prep.ge

სტუმრის რეჟიმი · საგამოცდო საკითხავი

სამანიშვილის დედინაცვალი — თავი XI შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

დავით კლდიაშვილი · პროზა

გამარტივებული სასწავლო გადმოცემა · AI-ის დახმარებით

თავი XI

ბეკინას ძალიან მოეწონა, რომ შვილისთვის ქორწინების საქმე მოაგვარა. მას განსაკუთრებით გაუხარდა, რომ ქალის მოტაცება იყო საჭირო. ბეკინას ახალგაზრდობა გაახსენდა, როცა ასეთი თავზეხელაღებული საქციელი მისთვის ჩვეული იყო. ამის გახსენებაზე თავს უფრო ცოცხლად გრძნობდა, სახეზე სასიამოვნო ღიმილი ეფინებოდა, თუმცა შვილს კი საყვედურით უთხრა: „შვილო, ქალის მოტაცება ჩემი საქმე აღარ არის! ეს უნდა აგერიდებინა!“

ყველაფერი მოგვარებული იყო. საჭირო იყო მხოლოდ ქორწილისთვის მომზადება, რათა ოჯახის დედა პირველად გაყრუებულ, ცარიელ სახლში არ შემოეყვანათ.

პლატონმა დანიშნულ დღეს ახლო მეზობლები დაპატიჟა. ის სიძესთან მივიდა და როგორღაც შეურიგდა განაწყენებულ კირილეს. პლატონმა კირილეს სთხოვა, ქალის მოსაყვანად გაჰყოლოდა, რაზეც კირილე სიხარულით დათანხმდა.

„ახლა ისევ მშვიდად შეგვიძლია ვიყოთ. დარწმუნებული ვარ, ჩემს დედინაცვალს შვილი არასდროს არ ეყოლება. ეს გადაწყვეტილია. კარგი ქალიცაა, შენ ნუ მომიკვდები, აგერ ნახავ! შენთვისაც კარგი იქნება; რაღაც-რაღაცებზე მაინც მოგისმენს. ხანდახან რამეში დაგეხმარება,“ — ეუბნებოდა დამშვიდებული პლატონი მელანოს.

„მისი დახმარება ის იქნება, თუ შეგვარჩენს იმას, რაც ახლა გვაქვს. მეტი არაფერი არ მინდა მისგან!“

„რასაკვირველია! ეგრეა, აბა! ნუ დარდობ!“

ბეკინასთვის ნანატრი დღეც დადგა. პლატონმა, არისტომ და კირილემ რამდენიმე სხვა ახალგაზრდასთან ერთად ელენე სამანიშვილების სახლში მოიყვანეს და მოხუცებულებს ჯვარი დასწერეს. პატიოსანმა აზნაურმა ღირსეული ქორწილი გადაიხადა. ამ სიხარულის დღეს კირილემ, დაპირებისამებრ, განსაკუთრებულად გაამხიარულა თავისი სიმამრი და სხვებიც გაართო, ჩხუბის, ცემისა და ჩოჩქოლის გარეშე.

პლატონის სიტყვა გამართლდა: მელანოს ძალიან მოეწონა ახალი დედამთილი. ელენემ მალე დაასრულა პატარძლობა (ანუ ახალ პატარძალს აღარ ექცეოდნენ, როგორც ახალმოსულს) და რძლის დამხმარე გახდა ყველა საქმეში. ბეკინაც ძალიან კმაყოფილი იყო და ეს კმაყოფილება მას მით უფრო ახარებდა, რომ ელენემ მალე, სულ მოკლე დროში, ოჯახის წევრების სიყვარული დაიმსახურა და სახლს სიხარული და სიმშვიდე შემატა.

პლატონი იმდენად დარწმუნებული იყო დედინაცვალში, რომ მზად იყო უარი ეთქვა ბრეგაძეებისგან მისი ქვრივის წილის აღებაზე. ის არისტოს ეხვეწებოდა, რომ ეს საქმე მოეშორებინა და ძალიან სწყინდა, რომ არისტო არ თანხმდებოდა და მის თხოვნას არ იჯერებდა.

„ბევრი გაქვს ყველაფერი? გაწყენს, რომ ცოტა რამე შეგემატოს?“ — ეუბნებოდა პასუხად არისტო.

