თავი X
მეხუთე დღეს ჩვენი ბედნიერი ცოლ-ქმარი მშვიდობით დაბრუნდა სახლში. მათ, რა თქმა უნდა, იმედი ჰქონდათ, რომ შვილი ეყოლებოდათ.
მაგრამ გავიდა სამი თვე და ბავშვის ნიშანი მუცელში არ გამოჩნდა. გავიდა ექვსი თვე და დარეჯანს კაბა არ დაუვიწროვდა. ცხრა თვეც გავიდა, მაგრამ დარეჯანს მუცელი არ ასტკივდა.
დარეჯანი მაინც არ კარგავდა იმედს: იმდენი სხვადასხვა ფერის და სხვადასხვანაირად შელოცვილი ქვა შეიბა და კაბის უბეზე მიიკერა, რომ მართლა უნდა ჰქონოდა იმედი, და ჰქონდა კიდეც.
თუ აქამდე შვილი არ ეყოლა, ეს იმიტომ, რომ ლუარსაბმა ხატს გაუბრაზდა და საყვედური უთხრა – „შორს არისო“. თორემ ეს გაბრაზება და საყვედური რომ არ ყოფილიყო, ახლა შვილი ეჯდებოდა დარეჯანს კალთაში.
ლუარსაბი ცუდ გუნებაზე იყო. ის არაფერია, რომ შვილი არ უჩნდებოდა და ხატმა მოატყუა: დაიბარა და არ მისცა შვილი; ამის ჯავრი ის იყო, რომ დავითს, მის ძმას, უთქვამს: „ის ოხერი, როდის იქნება მოკვდეს, რომ მის მამულებზე თავისუფლად ვიცხოვროო“. ეს კლავდა ლუარსაბს, თორემ შვილის არყოლა მისთვის კიდევ დიდი უბედურება არ იყო.
ერთხელ ასე დაღონებული ლუარსაბი ერთ ტახტზე პირქვე იწვა, მეორე ტახტზე კი კნეინა დარეჯანი წინდას ქსოვდა.
ძალიან ცუდ გუნებაზე იყო, ხმაგაკმენდილმა ჭერს გაუშტერა თვალი და ფიქრობდა, იმაზე ფიქრობდა, როგორ მოახერხოს, რომ შვილი გაუჩნდეს. – „განა შვილი იმიტომ მინდა, რომ მართლა შვილი მყავდეს? – ამბობდა თავისთვის, – შენც არ მომიკვდე! დავითის გასაბრაზებლად მინდა, არ მინდა ის ჩემს მამულებზე გავახარო. მისი ჯავრი არ მინდა შევირჩინო, თორემ ეს ჯავრი რომ არ იყოს, ძალიანაც არ ვინაღვლებდი, რომ შვილი არ მყავს.
ცოტანი არიან უშვილონი განა? მეც იმათში ვიქნებოდი. დავითი არ მინდა გავახარო, დავითი!”
ეს რომ თქვა თავისთვის, გადმობრუნდა დარეჯანისკენ დაღონებული და მწუხარე ხმით უთხრა:
– ახლა დავითს უნდა შერჩეს ის სიტყვები!.. უნდა ჩვენს მამულ-დედულზე გავახაროთ!.. დარეჯან, შენი ჭირიმე, თუ გიყვარვარ, თუ გიყვარვარ, აი! ერთი ვაჟიშვილი შობე, დავითის გასაბრაზებლად მაინც შობე, რომ სხვა არაფერი იყოს. ოღონდ მისი ჯავრი კი ამომაყრევინე და მერე თუნდაც მომკლა. შენი ჭირიმე, შენი ქალობის ჭირიმე! თუ გიყვარვარ, აი!
– ვშობავ, შენ ნუ მოუკვდები ჩემს თავს, ვშობავ, თუ ასეა! – უპასუხა კნეინამ ისე, თითქოს მართლა მის ხელში იყოს შვილის გაჩენა. – წუხელ სიზმარში ერთმა მოხუცებულმა კაცმა – ფეხებამდე უმტვერო, ქაღალდივით თეთრი წვერი ჰქონდა – ერთი წამალი დამალევინა და მითხრა: გამრავლდი, როგორც იაკობიო! მე მაშინვე მუხლზე ვემთხვიე, შენ მაგივრადაც ვემთხვიე.
