველი თავისი ხმალი.

ანაზდად (უცებ) ხელი დაავლო, უწინ, რომელსაც ხმალი უქადა (დაჰპირდა), სცა მას და მოკლა. ერთი სხვა მოკლა. სამი გაექცა. იქ ხელშეკრულები კაცები გაათავისუფლა, ხმლები მისცა, გამოედევნენ და ყველა დახოცეს. იმ კაცმა თავისი ცოლი წაიყვანა და თავისი იარაღი. სხვა მათ კაცებს მისცა: მე ეს მეყოფაო.

– რადგან იმ ერთმა ამხანაგმა ამდენი სიკეთე უყო, რომ ენდო, ხელი გაუხსნა, გააყოფინა, ცოლი მისცა, ეს მის სიკვდილს რაღა ამართლებდა? კარგისათვის კარგი არასდროს გაკეთებულა, რასაც შენ არ ტყუი და ახლა არ იგონებო!

ლეონმა უთხრა:

– კარგი გააკეთე, იმ კაცს მათზე ცუდის გაკეთება დაუწუნე (დაუძრახე). ცოლი წაართვეს, გაძარცვეს, თავი დაიხელთა (თავი გადაირჩინა) და ის მოკლა, ცუდად მოქცეულაო. მე მასაც ვუძრახავ, უწინვე რატომ დარჩა ასე ღალფად (უყურადღებოდ)? თუმცა უკან (შემდეგ) არაფერი რომ არ ექმნა, შენებრი კაცი იქნებოდა.

ლეონმა არაკი თქვა:

**დიდვაჭარი და მეფუნდუკე**

ბოლნისის მთის ძირას, გზის გადასასვლელთან, ერთი კარგი ფუნდუკი (სასტუმრო) აეშენებინათ, და იქ ერთი მეფუნდუკე (სასტუმროს მეპატრონე) იდგა. ასეთი კაცი იყო, რომ, რაც მგზავრი გაივლიდა, იმ ღამეს სამადლოდ (უფასოდ) ასმევდა, აჭმევდა, ცხენის ქერს და თივას აძლევდა, ფასს არ იღებდა, და მეორე დღეს აცილებდა.

ერთი დიდი ქარავანი მოვიდა და გაჩერდა. კარგად დახვდა. იმ ღამეს ისეთი თოვლი მოვიდა, მთა ჩაიკეტა: ვეღარ გადავიდა და ვეღარც უკან დაბრუნდა. ის ზამთარი იმ ფუნდუკში დარჩა. იმ მეფუნდუკემ არაფერი დაახარჯვინა, სულ კაცთათვის და აქლემთათვის თავისი ხარჯი გასწია. დაახლოვდნენ დიდვაჭარი და მეფუნდუკე, და ჰკითხა: შვილი გყავსო?

მეფუნდუკემ უთხრა: არ მყავსო. თურმე არ უჩენდა (არ აჩვენებდა), კეთროვანი იყო და ამ ჩემს სტუმარს არ ეზიზღოსო, და ჩემი სიხარული აღარ იამებაო. იქამდე შვილი კარში არ გამოუშვა, სანამ ვაჭარი არ წავიდა.

გაზაფხული მოვიდა, მთა გაიხსნა. ეს დიდვაჭარი წავიდა, ძალიან მადლიერი იყო და სანაცვლო პასუხსაც (სიკეთეს) ცდილობდა.

შემდეგ მეფუნდუკემ შვილი გამოუშვა.

შემოსწყრა (გაბრაზდა) შვილი და უთხრა: მე მაინც გძულვარ და აქედან წავალო.

გამოედევნა უკან ქარავანს და დაეწია.

ჰკითხა დიდვაჭარმა: ვინ ხარო?

მან უთხრა: მეფუნდუკის შვილი ვარ. შენ ამაზე უშვილობა გითხრა, ნახვას მოინდომებს, გონჯია (მახინჯია), აღარაფერი გაუხარდებაო. ახლა მეც შემოვსწყერ (გავბრაზდი) და წამოვედი, წავალ სადმე, ან ვიშველი (გადავრჩები) და ან დავიკარგებიო.

იმ დიდვაჭარმა ფიცი უთხრა: თუ რამ გეშველება, გიშველიო!

წაიყვანა და წავიდა.

შინ მივიდა. აქიმი (მკურნალი) მოაყვანინა, ვერაფერი ღონე (საშუალება) ვერ იპოვა.

ერთმა აქიმმა უთხრა: ერთ კაცს, რომელსაც ერთის მეტი ვაჟი არ ჰყავდეს, ორი წლისა იყოს, ლამაზი, კარგი. მამამ ნებით მისცეს, დაკლას, და მისი სისხლით შეიბღალოს (დაისვაროს), ამით მორჩებაო! დაღონდა. ამას ვინ მისცემდა? თურმე იმავე ვაჭარს ჰყავდა ასეთი ვაჟი, მის მეტი არ ჰყავდა არაფერი.