„არა, მაგრამ... იმათგან...“

„ერთი გულჩვილი შენ შემხვდი კიდევ! შენც კარგად გამოგადგება, ჩემო ძმაო! რაზე უნდა დაკარგოთ? არ ვიცი! რაც მეტი გვექნება, მით მეტს მოვილხენთ, პლატონ ჩემო! არა, ბატონო ბეკინა?“

„რასაკვირველია, რასაკვირველია!“ — უპასუხა ბეკინამ, რომლისთვისაც არისტო ძალიან ახლობელი და საყვარელი ადამიანი გახდა და მისი მოშორება ახლა ძალიან გაუჭირდებოდა. თუმცა, ღვთის წყალობით, არისტოს მხრივ ამაზე შიში არ ჰქონდა. ის, როგორც ჩანდა, ჯერჯერობით კიდევ დიდხანს არ აპირებდა ამ ახალი სახლიდან წასვლას.

ასეთ საერთო სიამოვნებაში, კმაყოფილებაში და ერთმანეთის სიყვარულში მიდიოდა დრო სამანიშვილის ოჯახში. ეს ბედნიერების დრო კიდევაც გაგრძელდებოდა, რომ ერთ დღეს მელანოს ქმრისთვის თავზარდამცემი, გულის ამრევი, ჭკუაზე შემშლელი ამბავი არ გადაეცა, რითაც პლატონი ისე გაანაწყენა, რომ მან კიდევაც შეუბღვირა და წყრომით მიაძახა:

„ნუ სულელობ ერთი შენ! რა სახუმარო საგანი ნახე ახლა?“

„კი არ გეხუმრები, საქმეს გეუბნები! გეუბნები, ისეთ ნიშნებს ვატყობ ამ ქალს, რომ მეშინია, ორსულად არ იყოს! შვილები ნუ მომიკვდება! არ გითხრა, აბა?! მე თვითონ აგერ გადავირევი... რა ამბავია ეს ჩვენს თავზე?! ღმერთო, შენ დაგვიფარე!“ — იწერდა პირჯვარს მელანო.

პლატონი სრულიად დაიბნა და ხმაგაკმენდილი უყურებდა ცოლს; სრულიად არ სჯეროდა მისი ნათქვამის სიმართლე, თუმცა გულმა მოუსვენრად დაუწყო ფეთქვა.

„მოგეჩვენა... აბა როგორ შეიძლება?!“ — წაილაპარაკა მან და ცოლს მოშორდა, თითქოს ეშინოდა, რომ უფრო დამაჯერებელი, თავზარდამცემი რამ არ გაეგონა მელანოსგან.

„რასაკვირველია, მოგეჩვენა! აბა, კარგად დაუკვირდი, თუ არ ცდები, მიხვდები მაშინ!“

„ნეტავი, ნეტავი, შენი კარგად ყოფნით!“

„მოვკლავ მაგ უბედურს! ღმერთმანი, მოვკლავ!“ — ამბობდა თავისთვის პლატონი, ცოლის სიტყვები რომ გაახსენდებოდა ელენეს შესახებ. „ღმერთმანი, მოვკლავ! ეჰ, სისულელეა, რასაკვირველია, სისულელე... მელანოს მოეჩვენა მხოლოდ!“

საღამო იყო, როცა მელანომ თავისი ეჭვი ქმარს უთხრა. ვახშამზე პლატონი იმდენად თავის საჭმელს არ უყურებდა, რამდენადაც თვალი დედინაცვლისკენ ჰქონდა, მაგრამ ვერაფერ ცვლილებას ვერ ამჩნევდა.

„ძალიან არ მოტყუვდი, მელანო?“ — ღიმილით უთხრა მან დაწოლისას ცოლს.

„არა, პლატონ, არა, არ უნდა ვცდებოდე, შენ არ მომიკვდე!“

„კარგი, ნუ გადამრიე კაცი!“

„რა ვქნა, შენ დაგენაცვლე, მეც შიშში არ ვარ?“

პლატონი გაჩუმდა. ამ თემაზე ლაპარაკიც კი არ უნდოდა. ამის გაგონებაზე გული რაღაც სევდით ევსებოდა, თუმცა დაჯერებამდე მეტად შორს იყო. მელანომ ისევ დაიწყო ამ თემაზე ლაპარაკი, მაგრამ პლატონმა სთხოვა გაჩუმებულიყო, სხვა რამეზე ელაპარაკნა. მან სცადა დაძინება, მაგრამ ცოლის სიტყვები ყურში ზარივით წკრიალებდა.