– მართლა? – წამოიძახა იმედმოცემულმა ლუარსაბმა, – ისე თვალით ნახე?
– აი, როგორც შენ გხედავ.
– შენი ჭირიმე!.. მაშ იმედია, დარეჯან-ჯან!
– მაშ რა!
– ო, შენ გეთაყვანე, შენა! – დაიჯერა და გაიღიმა ლუარსაბმა, – როგორ გითხრა?
– გამრავლდიო, როგორც იაკობი.
– იაკობი ვინ იყო?
დარეჯანმა არ იცოდა, ვინ იყო. ისე კი გაეგო, მგონი – წირვა-ლოცვაზე, იაკობის სახელი, და ვინ იყო, რა იყო, როდის იყო – ამის არაფერი იცოდა. მაგრამ არ-ცოდნა ითაკილა, ისევ რაღაცის მოგონება არჩია „არ ვიცი“ თქმას, როგორც ამგვარ შემთხვევაში ყველა ქართველმა იცის ხოლმე.
– ვინ იყო? – იკითხა დარეჯანმა, – წირვა-ლოცვაზე მაინც არ გაგიგია? აბრაამის სიძის შვილი იყო.
– ახლა, გამრავლდიო, როგორც იაკობი, ეს რას ნიშნავს?
– ეს იმას ნიშნავს, რომ გამრავლდიო, – აუხსნა დარეჯანმა.
– აი, ვენაცვალე იმის ენას! მაშ იმედია?
– კიდევ! ნუ იცი შენ ეგ, ნუ! ნუ ხარ უჯერო, ცოდვაა.
– აღარ ვიქნები, აღარ, ოღონდ შენ შვილი შობე, თუნდაც ენასაც მოვიკვნეტ, ოღონდ კი დავითს ნუ გაახარებ.
– ღმერთია მოწყალე, გეუბნები, არ გავახარებ-მეთქი.
– ახ, ნეტავ კი მართლა შობო და.
– კიდევ! ნუ ხარ ჯიუტი, წმინდა კაცის სიტყვაზე როგორ ხარ უჯერო, რა დაგემართა?!
– აი, დალახვრა ღმერთმა! ჩემს თავად გულში უნდა მეთქვა – ღმერთმა იცის – და აკი კიდევ წამომცდა. ახ, ნეტ…
– კიდევ!
– ფუი, დალახვრა ღმერთმა! კინაღამ კიდევ არ წამცდა!.. ახლა, მეტად რომ მინდა, იმიტომ, თორემ… ეჰ, გადავბრუნდები, დავიძინებ, თორემ, მე რომ ვიცი ჩემი ენის ამბავი, ერთს კიდევ წამომაროშვინებს რამეს და ღმერთი მიწყენს.
– თელეთისა არ იყოს! იმდენი გაუბრაზდი, იმდენი იძახე – შორს არისო, რომ გაგვიწყრა და აი, დღესაც შვილი არა გვყავს.
– მერე აკი მაშინვე შევეხვეწე, ნუ გაჯავრდები-მეთქი. რატომ არ მაპატია! რა ვუყოთ, რომ „შორს არის“-მეთქი ერთხელ წამომცდა? ერთი ალილო მღვდელსაც შეცდებაო.
– კარგი, კარგი! რაც იყო, იყო; ახლა მაინც არ აწყენინო.
– მაშ დავიძინებ.
– შენი ნებაა.
ლუარსაბი გადატრიალდა და ცოტა ხნის შემდეგ ერთი სასიამოვნო, თავისებური ხვრინვა ამოუშვა.
ნეტავ არ დაეძინა. ძილში საშინელი სიზმარი ნახა. ნახა, რომ დავითი სიხარულით აღარ არის, რომ ამას შვილი არ უჩნდება; დადის ყველგან და სულ იმას იძახის: ის ოხერი როდის იქნება მოკვდეს, რომ მის მამულებზე თავისუფლად ვიცხოვროო.
