თავი XI
XI
ლუარსაბმა ეს სიზმარი თავიდან ბოლომდე, როგორც იყო, ისე უამბო. დარეჯანმა ისე ახსნა ეს სიზმარი, რომ ზუსტად ცხრა თვის შემდეგ შვილი უნდა ეყოლოს.
- აბა, როგორ? – ჰკითხა ლუარსაბმა.
- ხომ ტიროდი სიზმარში? – ახლა დარეჯანმა ჰკითხა.
- ვტიროდი.
- მეც ხომ ვტიროდი?
- შენც ტიროდი.
- ტირილი კიდევ სიხარულის ნიშანია. მე და შენ სიხარული სხვა რა გვექნება, თუ არა შვილის ყოლა? მაშ, შვილი გვეყოლება და ჩვენი სიხარულიც ასე აგვიხდება.
- მართლა, ტირილი ხომ სიხარულის ნიშანია. უთუოდ ეგრე აგვიხდება. აი, ვენაცვალე სულში იმ სიზმარს! თვალი არ დაუდგება დავითს! აბა, ფერხულს მაშინ ჩამოუვლის, აი! ღმერთო, შენ იცი ახლა.
ამ დროს ლამაზისეულმა კარი შემოაღო და გახარებული შემოვარდა ოთახში.
- ქალბატონო, ქალბატონო! – წამოიძახა გოგომ, – ჩამჩიაშვილს რომ ძაღლმა შვილი დაუცოფა, იმისთვის ერთი მკურნალი დედაკაცი მოუყვანიათ, იმ დედაკაცმა თურმე მკითხაობაც იცისო. ხომ არ გნებავთ, აკითხვინოთ? რაც კაცს გულში აქვს და შუბლზე აწერია, ყველაფერს თურმე მაშინვე შეიტყობს.
- შენს პირს შაქარი, ჩემო ლამაზისეულო, შენს პირს შაქარი, – წამოიძახა გახარებულმა დარეჯანმა, – წადი და ახლავე აქ მომიყვანე, ფულს გაჩუქებენ-თქო.
გოგო შემობრუნდა და გაიქცა.
- დარეჯან, შენი ჭირიმე, დარეჯან! სიზმარი ცხადდება! – შეჰყვირა ღიმილით გახარებულმა ლუარსაბმა, – ვა! მეტი რაღა გინდა! ღმერთმა თავისთავად მკითხავი კართან მოგაყენა. ეს რის ნიშანია?
- მაშ, ქალო, რომ გეუბნებოდი და არ მიჯერებდი, მაშ რის იმედით გეუბნებოდი, რომ შვილი მეყოლება-მეთქი? მე რატომღაც დიდი ხანია გული მითქვამს.
- მეც დიდი ხანია გული მითქვამს, თურმე ეს ამბავი იყო. აბა, ახლა დაუდგება თვალი დავითს, აი!
* * *
- რა ნაღველი აქვთ ისეთი, რომ ავადმყოფს თავი დამანებებინეს და ასე საჩქაროდ მიბარებენ? – ეკითხებოდა ლამაზისეულს გზადაგზა ერთი ტანში მოხრილი, პატარა, მოკუნტული, დანაოჭებული ბებერი ქალი.
- რა ვიცი? ხომ იცი, რომ უშვილონი არიან…
- ეგ ხომ მე უშენოდაც ვიცი, რომ შვილი არა ჰყავთ, – გააწყვეტინა სიტყვა ოსტატურად მოხერხებულმა და ცბიერმა მკითხავმა.
სულელ ლამაზისეულს გაუკვირდა: საიდან იცისო!
- მაშ, ქალაქში რომ მკითხავს აკითხვინეს და უთხრა, თელეთი ილოცეთო, ისიც გეცოდინება? – უთხრა გოგომ და დააცქერდა გაოცებული, ვნახოთ, რას იტყვისო.
- მაშ, ჩემო კარგო, ჩვენი ხელობა რა არის? პურს მაგითი ვჭამ და ეგ როგორ არ მეცოდინება? – მიუგო ოსტატმა დედაბერმა ისე მშვიდად, ისე გგონია – მართლა იცოდაო.
- თელეთში რომ ვიყავით, ისიც იცი?
- გეუბნები, შვილო, ჩვენი ხელობა ეგ არის-მეთქი. მაგითი ვცხოვრობთ, მაშ არ გვეცოდინება?
ძალიან უხაროდა გულში მკითხავს, რომ ასეთი სულელი გოგო შეხვდა, რომ ზოგიერთი საჭირო ამბავი გზადაგზა გამოათქმევინა. გოგოს კი საშინლად უკვირდა ამ დედაკაცის ასეთი გულთამხილაობა, სულელს ფიქრადაც არ მოსვლია, რომ თვითონ გააგებინა ყველაფერი, – უმაგისოდ არაფერი ეცოდინებოდა.