ასე თქვა: თუ ეს ჩემი შვილი არ დავკლა, მაშ მამის ამის გაკეთებული სიკეთე რით გადავიხადო?

ცოლი სხვაგან გაიტყუა. დაკლა შვილი. სისხლით კეთროვანი შებღალა, და მაშინვე იმ კაცს ხესავით ქერქი გასძვრა და მორჩა. მკვდარი შვილი აკვანში ჩააწვინა და ზეწარი წააფარა. იქ იმ ვაჭრის ცოლს მუცელმა და ძუძუებმა ტკივილი და წვა დაუწყო, მოიჭრა (შეეშინდა). ქმარს უთხრა: ძუძუები მეწვის, ბავშვს თუ არაფერი სჭირსო?

ქმარმა უთხრა: რა სჭირს, კარგად სძინავსო.

მივიდა, დედამ ძუძუ მისცა, ბავშვმა წოვა დაიწყო. ამოიყვანა კარგად მყოფი, დედას სიცილი და ფოფინი (სიხარულით ხტუნვა) დაუწყო. ყელზე ოქროს სალტესავით (რკალივით) ედო რაღაც.

ქმარს დაუძახა: ეს რა არისო?

ქმარმა ღმერთს მადლობა შესწირა და ცოლს ყველაფერი მომხდარი უთხრა.

შენ რომ ამბობ, კარგისათვის კარგი არავის გაუკეთებიაო, აჰა, გაკეთებული სიკეთეც ნახე! რა გაიმეტა წამლად და ღმერთმა რა წყალობა უყო? ცუდ კაცს ყველა კაცი თავისი მსგავსი ჰგონია, თორემ რა სიტყვაა.

რუქამ არაკი თქვა:

**სამი ბრმა**

იყო ერთი ღარიბი ყრმა (ახალგაზრდა). წავიდა სხვაგან სამწიროდ (მოწყალების სათხოვნელად). დაჰყო ერთი წელი. ცხრა ფლური (ფული) მოიგროვა. წლის გასრულებაზე წამოვიდა თავის ქვეყანაში.

როდესაც ქალაქს მიუახლოვდა, მდინარე იყო და გაშიშვლდა, დაიბანა და ტანსაცმელი ჩაიცვა. წამოვიდა, ფულები თურმე იქ დარჩა.

გაახსენდა ფულები და აღარ ჰქონდა. ღმერთს აღთქმა დაუდო: თუ ჩემი ფულები ვიპოვე, ერთი შენს სახელზე ღარიბს მივცემო.

მივიდა, სადაც ტანი ებანა, იქ იპოვა.

წამოვიდა ქალაქში. ერთი უსინათლო ღარიბი იპოვა, უთხრა თავისი ამბავი: ასე აღთქმა დავდე და აჰა ფულიო!

ის ღარიბი ორივე თვალით ბრმა იყო. ასე უთხრა: რადგან ღვთისათვის შეგეწირა, ცხრავე მომეცი, მე რომელიც მინდა, იმას გამოვარჩევო.

ენდო ის კაცი, და ცხრავე მისცა. იმ ბრმამ ცხრავე ჯიბეში ჩაიდო. ამ კაცმა თხოვნა დაუწყო.

ღარიბმა ყვირილი დაიწყო: მიშველეთ, ეს კაცი რას მიპირებსო?

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

ნაწილი 13

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • ოსტატისა და შეგირდის მაგიური გარდაქმნები და დევნა
  • ლეონის არაკები (იგავები) მტრობისა და სიკეთის უმადურობის შესახებ
  • რუქას არაკები (იგავები) სიკეთის უმადურობისა და მოულოდნელი წყალობის შესახებ
  • მელიას მოხერხებულობა გველის მოკვლისას, მაგრამ შემდეგ კაცის უმადურობა
  • დიდვაჭრის მსხვერპლი მეფუნდუკის შვილის გადასარჩენად და ღვთის წყალობა
  • სამი ბრმის არაკი, სადაც ბრმა ღარიბი ითვისებს სხვის ფულს
  • მთავარი თემა: სიკეთის უმადურობა და მოულოდნელი შედეგები
  • პერსონაჟების (ლეონი, რუქა, ჯუმბერი) დიალოგი და არაკებით კამათი

რთული სიტყვების განმარტება

ტრედად
ჩიტად
მოწევნას ლამობდა
დაწევას ცდილობდა
მეჭიანურედ
მუსიკოსად, რომელიც ჭიანურზე უკრავს
სმად ჯდა
სუფრასთან იჯდა
ჰკრა
დაუკრა
მოახსენა
უთხრა, შეატყობინა
გრძნება
მაგია, ჯადოქრობა
არაკი
იგავი
ყვანა
კუჭის აშლილობა, დიარეა
ფლური
ფული
ყრმა
ახალგაზრდა
მოუფონა
მოუშვა, შეასუსტა

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — სულხან-საბა ორბელიანი. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.