ლუარსაბს გული სტკივა, ჯავრი მოსდის, გული ყელში მოებჯინა. რა ქნას? – „ღმერთო! – ამბობს სიზმარში გულნატკენად ლუარსაბი, – რა დაგიშავე, შე დალოცვილო, რომ შვილს არ მაძლევ? მიბრძანე და აკი გეახელი თელეთს სალოცავად, თორმეტაბაზიანი ცხვარი დაგიკალ, ორი აბაზის წმინდა სანთელი აგინთე. სხვა რა ვქნა? წირვა-ლოცვას უამისოდაც არ ვაკლდებოდი, მარხვა მე არ გამიტეხია, ყოველ წელიწადს წმინდა ზიარება მიმიღია და აღსარება მითქვამს. აბა ჩვენს მღვდელს ჰკითხე, თუ მე ცოდვა მიქნია რამე.
დავითის ლუკმად უნდა გამხადო?! რაც იმას ქვეყანაზე ცოდვა ჩაუდენია, ვინ მოსთვლის? შარშან იოანე ნათლისმცემლის თავის მოკვეთის დღეს ხორცი უჭამია. პურის ნატეხს რომ მიწაზე ხედავს, არ აიღებს და არ ემთხვევა, იქნება ფეხიც დაადგას და გასრისოს კიდეც.
უკურთხეველ ყურძენს ჭამს, ფერისცვალობამდე არ მოიცდის ხოლმე, აღდგომა-დღეს მღვდელს არ მოუცდის – რომ სუფრა აკურთხოს, ისე მივარდება ხორცეულს – როგორც დათვი, ასეთი მსუნაგია.
ზიარებით კი ეზიარება ხოლმე, მაგრამ რა გამოვიდა? სამი დღე ემზადება, მარტო სამი დღე. აბა, ეს რა ზიარებაა!
ეს ყველაფერი იცი – შე დალოცვილო ღმერთო – და მაინც კიდევ მისკენა ხარ! დაილოცა შენი სამართალი!
ჰო, მართლა, ერთი კიდევ დამავიწყდა: ერთი მწევარი ჰყავს, თავის თეფშში აჭმევს ხოლმე. ქრისტიანი კაცი კია! მე ხომ ასეთს არაფერს ვცოდავ, რად მიწყრები?
მერცხალი გინდა, იმას დასძლევს ხოლმე, ოფოფი გინდა, იმას დასძლევს, გუგული, კვიცი – რაც გინდა, ყველაფერი ბოროტი იმაშია.
მე კი – ღმერთო, ხომ შენ იცი – არაფერს არ დავუძლევივარ, რად მიწყრები? იმისთვის, რომ თელეთში წასვლაზე ყოყმანი დავიწყე? აკი მაშინვე მოვინანიე!..“
ასე უჩიოდა ღმერთს ლუარსაბი. მერე ნახა, რომ თითქოს ღმერთმა მიიღო ეს ჩივილი საბუთად და გული მოუბრუნდა ლუარსაბისკენ, აი, თითქოს რვა თვეც არის, რაც დარეჯანი ორსულია. ერთი თვეც, ერთადერთი, და ლუარსაბს შვილი ეყოლება და დავითს თვალი დაუდგება.
უხარია სიზმარში ლუარსაბს, რომ მისმა ჩივილმა გაჭრა, სიხარულით ფეხზე ვეღარ დგება. დავითი და მისი ცოლი ჯავრით აღარ არიან.
ლუარსაბს ისე შვილი არ უხარია, როგორც ის, რომ დავითი და ელისაბედი ჯავრით აღარ არიან. ორი კვირაც თითქოს გავიდა, აი, ორი კვირა კიდევ და დარეჯანი დაწვება.