გოგომ თავლაზე აატარა მკითხავი. მკითხავმა თავლას გარშემო თვალი გადაავლო და ერთი ამოღრანტული რაღაც შენიშნა. „ეს კარგია”, თქვა გულში.
ცოლ-ქმარი მოუთმენლად ელოდნენ მკითხავს, ბოლოს მკითხავიც მოვიდა. რა წამსაც ფეხი ოთახში შემოდგა და თავი დაუკრა, მაშინვე ოსტატურად მოფიქრებული სიტყვები მიაყარა:
- ძერას ჰკითხეს: შვილები გირჩევნია, თუ ორი თვის წყლის უსმელობაო? – წყლის უსმელობაო. ჯორს ჰკითხეს: – შენ რაღაო? – უშვილობაო. თქვენთვის არავის უკითხავს და რატომ შვილი არა გყავთ? ვინ დაგწყევლათ ასე?
ცოლ-ქმარმა გაოცებით ერთმანეთს შეხედეს: საიდან გაიგო ასე მალეო! ლუარსაბმა პირი დააღო ჯერ, სანამ სიტყვების აზრს მიხვდებოდა; როცა მიხვდა – თითქოს შეშინდაო, პირჯვარი გადაიწერა და თქვა იმ სახით, როგორც ჭექა-ქუხილის დროს ვიცით ხოლმე:
- კურთხეულ არს სახელი უფლისა. ეს რა მესმის, თქვენი ჭირიმეთ!.. დედაკაცო! ჩვენს გულში იჯექი?
მკითხავმა ხმა არ გასცა, თითქოს ასეთ ქებას ყურსაც არ ათხოვებსო. მიუბრუნდა რაღაც მზრუნველობით გოგოს და უთხრა:
- ჯამით წმინდა წყალი მომიტანე, ერთი შავტარიანი დანა, ნახშირი და ახალი ხორბალი.
სანამ გოგო ამას მოუტანდა, ლუარსაბი და დარეჯანი ენაჩავარდნილებსავით იყვნენ. ეგონათ, რომ თუ არა ეშმაკის მანქანებით, ასეთი გულთმისნობა არ იქნება. მოდი და ეშმაკის ხსენებაზე შიშისგან ენა ნუ ჩაუვარდებოდათ!
გოგომ მოიტანა ყველაფერი. ბებერი ძირს ჩაჯდა. ჩააგდო ჯერ ერთი ხორბლის მარცვალი, აიღო ხელში დანა და ნახშირი და დაიწყო ტუჩების ცმაცუნი, თითქოს ულოცავს. მერე გაუშტერა თვალი წყალს. ჩვენი ცოლ-ქმარი შიშით და მოკრძალებით ელოდებოდნენ, ჩვენი ბედისწერა რას იტყვისო.
- ქალაქში მკითხავთან გიკითხავებიათ, – დაიწყო კუდიანმა, – მკითხავიც კარგი შეგხვედრიათ. სწორედ უთქვამს, რომ თელეთი ილოცეთო.
ახლა კი მართლა შეშინდნენ ცოლიც და ქმარიც. ერთმანეთს ყურება დაუწყეს. ასეთი გულთამხილაობა რომ არ გაეგონათ თავის დღეში!
დედაბერი ვითომ არაფერს არ ამჩნევს, რაც ძალი და ღონე აქვს, აცმაცურებს ტუჩებს და თითო ხორბლის მარცვალს ყრის წყალში.
- კარგი გიქნიათ, – დაიწყო ისევ მკითხავმა, – კარგი გიქნიათ, რომ მკითხავისთვის დაგიჯერებიათ და თელეთის სალოცავად წასულხართ. შეგეწიოთ თელეთის მადლი; მაგრამ…
აქ სიტყვა გაწყვიტა ბებერმა: თითქოს წყალში უნდა ამოიკითხოსო, თვალი უფრო დააკვირვა.
- მაგრამ ისა, რომ იმ მკითხავს გულთმისნობა სრულად არ ჰქონია, – ცოტა აკლდა, თორემ თელეთი როგორ არ გიშველიდათ, რომ გამოეცნო.
- აკი შენი ბრალიაო, დარეჯან! ადრე რომ მითხარი. გამოდის, ჩემი ბრალი არ ყოფილა, – უთხრა ლუარსაბმა თავის ცოლს, მაგრამ ისე კი, რომ გაშტერებული თვალი მკითხავისთვის არ მოუშორებია.
- დამაცადე, რა დროს ეგ არის. მე აქ შიშისგან სული მძვრება. რა ყოფილა, შენ გენაცვალე, ეს დედაკაცი!.. – ამბობდა მართლა შეშინებული დარეჯანი.
- დიახ, მკითხავის ბრალია, – მოჰყვა ისევ კუდიანი, – იმის ბრალია. იმას რომ მიგნება ჰქონოდა, ახლა შვილი კალთაში გეჯდებოდათ. დიახ, გეჯდებოდათ, რომ…
აქ ისევ სიტყვა გაწყვიტა ხერხიანმა დედაკაცმა და უფრო გაუშტერა თვალი წყალს. ლუარსაბი და დარეჯანი სმენად გადაიქცნენ.
