prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

კაცია-ადამიანი?! — თავი VI შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

ილია ჭავჭავაძე · პროზა

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

თავი VI

VI

თურმე, ოცი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც ლუარსაბი და დარეჯანი დაქორწინდნენ და ერთად ცხოვრობენ. მათი დაქორწინების ამბავი საკმაოდ უცნაურია. ჯერ კიდევ მაშინ, როცა ლუარსაბი ოცი წლის გახდა და ცოლის მოყვანა მოინდომა, ის თავის ძმასთან, დავითთან, ერთად ცხოვრობდა და ქონება გაყოფილი არ ჰქონდათ.

ლუარსაბს ძალიან უნდოდა ცოლის მოყვანა, მაგრამ არ იცოდა, ვისი ქალი შეერთო; მას უნდოდა, რომ ქალი მდიდარიც ყოფილიყო, კარგი გვარისაც და ლამაზიც. ასეთი თვისებების მქონე ქალი ჩვენში იშვიათია.

ლუარსაბი თავიდან ელოდა, იქნებ თავისით შემხვდესო, მაგრამ როცა ვერსად ვერ იპოვა ასეთი ქალი, გულში გადაწყვიტა: შეეკერა ჩოხა ბრჭყვიალა ბუზმენტებით, ასევე ბუზმენტებით მორთული განიერი მაუდის შარვალი, შეეგროვებინა ოციოდე თუმანი და ჩასულიყო ქალაქში იმ ფიქრით, რომ ერთხელ ან ორჯერ დროშკას გააჭენებდა ქუჩა-ქუჩა. იქნებ ამ გზით რომელიმე მდიდარი, კარგი გვარისა და ოჯახის ქალი მოხვედროდა ხელში. თუ ეს არ გამოვიდოდა, იქ სომეხი ქალები ხომ არიან, ათას თუმანს წამოვიღებო (ანუ, სომეხი ქალის მოყვანის შემთხვევაში მზითევში ათას თუმანს მიიღებდა).

ბოლოს გაიგო, რომ შორს წასვლა სულაც არ იყო საჭირო; თავად გძელაძეს, რომელიც მართლაც პატიოსანი გვარისა და კარგი ოჯახის შვილი იყო, ჰყავდა გასათხოვარი ლამაზი ქალი, რომელსაც მზითევში ორასი თუმანი ნაღდი ფული მოჰყვებოდა.

ლუარსაბს გული აუჩქარდა, ეს ამბავი გვერდებში ჩაუჯდა და დღე და ღამე სასიამოვნოდ უღიტინებდა, მაგრამ არ იცოდა, როგორ მოეგვარებინა საქმე. ღმერთმა უშველა და ერთ დღეს მაჭანკალიც გამოუჩნდა.

მაჭანკალი, რომელიც გძელაძემ გამოგზავნა, იყო მოხუცი, დარბაისელი, ღარიბი და ქვრივი დედაკაცი. მას შემდეგ, რაც ქმარი გარდაეცვალა, ამ პატიოსანი საქმით ირჩენდა თავს. ამ ქალს „სუტ-კნეინას“ ეძახდნენ, რადგან მისი უბედური ქმარი მთელი სიცოცხლე თავადობას ეძებდა, მაგრამ ვერ დაიმტკიცა. ჩვენც ასე დავუძახოთ.

ამ სუტ-კნეინას თავადიშვილებში დიდი ენამეტყველების სახელი ჰქონდა გავარდნილი. ამბობდნენ, რომ ასეთი გამოცდილი შუამავალი დედამიწაზე ორიც არ დადიოდა. ამიტომაც ბევრ ფეხის ქირას იღებდა, მაგრამ კარგი ის იყო, რომ თუ საქმეს მოჰკიდებდა ხელს, ბოლომდე მიიყვანდა. სწორედ ამიტომ აირჩია ის გძელაძემ, ხუთი თუმანი ბე მისცა და თხუთმეტსაც დაჰპირდა, როცა საქმეს მოაგვარებდა. თუმცა გძელაძემ გამოგზავნა ლუარსაბთან, გამოცდილმა სუტ-კნეინამ თავი ისე მოაჩვენა, თითქოს თავისი ინიციატივით მოვიდა, რათა ლუარსაბისთვისაც დაევალებინა რამე და ფული გამოეძალა.