უხარია, უხარია ლუარსაბს, მაგრამ! – აი, უბედურება – ლუარსაბი უეცრად ავად ხდება და ძალიანაც ცუდად ხდება, ისე რომ თითქოს მოკვდა კიდეც. მაგრამ ისე კი მოკვდა, რომ ყველაფერს გრძნობს.
ესმის, რომ დარეჯანი საშინელი ხმით ტირის და სოფლის მოტირალი ქალები მწუხარე ბანს აძლევენ.
ესმის, რომ იქით, სადღაც კუთხეში, დავითი და ელისაბედი იცინიან, ხტუნაობენ და ლუარსაბის ავეჯს თავის სახლში გადააქვთ.
ლუარსაბს სისხლი ყელში მოსდის, უნდა წამოდგეს, მაგრამ იცის, რომ მკვდარია და ამიტომ არ დგება.
– „ხვალ მამულებს ჩავიბარებო,” – იძახის ხმამაღლა დავითი. ლუარსაბი იტანჯება ამ სიტყვებზე, წვალობს, უნდა თქვას – რომ „ნუ მისცემთო, დარეჯანი ორსულადაა, შვილი ეყოლებაო”, მაგრამ იცის, რომ მკვდარია და არაფერს ამბობს.
საშინელ მდგომარეობაშია საწყალი, ცოცხალ-მკვდარი ლუარსაბი. რა ქნას აბა მკვდარმა? – „ვაი, რა დროს მოვკვდი!.. როცა ღმერთმა შვილის მოცემა ინება, მაშინ! – ამბობს სიზმარში თავისთვის ლუარსაბი, – ახ, ნეტავ ახლა კი გავცოცხლდე და!..“
მაგრამ სად არის გაცოცხლება? აი, კუბოც მოიტანეს, აი, ჩაასვენეს კიდეც და კუბოში ჩადებული და მორთული დაასვენეს ტახტზე.
მესამე დღეს მღვდლებიც მოვიდნენ, ასწიეს კუბო და წაიღეს გალობითა და ტირილით. ამ გალობაში და ტირილში დავითისა და მისი ცოლის მხიარული სიმღერა ესმის ლუარსაბს.
ესმის ეს ყველაფერი, გრძნობს, რომ ანდერძიც აუგეს და სასაფლაოზეც წაიღეს, უნდა თქვას: „ნუ დამმარხავთო“, მაგრამ იცის, მკვდარია და არაფერს ამბობს.
აი, მიწაში ჩაუშვეს საწყალი ლუარსაბი, ესმის, რომ საფლავის პირზე დავითი დგას და ეუბნება დიანბეგს: ხვალ მამულები უნდა ჩამაბაროო. ელისაბედი კი ეუბნება გაბრაზებული: რას ბოდავ? ხვალისთვის რად იხდი საქმეს, განა დღეს კი ვერ ჩაიბარებ?
ლუარსაბს ეს ყველაფერი ესმის, ხვნეშის, წვალობს, იტანჯება, ცივი ოფლი ასხამს, კანკალებს, თრთის ცალკე შიშისგან, ცალკე ჯავრისგან, რომ დავითს რჩება ბურთი და მოედანი. – „ახ! ნეტავ კი ახლა გავცოცხლდე და!“ – იძახის გულში ლუარსაბი.
მაგრამ სად არის გაცოცხლება? აი, მიწაც მოაყარეს, ჯერ მუჭა-მუჭად მიწა ცვივა და კუბოს ფიცრებზე რახა-რუხი გააქვს, მერე შეატყო, რომ ნიჩბებითაც დაუწყეს მიწის ყრა.
ლუარსაბს გული უღონდება, სული ეხუთება, ჰაერი დაეხშო და, აი, ერთი წუთიც და გათავდება კიდეც. მაგრამ ვინ არის მეშველი? ესმის, რომ ხალხის ხმაურობა თანდათან მიწყდა, ყველანი წავიდნენ და მარტო ლუარსაბი საფლავში დააგდეს დაფლული.
გულმა ტეხა დაუწყო, რომ დარეჯანმაც კი – მისმა საყვარელმა დარეჯანმაც კი – სხვებივით თავი დაანება და მასთან არ დაიმარხა.
