თავი VIII
„სად მიხვალ, სადა, წყეულო? საითკე მიეჩქარები?! ვინ გაჭმევს კაის ყმის ლეშსა? ძაღლო, დაგიდგა თვალები! შენს საჯიჯგნადაც გამხდარა ზვიადაურის ძვლები?!“ – თქვა ეს აღაზამ და ქვებს ესროდა ხშირად. მირბის და მისდევს გაშმაგებული კლდიანი ხევის პირას. ხმა ისევ ესმის მკვდრებისა, მას ბანს აძლევენ მთებიც, საყვედურს ეუბნებიან აღაზას გიშრის თმებიც.
მოუახლოვდა თავის სახლს, სინათლე მოსჩანს იქიდან. უნდა იძახოს: „მიშველეთ“, ხმა მიაწვდინოს შიგნით. მაგრამ ვერ ამბობს ვერაფერს, ოფლი წყლად მოსდის შუბლზე. მივიდა სულშეხუთული და ზღურბლზე გადაიქცა. კერის პირას იჯდა ჯოყოლა, მუხლი მუხლზე ჰქონდა გადადებული. „ვაჰმეო,“ – ეს კი იძახა, სიტყვა გაუშრა ენაზე.
ქმარმა მოჰხვია ცოლს ხელი და კერასთან მიათრია. „რა დაგემართა, ქალო? – ეკითხება შეშფოთებული. – სხვა სადარდელი მაკლია, ახლა შენ მექმნა სადარდებელი?! რა დაგემართა, რა არის? მითხარი, გახსენი პირი! ხომ არავინ მოინდომა შენზე ძალადობა? მითხარი, არ გაჭმევ იმის ჯავრს, ვანანებ იმავ წამს. ჩემი ნამუსის შემბღალავს მალე მოვიყვან ჭკვაზე, როგორც ვანანე მუსას სხვის კარზე მიხტომა.“ პასუხს ელოდა ცოლისგან, დასჩერებოდა თავზე. და თანაც ხანჯარს ჰბღუჯავდა, ხელი ეკიდა ტარზე. ქალი ვერაფერს ამბობდა, სახე გაჰმტკნარებოდა (გაფითრებოდა). ჯოყოლა თავს დასტრიალებს, ელის, რას ეტყვის ცოლი. შუაღამის დროს აღაზამ თანდათან მოიცა გონება. უთხრა ჯოყოლას: „რას ამბობ? თავი რად დაიღონე? რად მოიგონებ იმას, რაც არ მოსაგონია? სულ ტყუილია... კაცის არსად მინახავს ჭაჭანი (კვალი), ვინ გამიბედავს მაგას, რად მინდა ლეჩაქ-კაბანი?! სასაფლაოდან დავბრუნდი, შენს ცხენს ვეძებდი ხევებში. ცხენის მაგივრად ბედკრული შიგ შევერიე დევებში. დამიხვდა შავ-ნაბდიანი, უზარმაზარი ტანის, ჯერაც თვალებში მიელავს იმის კანის სიმყრალე; დიდ-ყურა, კბილებ-ღაჯუნა (კბილების მღრღნელი), უმსგავსო, შავი ფერის; ხელები გამომიწოდა, დიდი ხელები თავისი, მთის ოდნად სჩანდა მის თავზე მოშავფრო ტყავის ქუდი. თან მითხრა: ჩემთან წამოდი, ჩემთან იცხოვრე, ქალო, ბევრი მაქვს ოქრო და ვერცხლი, არაფერს დაგიმალავ. მე გამოვიქეცი, შევშინდი, დევიც მომდევდა ღრიალით; მთელი ქვეყანა იძვროდა იმის ფეხებს ქვეშ გრიალით; მზარავდა ეს ხმაც, მთა-ბარიც წაღმა-უკუღმა ტრიალით, ძლივს მოვაღწიე და გაუწყე ჩემი ვაება ხრიალით.“
ჯოყოლა ეტყვის: „დევს გარდა სხვა რამ საქმეა კიდევ. ჩემს ჭკვას არ სჯერა ნათქვამი, ჩემი ფიქრები ირევა. ნამტირალევი რატომ ხარ? ღაწვებზე ცრემლი გდენია; ჩქარა თქვი, სწორედ მითხარი, თორემ ვერ მოვითმენ! სადარდო, საგულისხმო რამ გრძნობა გულს გადაგფრენია. ჩემს თვალებს ვერ დაემალება იმ გრძნობის ნაკვალევი; არ შეიძლება არ დაჩნდეს ნასვამი, დანალევი (რაც დალიე, ანუ რაც გულში გაქვს)!“ „რა დაგიმალო, ჯოყოლავ, ან რად შემრისხავ თქმისთვის?“ – ეტყოდა ცოლი და ნაზი თრთოლა მიეცა ხმას. „ცრემლები შემიწირია იმ შენი მეგობრისთვის. ძლიერ შემებრალა საწყალი, რომ უცხოეთში კვდებოდა, არც ნათესავი, არც მოძმე, რომ ვინმეს შეჰბრალებოდა! მაგრამ, როცა ჰკლავდნენ ხანჯრით, ოდნავაც არ შეკრთებოდა. იქნებ შენც გცოდე, ღმერთსაც, მაგრამ ვიტირე, რა ვქნა?!“ „მაგისთვის როგორ შეგრისხავ? ტყუილს სჯობს სიმართლის თქმა. იტირე?! მადლი გიქნია, მე რა გამგე ვარ მაგის? ქალს მუდამაც უხდება კარგი ვაჟკაცის გლოვა.“
IX