ეს მოხდა ერთ აზნაურიშვილის სახლში, რომელმაც ჯვარი დაიწერა და ქორწილში, სხვათა შორის, ლუარსაბიც დაპატიჟა. სუტ-კნეინა ამ აზნაურიშვილის მამიდა იყო. ქორწილის მეორე დღეს, სადილის შემდეგ, ჩვენი ლუარსაბი შექეიფიანებული წავიდა და ფანჩატურში დაწვა.

მზე ჩასვლას აპირებდა, როცა ვიღაცამ ხელი ჰკრა და გააღვიძა. ლუარსაბმა თვალები გაახილა და დაინახა ერთი პატიოსანი, ხანში შესული დედაკაცი. მაშინვე ფეხზე წამოხტა.

„დაბრძანდით, შენი ჭირიმე, მოისვენეთ,“ – უთხრა სუტ-კნეინამ, – „უკაცრავად ვარ, მოსვენება დაგიფრთხეთ, მაგრამ დედათქვენის მეგობრობა და პატივისცემა რომ მახსენდება, ის პატივი და სიყვარული, თქვენზედაც გული შემტკივა… აი, ამოდენა (ქვემოთ ხელით აჩვენა) ხელში მჭერიხართ, მითამაშებიხართ.“

„დედათქვენი და მე დიდი მეგობრები ვიყავით, ერთმანეთის გარეშე ვერ ვიყავით, ძალიან გვიყვარდა ერთმანეთი: დებიც კი არ იქნებიან ისე, როგორც ჩვენ ვიყავით. დედათქვენი ხომ არ გახსოვთ?“

„არა, მე მაშინ ძლივს ორი წლის ვყოფილვარ,“ – მიუგო ლუარსაბმა, რომელმაც ჯერ არ იცოდა, რა ამბავია და რა უნდა ამ კნეინას.

„რასაკვირველია, არ გეხსომებათ. ის უბედური ღმერთს თავის უმანკო სულს რომ აბარებდა, – იმის დამკარგავი მე ცოცხალი რაღა ვარ, ეჰ, მადლობა ღმერთს, იმის ნებას ვინ წაუვა, – რომ უმანკო სულს აბარებდა, მე მაშინ ფეხებთან ვეჯექი. ყველანი გაუშვა ჩემ გარდა. მამათქვენი, მგონი, მაშინ გარდაცვლილი იყო.“

„არა, ჯერ კიდევ ექვსი წელი იცოცხლა ამის შემდეგ,“ – მიუგო ისევ ლუარსაბმა.

„მართლა, მართლა, რამ დამავიწყა?“ – თქვა სუტ-კნეინამ, თითქოს მართლა დაავიწყდა, – „აი, სიბერე რა არის, მეხსიერებამ მიღალატა, დიახ, ცოცხალი ბრძანდებოდა. შეხედე ჩემს გონებას! თავისი პირით არ მითხრა: „დაო, ხორეშან! ვიცი, რა სიყვარული გაქვთ შენ და ჩემს ცოლს, წადი, ფეხებთან დაუჯექი, გაუხარდება, შენ რომ გნახავს, ისე ჩემი ნახვაც არ გაუხარდება.“

„მამათქვენი დარბაისელი კაცი იყო, ძალიან პატიოსანი, სახელოვანი და ყველასგან პატივცემული. მისი ძალიან ეშინოდათ და პატივს სცემდნენ, არა მხოლოდ ქრისტიანულ სამყაროში, არამედ ლეკებშიც; დაღესტნამდე მისი სახელი იყო გავარდნილი, რუსებისგანაც დიდ პატივს სცემდნენ. აბა თქვენ რა გეხსომებათ, პატარა იყავით. ჰო, რას მოგახსენებდით?..“ – ჰკითხა ლუარსაბს.