ლუარსაბს გული ამოუჯდა, დაიწყო ტირილი: „ეგ იმედი მქონდა მისგან!“ ამბობს თავის გულში: „დამაცადე, შენც საიქიოში არ მოხვალ, იქ მოგაგონებ“. ამ ლაპარაკში რომ არის, საფლავზე ფერხულის ხმა შემოესმა, ხმა გაიკმინდა, ყური დაუგდო.
მოესმა, რომ დავითი და ელისაბედი ფერხულში ჩაბმულან და ჯერ კიდევ სველ საფლავზე ფერხულსაც უვლიან. „მოკვდი, განა?“ – უყვირიან ზემოდან.
ახლა კი გული აენთო; საშინლად გაინძრა, უნდოდა ისე წამოწეულიყო, რომ კუბოს თავი და მიწა აეგლიჯა, საფლავიდან ამოსულიყო, მათთვის ერთი ყოფა დაეწია და თავზე ლაფი დაესხა.
ამ ტრიალში და ვაი-ვაგლახში რომ არის, ერთი იხტუნა, თითქოს საფლავიდან ამოხტომა უნდა, და ტახტიდან ძირს აგურებზე კი ბრაგვანი მოიღო. მაშინ კი თვალები დააჭყიტა, ჯერ კიდევ სიზმრის შიშის-ზარი ისევ უბზუოდა თავში, ისე რომ სულელივით გაშტერებული და ფილაქანზე გაშოტილი პირღია დარჩა.
სასაცილო რამ იყო. ისე დაიკარგა, ისე გაფითრებული და ცივ ოფლში იყო, რომ დიდხანს გონზე ვეღარ მოვიდა და არათუ წამოდგომა მოაგონდა, არც კი გაინძრა.
ისეთი შეშინებული იყო, რომ სიკვდილის ფერი ედო ოფლიან სახეზე. მისი დაცემისას ოთახი, რა თქმა უნდა, შეინძრა. დარეჯანს თურმე – იქით, მეორე ტახტზე – ჩასძინებოდა და ოთახის ზანზარზე მასაც გამოეღვიძა. მან, – რადგანაც ჯერ არ იცოდა ლუარსაბი რა მდგომარეობაშია, – ჯერ წამოიძახა, – ლუარსაბ! გაიგე? მიწისძვრა იყო.
ლუარსაბი ჯერ კიდევ სიზმრის ამბავში იყო და ხმა არ გასცა, დარეჯანი წამოჯდა და მხოლოდ მაშინ დაინახა, რომ ლუარსაბი გაფითრებული აგურებზე უძრავად ეგდო და სულელივით დაუჭყეტია უაზრო თვალები. დარეჯანს ფერი ეცვალა.
– უი შენს დარეჯანს! ეს რა დაგმართვია, შენ გეთაყვანოს ჩემი ცოცხალი თავი!
ლუარსაბმა ვერც ეს დარეჯანის ნათქვამი გაიგო. სიზმარმა ისეთი თავბრუ დაასხა, რომ შიში ჯერ არ გამონელებოდა და ეს ამბავი სიზმრის გაგრძელება ეგონა, ამიტომ ჯერ არაფერი ესმოდა და ვერც ვერაფერს ხედავდა, თუმცა თვალები კი ეჭყიტა.
დიახ, ჯერ ისევ სიზმარი ეგონა, მხოლოდ ის აოცებდა, რომ „აკი დამმარხესო და მგონი მე ჩემს ოთახში ვარ ახლაო. ეს როგორ მოხდაო?”
ამ ფიქრში დაიფანტა მისი გონება. ამიტომაც პასუხის მაგივრად თავისი შიშნაჭამი თვალები გიჟივით შეაჭყიტა დარეჯანს, თითქოს ხედავს კიდეცო და არც იჯერებსო, რომ მის წინ დარეჯანია. დარეჯანს ელდა ეცა, ხომ არ გაგიჟდაო. მაშინვე ტახტიდან ჩამოფრინდა და მივარდა გაშოტილ ლუარსაბს.
