თავი IV
IV
კაცი, რომელიც სახლში ჩანდა, ჭაღარაშერეული, ხნიერი, ისიც ფეხზე წამოდგა, როგორც კლდის ვეფხვი, ძლიერი. სტუმრად მოსული უცნობი, სტუმარს პატივს სცემს სხვისას. ფეხზე ადგომა წესია, წესს ვერ დაარღვევს მთისას. მაგრამ, როცა უცნობი ნახა, მგლისფერი დაედო. ადვილად აიცნობოდა, რასაც ფიქრობდა. დროულ ქისტს არ ეამა უცხო ყმის დანახვა. გული ბრაზმორეული უცემს, სახეც არ მალავს ამას. ხანჯრისკენ ხელი მიუდის, ჩუმად სინჯავდა დანას, მაგრამ სტუმარი სხვის სახლში ვერ ატეხს აურზაურს.
ადგა და ჩუმად გავიდა, თითზე იკბინა მწარედ. სამჯერ ჩაიკრა გულში ხელი, როცა გარეთ გავიდა. წავიდა. კარდაკარ დადის, ენას შხამით ლესავს: „ქისტებო, ჩვენი მოსისხლე შემოგვეპარა ღამით. ჩანს, რომ ჯოყოლა ვერ ცნობს, თვალით არ უნახავს ის ჩვენი ამომგდები, ჩვენი მრბევი ძალით; გაუმაძღარი მუდამ ჩვენი სისხლით და ძვლით. დღეს ჩვენს ხელთ არის, ვეცადოთ, ვაგემოთ მწარე გემო. მაგათ მოკლული ამ ზაფხულს გვყავს უპატრონო მკვდარი. თქვით, თუ არ ვამბობ სიმართლეს, თუ ჩემი სიტყვა მცდარია?! გაიგოს ჩვენმა მტერმაც, რომ უჯიშო გვარი არ გვაქვს. მიკვირს ჯოყოლას ჭკუისგან, მტერს რატომ გაუღო კარი, ვის მასპინძლობს უჭკუო, გონებაზე რატომ არ არის?! ცხვირიდან უნდა ვადინოთ ზვიადაურს ძმარი, თუ არა, ქალებს დავუთმოთ ჩვენი ხმალი და ფარი.“
აღელვდნენ ქისტის შვილები, ყველამ ხმალი შემოირტყა. აღელვდა მთელი სოფელი: ბავშვი, კაცი და ქალი. უნდა შესწირონ თავის მკვდარს ზვიადაურის თავი. უნდა მტრის საფლავზე დაკლან, როგორც წესია. გაგზავნეს ერთი მზვერავი, თან ჩუმად აბარებენ, მივიდეს ჯოყოლასთან მეზობლურად, ძმურად. სოფლის განზრახვა არავითარ შემთხვევაში არ ჩაუგდოს ყურში. ივახშმოს, იმუსაიფოს, გაიგოს სტუმრის ლოგინი. ღამე დაესხნენ, შეიპყრონ, არ უნდათ ბევრი ლოდინი.
მივიდა მოყურიადე მოლაპარაკე ენით. ჯოყოლას სახელს ულოცავს, ხალისობს, არ არის წყენით. თავისუფლად ლაპარაკობს, ამბებს ყვება, ენას აკვესებს. ვინ იცის, გული სავსე აქვს გველის შხამით და გესლით. ივახშმეს. მასპინძელს თავისი სტუმარი გულით მოსწონს. „კარგი ვაჟკაცი ეტყობა,“ ფიცულობს თავისი რჯულით: „ეს ერთი გაცნობა, ხვალ ძმობა, ერთად შევთვისდეთ სულით.“ მიიპატიჟა დასაძინებლად, დაუთმო თავისი საწოლი. „არაო,“ სტუმარი ეტყვის, „არ მინდა ლეიბი-საბანი. მე დერეფანში დავწვები, შინ ძილს არც კი ვარ შეჩვეული.“ მისი სურვილი ასრულდა, გულიდან ამოსული. მოყურიადეს ეს უნდოდა, ამისთვის არის აქ მოწვეული. წავიდა გახარებული, ყველას შეატყობინა. მამლის საჯდომი თუ იცის, მეტი რა უნდა მელას?! (ანუ, თუ სად დაიძინებს, ყველაფერი იცის, მეტი რა უნდა მტერს?!)