„რომ მამაჩემის სახელი დაღესტნამდე იყო გავარდნილი, რომ რუსებისგანაც დიდი პატივი ჰქონია,“ – უპასუხა ლუარსაბმა.

„არა, ეგ ხომ ვიცი. რაზე დავიწყე, ის დამავიწყდა, ვეღარ ვიხსენებ. აი, ბატონო, სიბერე ეს არის: წუთის წინ რას ვლაპარაკობდი, არ მახსოვს, მამათქვენის სიკვდილი – ოცი წლის ამბავი – რომ არ მახსოვდეს, რა საკვირველია.“

„თორმეტი წლის ამბავია,“ – გაუსწორა ლუარსაბმა.

„თუნდაც თორმეტის, მაინც საკვირველი არ არის. რაზე დავიწყე ლაპარაკი?..“ – ჩაფიქრდა სუტ-კნეინა, თითქოს არ იცოდა, რაზე დაიწყო. იცოდა, ძალიან კარგად იცოდა, მაგრამ ფიქრობდა, როგორ მოეხერხებინა ისე, რომ ლუარსაბს ტყუილში ვეღარ დაეჭირა, როგორც მამის სიკვდილის ამბავში დაიჭირა. ლუარსაბი გაშტერებული იდგა და სულ არ ესმოდა, რა განზრახვით მოსულა მასთან კნეინა და რა განზრახვით ლაპარაკობდა.

„ჰო, მართლა!“ – წამოიძახა სუტ-კნეინამ, ფიქრის შემდეგ, – „იმას მოგახსენებდით: ცხონებული დედათქვენი რომ უმანკო სულს უფალს აბარებდა, ყველანი გაუშვა, ჩემ გარდა, და, როცა მარტო დავრჩით, მითხრა თავისი სირინოზის ხმით: „მე, ჩემო გულითადო მეგობარო ხორეშან, დიდხანს სიცოცხლე აღარ მაქვს. ვიცი, რომ ჩემი სიყვარული დიდი გაქვს. აი, ეს შენ და ეს ჩემი ობლები, შენ იყავი ამათი დედა.“

„ეს რომ თქვა, – ვაი უბედურების მნახველს! – გული ამოუჯდა. მეც ღაპა-ღუპით წამომივიდა ცრემლები, ბევრი ვიტირეთ. მერე ხომ განუტევა კიდეც ის ანგელოზის სული. მე, როგორც თავზარდაცემული, ისე გიჟსავით დავრბოდი, თურმე ეგონათ – ვერ ავიტან მწუხარებას და ჭკუიდან შევიშლები.“

„დიდი სიყვარული გვქონდა, ასე ვიყავით, თითქოს ერთი ხორცი გვაქვსო და ერთი სული. დედათქვენიც ასეთი დედაკაცი ბრძანდებოდა, – დაუმკვიდროს ღმერთმა სასუფეველი, – ასეთი დედაკაცი ბრძანდებოდა, რომ ყველას ხატსავით უნდა ელოცა.“

„ასეთი რამ იყო! სადღა არიან ახლა იმისთანები! ჩვენც ვიტყვით, დედაკაცები ვართო… მესამე დღეს ქრისტიანული წესით მივაბარეთ მიწას მისი ნათელი გვამი. დიდი სამღვდელოება იყო მოპატიჟებული. მოგახსენებენ, მამათქვენს გვამის გასაპატიოსნებლად არქიელიც უნდა მოეწვია, მაგრამ დროშკის ცხენები ვერ იშოვეს, რომ გაეგზავნათ.“

„თქვენ ერთი ბეწო ობლები დარჩით, თქვენ და დავით პატარები იყავით, თქვენ მაშინვე შემიყვარდით, თქვენკენ მაშინვე გული უფრო მიმიწევდა. არ ვიცი რატომ, – დათიკოც ხომ მისი შვილი იყო, მაგრამ თქვენ ჩემთვის სხვა იყავით. მე თქვენ ხომ არ გეხსომებით?“