– რა დაგემართა, შენი ჭირიმე, შენი! ხმა ამოიღე, გეთაყვანე, თორემ ლამის მე ჩემი დამემართოს!
– დამაცადე!.. – გაუქნია თანაც ხელი ლუარსაბმა, თითქოს მომშორდიო, – მინდა მოვიგონო.
ეს თქვა, ხმა გაიკმინდა, მაინც არ წამოდგა და თვალებდაჭყეტილმა და პირდაღებულმა დაიწყო ფიქრი, რომ მოეგონებინა ის, რაც დაემართა. ისე უეცრად და ამ მდგომარეობით გამოღვიძებულს სიზმრის ამბავი ცოტაღა ახსოვდა და ის უნდა მოეგონებინა.
– შენ გენაცვალე! – მიემუდარა დარეჯანი, – ჩქარა მითხარი, თორემ შიშისგან ლამის გავთავდე.
ლუარსაბმა ყური არ ათხოვა და სიზმრის ფიქრში წასულმა თავისთვის ხმამაღლა ლაპარაკი დაიწყო:
– მე მოვკვდი. დარეჯანი ჯერ კი ტიროდა და მერე, როცა დამმარხეს და ყველამ თავი დამანება, დარეჯანმაც მიღალატა. ეგ იმედი მქონდა მისგან? თავი დამანება და ჩემთან არ დაიმარხა!..
აკი გიყვარდი! დამაცადოს!.. ის სულ-ძაღლი დავითი!.. ის ქოფაკი ჩემი რძალი!.. ფერხული დააბეს განა, დამაცადონ!.. აი, მკვდარი რომ არ ვყოფილიყავი, მე ვუჩვენებდი მათ!.. მაგრამ რა მექნა, რომ მკვდარი ვიყავი!..
ბევრ რაღაცებს ბოდავდა ჩვენი ლუარსაბი. დარეჯანი კი გაფითრებული ყურს უგდებდა, არ ესმოდა რას ლაპარაკობდა.
– შენი ჭირიმე, ლუარსაბ! – უთხრა კანკალით დარეჯანმა, – სიზმარში ხარ, თუ ცხადში? მითხარი, თორემ შენს მაყურებელს სული დამელია.
„ახლა რატომ? მაშინ რატომ არ მომყევი, როცა მიწა მომაყარე და მარტო ჩამაგდე შავ მიწაში?“ – თქვა ლუარსაბმა. „რას ამბობ, შენი ჭირიმე, რასა? ერთი მითხარი,“ – ჰკითხა დარეჯანმა. „რა უნდა გითხრა? ცარიელი ტირილით რა გამოვიდა, უნდა თან მომყოლოდი. არ გრცხვენია, პირში როგორ მიყურებ?“ – უპასუხა ლუარსაბმა. „უი, თვალები ახლა დამდგომია, თვალები!“ – შეჰყვირა დარეჯანმა და მაშინვე მოაჯირზე გავიდა, რომ ბიჭებს დაუძახოს, რადგან დარწმუნდა, რომ ეშმაკმა ლუარსაბს ძილში თავში ჩაარტყა და ჭკუიდან შეშალა. ის კი არა, ლუარსაბი ჯერ კიდევ სიზმარში ეგონა. „მიშველეთ, მიშველეთ!“ – ყვიროდა დარეჯანი მოაჯირიდან, თავში იცემდა, თმაგაწეწილი და თავმოხდილი. „მიშველეთ! უი, ამ დღის მნახველსა, შე ქოფაკო დარეჯანო!“ – ყვიროდა კნეინა და რაც ძალი და ღონე ჰქონდა, თავში იცემდა. ამ ყვირილზე ლუარსაბი სრულიად გამოფხიზლდა. წამოხტა აგურებიდან და ისე სწრაფად გავარდა, რომ გაეგო, რა დაემართა დარეჯანს. დარეჯანმა როგორც კი დაინახა ლუარსაბი, იფიქრა – მე გამომეკიდაო, ფეხი მოიქნია და კიბეს მივარდა. კიბეზე ფეხი გაუსხლტა და ისე ხმაურით ჩაგორდა ძირს. ამ ყვირილზე და ვაი-ვაგლახზე ბიჭები მოგროვდნენ. „დაიჭირეთ, დააბით!