- დიახ, თელეთი გიშველიდათ – კიდევ შეგეწიოთ იმისი მადლი – თელეთი გიშველიდათ, – გააგრძელა სიტყვა მკითხავმა ისევ თვალაუღებლად, – რომ თქვენს სახლში ჯადო არ ყოფილიყო.
ლუარსაბმა და დარეჯანმა, შიშისგან სულწასულებმა, ერთდროულად და ერთხმად კანკალით წამოიძახეს:
- ვაი, ადრე და მალე დაღუპულო ოჯახო!..
- ნუ გეშინიათ: ახლა ის ჯადო საშიში აღარ არის, მე ხელში მიჭირავს.
- აბა, მაჩვენე, თუ ხელში გიჭირავს, – უთხრა ლუარსაბმა, მაგრამ, რადგანაც თვითონ ეშინოდა იმის ნახვა, დარეჯანს უთხრა: – მე კი ვერ შევხედავ, მე თვალებს დავხუჭავ და შენ გასინჯე.
- უი, არა გეთაყვანე, შენ თვითონ ნახე, მე დავხუჭავ თვალებს, – მიუგო შიშისგან ფერმკრთალმა ცოლმა.
- ნუ გეშინიათ, – დაამშვიდა მკითხავმა, – განა მართლა ხელში მიჭირავს, ჯადო თქვენს ეზოშია.
- სად, გეთაყვანე, სად? არიქა, ბიჭებო, მიშველეთ! – დაიყვირა ბატონმა.
- თავლას უკან რომ ორმოა, ჯადო იქ დევს… – მშვიდად დაამატა მკითხავმა.
- ბიჭებო, არიქა, ბიჭებო! აბა, თქვენი ჭირიმე, ბიჭებო! თუ ბატონის წყალობა გინდათ, ბიჭებო! თუ ჩოხები გინდათ, თავლას უკან ორმოაო! არიქა, ბიჭებო! თქვენი ჭირიმე, ბიჭებო!
ყვიროდა ოთახში შეშინებული ლუარსაბი. აქეთ კიდევ დარეჯანი კანკალმა აიტანა და ტუჩები გაულურჯდა, მაგრამ მაინც კიდევ ქმარს უთხრა:
- აქ რომ ყვირი, ვინ რას გაიგებს? გარეთ გადი და გაგზავნე ბიჭები.
- არა, გეთაყვანე, ახლა კი შენ გადი და მერე თუნდაც ორმოცჯერ მე გავალ.
- გადი, რისი გეშინია, ჯადო ხომ არ დაგახრჩობს, – ეუბნებოდა ქალბატონი და თვითონაც კი ეშინოდა.
- არა, გეთაყვა, შენ გადი. რა არის? ახლა, თუ ღმერთი გწამს, შენ გადი, თუ გიყვარვარ, შენ გადი.
- არ გრცხვენია, მე დედაკაცს მგზავნი და შენ კი ქუდი გეხუროს და კაცი გერქვას?
- რა დროს კაცობაა, რას ამბობ? სახლში ჯადო არისო.
- მე დავუძახებ ბიჭებს, – უთხრა მკითხავმა, – მაგაზე როგორ დაღონდით!
- ო, გეთაყვა, შენ დაუძახე, ჩვენ – ხომ ხედავ – დავღონდით, – შეეხვეწა ლუარსაბი, – ახლა, ოთახში რომ ჩვენ მარტონი დავრჩებით, ხომ არაფერი?
- არაფერი.
მკითხავი გავიდა, ბიჭები გაისტუმრა ჯადოს ამოსაღებად. ბიჭებმა ბევრი უტრიალეს თავლას და ორმო ვერ ნახეს. მოვიდნენ და ბატონს უთხრეს: იქ ორმოს რა უნდაო.
- ვაი, შენ ჩემო თავო! – დაიძახა ლუარსაბმა, – ნახე, ჯადოს ამათთვისაც თვალი აუბამს, რა გვეშველება?
მკითხავმა ჩაიცინა.
- მე წავალ თვითონ. მე ჯადო თვალებს ვერ ამიბამს, – თქვა მკითხავმა, – თქვენც წამოდით, რომ თქვენი თვალით ნახოთ.
- არა, გეთაყვანე, ჩვენ ისეც დაგიჯერებთ, – უთხრა ლუარსაბმა, რადგან ეშინოდა იქ წასვლა. – უჩვენოდ წადი, შენ ნახე, თითქოს ჩვენ გვინახავს.
დედაბერი წავიდა, თან ბიჭები წაიყვანა და პატარა ხნის შემდეგ რაღაც ძონძები ამოიტანა.
- აქ ნუ შემოიტან, – ყვიროდა ლუარსაბი და თან კუთხეში იმალებოდა, – აქ ნუ შემოიტან, მანდვე დააწვევინე, მანდვე!