„არა, არ მახსოვხართ.“

„აბა, რასაკვირველია, არ გეხსომები, შენ სამი წლის იქნებოდი, როცა მე ქმარი მომიკვდა, – ვაი იმის დამკარგავს! – მას შემდეგ სახლიდან ფეხი არ გამომიდგამს, – ვარ ასე უნუგეშო, უპატრონო, ქვრივ-ოხერი.“

„სიხარული ჩემთვის სიხარული აღარ არის, ქვეყანა ჩემთვის სულ შავებშია ჩაცმული. მაპატიეთ თავხედობა, იქნებ თავი მოგაწყინეთ. რა ვქნა? ბედისგან დამწვარ-დადაგული ვარ, დარდები მეშლება ხოლმე.“

„რაღა გავაგრძელო, მოკლე სიტყვა სჯობია. თქვენ სამი წლის იქნებოდით, რომ ქმარი დავკარგე. მოგშორდით და მას შემდეგ აღარ მინახვიხართ, მაგრამ გულით ისევ თქვენთან ვიყავი.“

„ვისაც კი თქვენებურს შევხვდებოდი, თქვენს ამბავს ვკითხავდი. ერთ ღამეს – აი, ეს სამი თვეც არ იქნება – დამეძინა. ვნახოთ, ღრმა ძილში რომ ვარ – ერთი მშვენიერი ანგელოზი, შუქმოფენილი, განწმენდილი და გასპეტაკებული თვალწინ გამომეცხადა. სიზმარს მოგახსენებთ, მაგრამ ასეთი სიზმარი იყო, რომ აქამდე ცხადი მგონია. – „ხორეშან! – მითხრა ცოცხალმა სულმა, – მე შენი გულითადი მეგობრის სული ვარ, განწმენდილი და გასპეტაკებული.“

„მაშინვე მუხლებზე მოვეხვიე დედათქვენის სულს, დედათქვენი ბრძანდებოდა. – „მუხლებზე ნუ მეხვევი, – მითხრა ხელახლა, – მე შენგან გული მტკივა: რატომ მიატოვე ჩემი დავითი და ლუარსაბი? დავითი კიდევ არაფერი, იმან ცოლი იშოვა და დაბინავდა, ლუარსაბს რატომ არ პატრონობ?“ სამი ღამე ერთიმეორის მიყოლებით მეცხადებოდა და სულ იმას მეუბნებოდა ხოლმე.“

„ასე იყო, თქვენი დაუტირებელი არ მოვკვდე! თუნდაც ეგ არ ყოფილიყო, მე – როგორც მოგახსენეთ – უფლის წინაშე აღთქმა მივეცი, რომ დედობა გაგიწიო, და, აი, დღეს მოვიდა ის დღე. თქვენ ყმაწვილი კაცი ბრძანდებით. მე, რა წამსაც დაგინახეთ, მაშინვე მივხვდი, რასაც გაუგიჟებია ის საწყალი ქალი.“

„ღმერთმა შეარცხვინოს შენს მხარ-ბეჭთან ყარამანის მხარ-ბეჭი და ტარიელის სილამაზე, გარდანქეშანის გონიერება. თვალი მოგკარით თუ არა, მაშინვე მივხვდი, რამ აანთო ცეცხლი იმ უბედური ქალის გულში. უბედურს ვამბობ იმიტომ, რომ იქნებ თქვენ მასზე არც კი ფიქრობთ, ის კი იქ დნება.“

ლუარსაბს ესიამოვნა, ისე უნებლიეთ ქუდი უფრო ჩაიტეხა, კისერი მოიღერა, წვრილ, ახალ ამოსულ ულვაშებს ხელი გადაუსვა, წელში გასწორდა და მხარ-ბეჭი მოიმარჯვა. ისე ესიამოვნა, რომ თავიდან სიტყვის თქმაც ვერ მოახერხა. ჯერ არ იცოდა, რასაკვირველია, ის ქალი ვინ იყო, მაგრამ მაინც ესიამოვნა.

