სტუმარ-მასპინძელი — თავი IV

IV

კაცი რომ სჩანდა სახლშია,

ჭაღარ-შერთული, ხნიერი,

წამოდგა ისიც ფეხზედა,

როგორც კლდის ვეფხვი, ძლიერი.

სტუმრად მოსული უცნობი,

სტუმარს პატივს სცემს სხვისასა,

ფეხზე ადგომა წესია,

წესს ვერ დაარღვევს მთისასა.

მაგრამ, როს ნახა უცნობი,

ფერი დაედო მგლისაო;

ადვილად აიცნობოდა,

რასაც ფიქრობდა ისაო.

არ ეჭაშნიკა დროულს ქისტს

დანახვა უცხოს ყმისაო.

გული სცემს ბრაზმორეული,

სახეც არ ჰმალავს ამასა,

ხანჯრისკე ხელი მიუდის,

ჩუმად სინჯავდა დანასა,

მაგრამ სტუმარი სხვის სახლში

ვერ გაჰშლის ხათაბალასა.

ადგა და ჩუმად გავიდა,

თითზე იკბინა მწარედა,

სამჯერ ჩაიკრა გულს ხელი,

როცა გავიდა გარედა.

წავიდა. კარი-კარ დადის,

ენასა ჰლესავს შხამითა:

"ქისტებო, ჩვენი მოსისხლე

შემოგვეპარა ღამითა.

სჩანს, რო ჯოყოლა ვერ იცნობს,

არ უნახია თვალითა

ეგ ჩვენი ამომგდებელი,

ჩვენი მრბეველი ძალითა;

გაუმაძღარი მუდამ ჟამს

ჩვენის სისხლით და ძვალითა

დღეს ჩვენს ხელთ არის, ვეცადოთ,

ვაგემოთ გემო მწარია,

მაგათ მოკლული ამ ზაფხულს

გვყავს უპატრონო მკვდარია.

სთქვით, თუ არ ვამბობ სიმართლეს,

თუ ჩემი სიტყვა მცდარია?!

გაიგოს ჩვენმა დუშმანმაც,

არ გვაქვს უჯიშო გვარია.

მიკვირს ჯოყოლას ჭკვისაგან,

მტერს რად გაუღო კარია,

ვისა ჰმასპინძლობს ჭკვათხელი,

ცნობაზე რად არ არია?!

ცხვირიდამ უნდა ვადინოთ

ზვიადაურსა ძმარია,

თუ არა, დიაცთ დაუთმოთ

ჩვენი ხმალი და ფარია".

აღელვდენ ქისტის შვილები,

ყველამ შაიბა ხმალია,

აღელვდა მთელი სოფელი:

ბალღი, კაცი და ქალია.

უნდა შასწირონ თავის მკვდარს

ზვიადაურის თავია;

უნდა მტრის საფლავზე დაკლან,

როგორაც წესი არია.

გაგზავნეს ერთი მზვერავი,

თან აბარებენ ჩუმადა,

მივიდეს ჯოყოლასთანა

მეზობლურადა, ძმურადა;

სოფლის განზრახვა არა-გზით

მას არ ჩაუგდოს ყურადა.

ივახშმოს, იმუსაიფოს,

გაიგოს სტუმრის ლოგინი;

ღამე დაესხნენ, შაკონონ,

არ უნდესთ ბევრი ლოდინი.

მივიდა მოყურიადე

ლაქარდიანის ენითა,

სახელს ულოცავს ჯოყოლას,

ლაღობს, არ არის წყენითა.

ხალვათობს, ამბობს ამბებსა,

ენას აკვესებს კვესითა.

ვინ იცის, გული სავსე აქვს

გველის შხამით და გესლითა.

ივახშმეს. თვისი სტუმარი

მასპინძელს მოსწონს გულითა.

"კარგი ვაჟკაცი ეტყობა",

ფიცულობს თავის რჯულითა:

"ეს ერთი ცნობა, ხვალ ძმობა,

ერთად შევთვისდეთ სულითა"...

მიიპატიჟა საძილედ,

დაუთმო თვისი ლაჭანი.

არაო, სტუმარი ეტყვის,

არ მინდა ლეიბ-საბანი.

მე დერეფანში დავსწვები,

შინ ძილს არც-კი ვარ ჩვეული...

ასრულდა მისი წადილი,

გულიდამ ამოწეული,

მოყურიადეს ეს უნდა,

ამად არს აქ მოწვეული.

წავიდა გახარებული,

შეატყობინა ყველასა.

მამლის საჯდომი თუ იცის,

მეტი რა უნდა მელასა?!