თორნიკე ერისთავი — კარი მეოთხე — თავი I

კარი მეოთხე I

გამობრძანდა ქალაქს გარეთ

მეფე დავით ბედნიერი,

თანვე ახლავს ყოველის მხრით

წამოსული ქართლის ერი.

რიცხვი არ აქვს დარაზმულსა

ქვეითსა და ცხენოსან ჯარს...

შეჰხარიან ბატონ-მეფეს,

მორჩილებით უვლიან გარს.

გარეშემო მთა და ბარი

წვრილფეხობით მოფენილა,

თითქოს რაღაც დიდ წყალობას

ექადოდეს მათ ეს დილა.

ცალკე სერზე უთვალავი

გადმომდგარა დედა-წული,

სხვებზე მეტად დასტყობიათ

საზოგადო სიხარული.

წინ დგას მეფე და გვერდში ჰყავს

ბაგრატ, მისი შვილობილი,

კათალიკოს-მღვდელმთავრები

იქვე დგანან კმაყოფილი.

სათვალმაქცოდ არა ბრწყინავს

ერისა და ღვთის რჩეული:

თან არა აქვს მას გვირგვინი

და სამეფო სამკაული!

მაგრამ ისეც ვინ არ იცნობს,

რომ ის დიდი ცხებულია,

ვინც ერისგან გულის წმინდით

ნაკურთხი და ქებულია?

ყველა იცნობს მამა-შვილურ,

არც რიდი აქვსთ და არც შიში;

მიდიან და რჩევას ჰკითხვენ,

როგორც ლხინში, ისე ჭირში.

აი, ახლაც უთვალავი

ეს ერი სულ მას შეჰყურებს

და მოელის გულის ძგერით

ნახოს: მეფე რას აპირებს?

გაიხედეს შორს მინდვრისკენ

და რაღაცას მოჰკრეს თვალი:

ძირს შავად და მაღლა ღრუბლად

მათკენ იყო მომავალი.

ეს იყო, რომ ბრუნდებოდა

საბერძნეთით ქართლის ჯარი,

და ცხენების ფეხთა მტვერსა

აღმა ჰყრიდა ღრუბლად ქარი.

თავის ქვეყნის კიდევ ნახვამ

მხედრებს გული აუძგერა

და საგმირო, ჩვეულებრივ,

შემოსძახეს მათ სიმღერა:

„კავკასიის ქედზე იყო

ამირანი მიჯაჭვული,

ყვავ-ყორანი ეხვეოდა,

დაფლეთილი ჰქონდა გული.

ქვეყნად ცეცხლის მოტანისთვის

გულს ცეცხლი არ ნელდებოდა

და რაღაცა მანქანებით

გული ისევ მთელდებოდა.

ჰქონდა ჭირში მოთმინება,

არც ჰკვნესოდა, არც ოხვრიდა;

უსამართლო ძლიერებას

მონურად ქედს არ უხრიდა.

ბოლოს მაინც გამარჯვება

დარჩა! ყველა გააოცა!..

და ის ღვაწლი მაგალითად

მიწის შვილთა მან გადმოსცა...

კავკასიის მაღალ ქედზე

მიჯაჭვული ამირანი,

არის მთელი საქართველო

და მტრები კი - ყვავ-ყორანი.

მოვა დრო და თავს აიშვებს,

იმ ჯაჭვს გასწყვეტს გმირთა-გმირი!..

სიხარულად შეიცვლება

იმდენი ხნის გასაჭირი!“

მოახლოვდნენ ამ სიმღერით,

დადგენ ცოტა მოშორებით;

დაქვეითდენ, წინ წამოდგენ

და დარაზმდენ აჩქარებით.

თაყვანი სცეს ერთად მეფეს,

ცალი მუხლი მოიყარეს;

სიმდაბლის და მორჩილების

ნიშნად, თავი მოიხარეს.

წადგა მეფე და შესძახა:

- „გამარჯვება მძლეველ ჯარსო!

ვაშა! ვაშა! იმათ ღვაწლს და

საუკუნო სახსოვარსო!

გამარჯვება ქართველ დედებს,

ჩვენს გამზრდელსა და მშობლებსო:

მათი ძუძუ გვავაჟკაცებს

და ზრდა სულით გვამაღლებსო!..“

ამ სიტყვებმა აიტაცა

ააღელვა მთელი ჯარი,

შესძახეს და მათის გრგვინვით

ირყეოდა მთა და ბარი:

- „გაუმარჯოს ქართველ დედებს!

ვაშა! ვაშა! მძლეველ ჯარსო!

დღეგრძელობა ბატონ-მეფეს,

ქვეყნის თვალსა და ჯავარსო!“