„არც ქალია ურიგო,“ – დაიწყო ისევ სუტ-კნეინამ, – „როგორი ყარამანიც შენ ხარ, ისეთი სალბიხურამანი ის არის. სწორედ ტარიელი და ნესტან-დარეჯანი იქნებით, ორივე ერთად რომ შეგყაროთ.“

„არც გვარი და შთამომავლობა აქვს ცუდი. მუხრან-ბატონთან ერთ ფურცელზეა მათი გვარიც ჩაწერილი. კარგი ქალი, კარგი გვარისშვილი, კარგი ოჯახი, სახელგანთქმული ნათესაობა – ბიძა ერთი მაიორი ჰყავს, მეორე დიანბეგი თათრებში, ფულიც აქვს ნაღდად, მეტი რა გინდა? მერე დედაშენის სურვილიც არის. ის ანგელოზი გუშინ ღამეც მეცხადებოდა და მითხრა: „ეგ უთუოდ მოახდინეო!“

„ფული რამდენი აქვს?“ – ჰკითხა ლუარსაბმა.

„ორასი თუმანი ექნება?“

„ნაღდად?“

„სულ ბაჯაღლო ოქრო; სახლში აქვს, პარკში შეკრული.“

„გძელაძიანთ ქალი ხომ არ არის?“

„თქვენ ვინ გითხრათ?“

„მე ვიცი.“

„მაინც?“

„ვიცი, ის არის. განა მე კი გულში არა მქონდა იმ ქალის სახე,“ – მორცხვად ჩაიღიმა ამ სიტყვაზე ლუარსაბმა.

„საიდან? გინახავს თუ?“

„თვალითაც არ მინახავს, მაგრამ ისე ვიცი.“

„მაშ ნებას დამრთავთ თქვენ მაგივრად ვილაპარაკო? რა გაუხარდება ქალს!“

„თორემ მამას კი არა,“ – თქვა სუტ-კნეინას ქებით გაზვიადებულმა ლუარსაბმა.

„არ გაუხარდება, თქვენმა მზემ!“ – ძალად გაართულა საქმე სუტ-კნეინამ.

„მაშ იმისგან არა ხართ მოგზავნილი?“

„რას ბრძანებთ? იმისგან რომ ვიყო, საქმე გათავდებოდა, რადგან თქვენი ნებაც არის. საქმე ისაა, რომ თვითონ მამა დიდ უარზე დგას.“

„უარზე დგასო!..“ – წამოიძახა გულნატკენმა ლუარსაბმა, – „რაში მიწუნებს თითქოს? გვარი მასზე ცუდი არა მაქვს და ოჯახი თითქოს რაო?“

„ახლა, ხომ მოგეხსენებათ, რიხიანი კაცია.“

„მაშ არ გამოვა, რა?“

„როგორ არ გამოვა, მაგრამ დიდი ცდა და გამჭრიახობა კი უნდა.“

„აშე შეიძლება დავიყოლიოთ?“

„ვინ იცის? ეგ ხერხზეა დამოკიდებული, მაგრამ მაინც კიდევ ღმერთმა იცის, ჯიუტი კაცია.“

„ხერხი კიდევ თქვენი საქმეა.“

„მართალია, მაგრამ მარტო ჩემი ხერხი რას იზამს?“

„სხვა რა უნდა? რაც შემეძლება, ჩემს კისერზე იყოს. მადლის გადახდა ჩვენც ვიცით.“

„უი, შენ გეთაყვანე, შენა! მაგას ვინ მოგახსენებს? გულუხვობაში თქვენი გვარი დიდი ხანია განთქმულია, განა არ ვიცი, თუნდაც ეგ არ იყოს, დედაშენის შვილს მე უნდა გამოგართვა რამე, მაშინ შემერგება ლუკმა? არა, გეთაყვა, მე მაგას არ ვიზამ, – ეგ შენ იცი.“

„მაგრამ… მთავარი ეს არის, რომ „ქრთამი ჯოჯოხეთს ანათებსო“, ერთი ოციოდე თუმანი დაგჭირდება, რომ მისი ახლობლები მოვისყიდოთ. ერთი კაცია იქ, მისი სიტყვა გძელაძიანთ მოსესთვის ბეჭედია, სწორედ ფირმანია. იმას უნდა ხახა დავულბოთ.“

„ახლა სად ვიშოვო მე ოცი თუმანი?“ – უთხრა ცხვირ-პირ-ჩამოშვებულმა და დაღონებულმა ლუარსაბმა.