“ – წიოდა გვერდებდალეწილი დარეჯანი, – „დაიჭირეთ, თორემ დაგვჭამს, ვაი, შე ქოფაკო თავო! ამ დღესაც შეესწარი, რომ ქმარი გაგიჟდა!“ – ყვიროდა საწყალი კნეინა და ძალზედ იცემდა თავში, თითქოს ლუარსაბის გაგიჟება მისი ბრალი იყოს. ლუარსაბი გაოცდა, ეს ამბავი რომ ნახა, სრულიად გაშრა. ახლა მას ეგონა, რომ ცოლი გაუჟდა და საწყალმა ტირილი დაიწყო: გულჩვილი იყო. „რა გაყვირებს, ადამიანო,“ – გადასძახა ხმაჩახლეჩილად და ნაღვლიანად დარეჯანს, სრულიად გონებაზე მოსულმა და დამშვიდებულმა, – „ვინ გაგიჟდა, შენი სულისა, შენი! მე ჩემს გონებაზე ვარ.“ დარეჯანმა შეხედა, დაინახა, რომ ლუარსაბი ისევ ის ლუარსაბია, არც გიჟი, არც ჭკვიანი, არც ფლავი, არც ჩლავი; მაგრამ მაინც ეჭვი ეპარებოდა. გიჟმა იცის ხანდახან დაჭკვიანებაო, გაიფიქრა გულში. „აბა სწორედ შემომხედე,“ – დაუძახა ქვევიდან დარეჯანმა და თვალები შემოაჭყიტა. „აჰა, შენი სულისა!“ – თქვა და შეხედა ლუარსაბმა. „წეღან რას ლაპარაკობდი?“ – ჰკითხა დარეჯანმა. „აბა როდის, შენი ჭირიმე!“ – უპასუხა ლუარსაბმა. „აი, აგურებზე რომ იწექი.“
- სიზმარი ვნახე და იმას ვიხსენებდი.
- მაშ, აგურებზე რატომ იყავი გაშოტილი/გაწოლილი?
- ცუდი სიზმარი ვნახე: თითქოს მმარხავდნენ და საფლავიდან ამოხტომა მინდოდა, მაგრამ ძირს დავეცი.
- მართლა, შენ გენაცვალე! – წამოიძახა დარეჯანმა, – უი, შერცხვენილო თავო! მე კი მთელი ქვეყანა შევყარე, მეგონა, ქმარი გამიჟდა-მეთქი.
დარეჯანი ამოვიდა ლუარსაბთან და მაშინვე გაუღიმა. ლუარსაბმაც კბილები დაუკრიჭა.
- მართლა გიჟი გეგონე, ჩემო ძვირფასო? – ჰკითხა ლუარსაბმა.
- მართლა მეგონე, ჩემი თავი შენ გენაცვალოს.
- აი, ღმერთმა დალახვროს, მე კიდევ შენ მეგონე გიჟი. მადლობა ღმერთს, ორივე კარგად ვართ. კიბეზე რომ ჩაგორდი?
- რა მიშავს? მე, რაკი შენ შენს გონებაზე გხედავ, ყველაფერი დამავიწყდა.
- მეც ისე ვარ.
- უი, შენი ჭირიმე, შენი! რომ მართლა გაგიჟებულიყავი, რა მომივიდოდა? – უთხრა ეს დარეჯანმა და სიხარულით ატაცებულმა, რომ ლუარსაბი თავის ჭკუაზეა, ლოყაზე უჩქმიტა.
ლუარსაბს ესიამოვნა და, რომ ალერსში უკან არ ჩამორჩეს, თვითონაც უჩქმიტა და ზედ ტკბილი ხმით და ღიმილით „ჰი!” დაამატა. ასე მოხდა ეს ამბავი.