„მაგაზე ნუ შეწუხდები: შენ თამასუქი მომეცი და ფულს მე გიშოვი.“

„ბატონი ხარ. აი, თუნდაც ახლავე,“ – წაატანა სიტყვა გახარებულმა ლუარსაბმა.

სუტ-კნეინამ, რომ ნახა ასე ადვილად ლუარსაბის დაყოლიება, იფიქრა: სულელი ყოფილა, რატომ ბევრი არ ვუთხარიო და, რომ შეცდომა გამოესწორებინა, ეს მოიგონა:

„ეს კი უნდა იცოდე, ჩემო შვილო, რომ დიდ სარგებელს გამოგართმევენ.“

„დიდს? მაინც რამდენს?“

„თუმანზე შვიდ შაურს.“

„რა ვუყოთ, მივცემ. „როგორც გიჭირდეს, ისე გიღირდესო“, – ნათქვამია…“

„მაშ ყური დამიგდე: შენ ჯერ უარზე დადექი, ვინც რა უნდა გითხრას, ფეხი მაგრად დააჭირე, იქნებ იმ ქოფაკს, როცა დათანხმდება, ჭახრაკი მოვუჭიროთ, მეტი დავსტყუოთ, გესმის? მე სულ შენთვის ვამბობ, თორემ მე რა მერგება. ხომ გესმის?“

„მესმის, როგორ არ მესმის! ფეხი უნდა დავაჭირო.“

„მაშ ახლა მე ვიცი, ხვალ დილაზე თამასუქს მოვამზადებინებ, შენც ხელი მოაწერე და მერე მე ვიცი.“

„თამასუქი წინ მოგცე?“

„მაშ, ქა!.. ფულს ისე ვინ განდობს? მე რომ მქონდეს, არ დაგიჭერ, ხომ იცი. დედაშენის შვილს როგორ დავუჭერ, მაგრამ მე, ქვრივ-ოხერს, ვინ მომაბადა, სომეხს უნდა გამოვართვა. აბა სომეხი, ხომ იცი, რა ურიაა.“

„ვიცი, ვიცი.“

„მერე, როცა საქმეს მოვაგვარებ, მეც ერთი ქვრივ-ოხერი ვარ… ერთხელ-ორჯერ პურს მაინც მაჭმევ,“ – შეაბრალა თავი სუტ-კნეინამ, – „შენი გვარი დარდიმანდობაში და პურ-მარილობაში განთქმულია.“

ლუარსაბს ესიამოვნებოდა ხოლმე, როცა ასე იხსენიებდნენ მის გვარს, ოღონდ ეს გეთქვა და ჩოხას გაიხდიდა და შენ ჩაგაცმევდა.

„ერთი ეს მითხარი, ქალი როგორია? ყველა-ყველა და ეს კი დაგვავიწყდა,“ – გაიხსენა ბოლოს ლუარსაბმა.

- წიგნებსა და ხელსაქმეში კარგად არის გაწვრთნილი, მეტი რა გინდა? - უპასუხა მანაც.

- წიგნი რად მინდა? ბრძენი ხომ არ გავხდები! შენ ერთი ეს მითხარი, ლამაზი სახე აქვს? როგორ გამოიყურება?

- მაგას ნუღარ მკითხავ, ისეთი ლამაზია, თითქოს კალმით იყოს დახატული.

- მაშ რაღა, თანახმა ვარ? - ჰკითხა ლუარსაბმა, რომელსაც სუტ-კნეინის ბოლო სიტყვებზე სიხარულმა და სურვილმა ტანში ძალიან სასიამოვნოდ დაუარა.

- დიახ, თანახმა იყავი. ამას შენთვის ვამბობ, რადგან ჩემს დაზე უკეთესი შვილი ხარ, თორემ - შენ თვითონ იცი - მე არანაირი გამორჩენა არ მაქვს. ჩემი სულის გადასარჩენად მინდა ეს საქმე გავაკეთო, თორემ მოსე გძელაძე მე არაფერს მომცემს. ნეტავ დავიყოლიო და დედაშენის შვილის ბედნიერება მოვაწყო და გამორჩენას ვინ იკითხავს!

- ეგ ჩემს თავზე იყოს. ლამაზია? - ჰკითხა ღიმილით კიდევ ლუარსაბმა.

- გითხარი - კალმით ნახატია-მეთქი.

- ორასი თუმანიც აქვს?

- შეიძლება მეტიც. - ეგ მე და შენზეა დამოკიდებული.

- შეიძლება მეტიცო!.. ჰა, თქვენ რას იტყვით, ცუდი არ იქნება, - ისე თქვა ლუარსაბმა, თითქოს რჩევას ახლა ითხოვდა.

- შენ როგორღაც გულში ჯერ არ გადაგიწყვეტია, როგორც ვხედავ, - დაამატა ცბიერმა სუტ-კნეინამ, რომ გაეგო, კარგად მოეწონა თუ არა; თუ მოეწონა, კიდევ რამე დაეცდინა მისგან.

- ეჰ, რას ამბობთ?

- როგორ რას ვამბობ? თუ გულში არ გაქვს, ნუ შემარცხვენ, ახლავე თავი დამანებებინე.

- თავი როგორ დაგანებებინო, როცა იმ ქალის სიყვარული გულში ნაკვერჩხალივით ჩამიგდე. აბა, როგორ დავანებო თავი? მით უმეტეს, რაში დავიწუნებ?

- მაშ დავამთავრეთ?

- დავამთავრეთ.

- უი, შენ გენაცვალოს ჩემი თავი! ძლივს დედაშენის მოვალეობას და ღმერთის წინაშე დადებულ პირობას არ შევასრულებ, თუ მოსე გძელაძე ძალიან არ გაგვიჯიუტდა!

- ის კაცი რომ თქვი, მოისყიდე, მეც აქ თანახმა ვარ.

- ნეტავ მაგის მეტი ქრთამი არ დაგვეხარჯოს! შეიძლება სხვასაც მოუნდეს.

- ოცი თუმანი შუაზე გაუყავი.

- უი, ჩემო თვალებო! ქა, როგორ იქნება? უბრალო ხალხის შვილები ხომ არ არიან, ათ-ათ თუმანში ხელი გაისვარონ, თავადიშვილები არიან, სახელგანთქმულები, მათი მოსყიდვა ადვილი არ არის. აი, როგორ გეტყობა, რომ ჯერ ახალგაზრდა ხარ.

- ოცი წლისა ჯერ სრულად არა ვარ, - იცრუა ლუარსაბმა, სინამდვილეში სრულად იყო.

- ისიც ჩვიდმეტი წლის იქნება. ზუსტად მტრედებივით წყვილი იქნებით. ნეტავ იმ ბედნიერ დღეს დავესწრო, როცა თქვენ ერთად, გვერდიგვერდ მჯდომარეებს გნახავ! ბევრი შეგშურდებათ! - თქვა მან.

- მაშ, ერთი აუჩქარე საქმეს, თუ მართლა ასეა, თუ ღმერთი გწამს, - შეეხვეწა მოუთმენელი ლუარსაბი.

- ნეტავ ჩემს აჩქარებაზე იყოს დამოკიდებული და მალე მოვუღებდი ბოლოს, მალე მოგიკვდეს მტერი, მაგრამ საქმე ის წყეული მამაა. ღმერთი მოწყალეა, ნუ გეშინია.

ასე დასრულდა სახელოვანი მოციქულის პირველი ვიზიტი. ამ დღის შემდეგ ლუარსაბს, ცხადში თუ სიზმარში, სულ ის კალმით ნახატი ქალი და ორასთუმნიანი ფული ახსენდებოდა.

მისი სურვილი ძალიან გაძლიერდა, ვნება აადუღდა, ისე რომ, როცა მოიგონებდა, გემრიელად გაიზმორებოდა და მსუნაგივით ტუჩებს ილოკავდა და ამბობდა: „კალმით ნახატი ქალი, ორასი თუმანი სუფთა ოქრო და შეიძლება მეტიც…

ჰა! რას იტყვი, ლუარსაბ, ცუდი არ იქნება, არა? ამაზეა ნათქვამი: „ბედი მომეცი და სანაგვეზე გადამაგდეო!“

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

თავი VI

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • ლუარსაბის ცოლის შერთვის სურვილი და მისი კრიტერიუმები (მდიდარი, კარგი გვარის, ლამაზი).
  • გძელაძის ქალიშვილის, დარეჯანის, მზითევის (200 თუმანი) დადგენა.
  • სუტ-კნეინას, როგორც მაჭანკლის, გამოჩენა და მისი მანიპულაციური ხერხები (დედასთან მეგობრობის მოგონილი ამბავი, სიზმრები).
  • ლუარსაბის რეაქცია სუტ-კნეინას ქებაზე და მისი მიამიტობა.
  • სუტ-კნეინას გეგმა გძელაძის დასაყოლიებლად (ქრთამი, ლუარსაბის „უარზე დადგომა“).
  • ლუარსაბის დათანხმება თამასუქით ფულის აღებაზე მაჭანკლისგან, მაღალი პროცენტით.
  • სუტ-კნეინას მცდელობა, ლუარსაბისგან დამატებითი სარგებელი მიეღო (პროცენტი, ქეიფი).
  • ლუარსაბის საბოლოო კითხვა ქალის გარეგნობის შესახებ, რაც მის ზედაპირულობას უსვამს ხაზს.
  • სუტ-კნეინა აქებს ქალის განათლებასა და სილამაზეს.
  • ლუარსაბის ინტერესი ქალის გარეგნობისა და ქონების მიმართ.
  • სუტ-კნეინას მტკიცება, რომ ის ამას სულის საცხონებლად აკეთებს და არა გამორჩენისთვის.
  • ლუარსაბის საბოლოო თანხმობა და მისი გრძნობები ქალის მიმართ.
  • სუტ-კნეინას გეგმა მოსე გძელაძის მოსყიდვის შესახებ.
  • ლუარსაბის მცდელობა, თავი ახალგაზრდად წარმოაჩინოს.

რთული სიტყვების განმარტება

უღელში შებმულან
დაქორწინებულან, ერთად ცხოვრობენ
ბედის კალთას ქვეშ ამოფარებულან
ერთსა და იმავე ბედს იზიარებენ, ერთად ცხოვრობენ
ჯვარისწერა
ქორწილი, დაქორწინება
გაუყრელი იყო
ერთად ცხოვრობდა, ქონება გაყოფილი არ ჰქონდა
ცოლის შერთვა
ცოლის მოყვანა
ბუზმენტებით
ბრჭყვიალა ნაქარგებით, მბზინავი დეტალებით
დროშკა
ძველი ოთხთვალა ეტლი
თუმანი
ძველი ქართული ფულის ერთეული
მაჭანკალი
ქალისა და კაცის დამამეგობრებელი, ქორწინების მომწყობი
დარბაისელი
სერიოზული, აუჩქარებელი, თავდაჭერილი
ფეხის-ქირა
საქმის მოგვარებისთვის აღებული გასამრჯელო, ჰონორარი
ბე
ავანსი, წინასწარი გადახდა
გაწურთვნილია
გაწვრთნილია, განათლებულია.
დავსომ
გავხდები, გავხდე.
მადლიანი სახე
ლამაზი, სასიამოვნო შესახედავი სახე.
ფერზედ
გარეგნულად, კანის ფერით.
კალმით ნახატია
ძალიან ლამაზია, თითქოს დახატული იყოს.
ფეხი დავაჭირო
თანახმა ვიყო, დავთანხმდე.
წადილი
სურვილი, ნდომა.
საცხონებლად
გადასარჩენად, კეთილი საქმის გასაკეთებლად.

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — ილია ჭავჭავაძე. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.