„ვაი თუ მართლა უბედურება მეწია?!“ — ფიქრობდა პლატონი. „ისეთ ნიშნებს ვატყობო... აჰ, როგორ შეიძლება?! ვინ თქვა, ვის გაუგონია, ასეთი ამბავი მომხდარიყო?! ორჯერ გათხოვილს, უშვილოს, ამ სიკვდილის წინ შვილი მიეცეს?! ჰმ!“

და პლატონი ამშვიდებდა, აწყნარებდა თავის გულს, ცდილობდა, რომ სისხლი თავში არ ავარდნოდა, ტვინი დაესვენებინა; გვერდიდან გვერდზე ბრუნდებოდა, ცდილობდა დაძინებას, მაგრამ ძილი მაინც არ ეკარებოდა... ყურებში ისევ ცოლის სიტყვები ესმოდა, რომლებსაც მისი ტვინი მოუსვენრად ედავებოდა, ეწინააღმდეგებოდა. დიდხანს იტანჯებოდა, დიდხანს ტრიალებდა ასე გაწვალებით საწყალი პლატონი, რომ ისევ მელანოს ხმა მოესმა:

„ეჰ, შეხედე, შე კაცო, თუ ვცდები, თუ სისულელეს გეუბნები! ეჰ, შეხედე! ეჰ, თუ ვცდები... ეჰ, როგორ ეტყობა! ახლაც ვერ ხედავ?“

და ფანჯრიდან ანიშნებდა პლატონს ეზოში მოსიარულე ელენეზე. პლატონი ხმაამოუღებლად, გულაფანცქალებული უყურებდა. დედინაცვალმა თითქოს დაინახა ფანჯარასთან მდგარი გერები და მათკენ წამოვიდა.

„ეჰ, ეჰ, უიმე... უიმე!“ — იყვირა მელანომ, — „უიმე! ახლაც ვცდები? კიდევ ვცდები? ვაი დედაშენს, ვაი დედაშენს!“ — და მუშტით ემუქრებოდა იგი დედინაცვალს. „ვეღარც ახლა ატყობ?“

ატყობს და არც ატყობს. რასაკვირველია, ატყობს, რასაკვირველია, ხედავს თავისი თვალით, ცხადად ხედავს თავისი უბედურების მომასწავებელ ნიშანს. მოულოდნელი უბედურების წინ მდგარს, ენაც ერთმევა, გონებაც ეკარგება, სისხლიც უშრება და გაქვავებული, გრძნობადაკარგული, გაცივებული თვალებით უყურებს ამ უღმერთო, შეჩვენებულ, დაწყევლილ ქალს, რომელთანაც არც პატივისცემა გამოუვიდა, არც სიყვარული, არც სამსახური, რომელიც ასე უმოწყალოდ იმეტებდა მასაც, მის ცოლ-შვილსაც.

„ღმერთო, რა შეგცოდე?! რა შეგცოდე?“ — სასოწარკვეთილებით, ნაღვლით გულავსებული კვნესის იგი. „რა შეგცოდე?“

„იქით! იქით! იქით, შე წყეულო!“ — უყვირის დედინაცვალს პლატონი. „იქით, თვალით მაინც ნუ დამენახვები!“ — მაგრამ მას თითქოს არ ესმის პლატონის ხმა, ისევ ნელა მიბაჯბაჯებს ფანჯრისკენ, მძიმედ, ძლივს-ძლივობით.

„იქით, შე შეჩვენებულო! იქით, თორემ მოგკლავ ახლავე! ღმერთო, რომ არ ესმის?“

თავისი ხმა არც პლატონს ესმის, თუმცა ყვირის, რაც ძალა აქვს. ხმა პირიდან არ ამოსდის, იქვე გულში რჩება უღონო, სუსტი, გაუგონარი, და ეს უმატებს გამწარებას, უფრო უკლავს გულს, უხუთავს სულს. უმწვერვალესად აღელვებული კაცის თვალწინ ყველაფერი აირია, აიშალა, ამოძრავდა; აცახცახებული, ათრთოლებული ძლივს დგას ფეხზე. ეს რა ამბავია?! რა არის ეს?! რა ამბავი ხდება დღეს ამ სახლში? ვინ აკეთებს ამას? ღმერთო, მომკალი! ვინ გადმოაგდო ეს ქათმები წრიალ-წრიალით ეზოს რომ მოეფინნენ? ამათ აჰყვნენ ბატებიც, იხვებიც, ორიოდე ინდაურიც; მიდიან აქეთ-იქით, ცალ-ცალკევდებიან, ზოგი ელენეს მისდევს, ზოგი ფანჯრისკენ მორბის პლატონთან. აქვე მორბის ფენთხებ-გამობზეკილი (ანუ მუცელგაბერილი), უჭმელობით ძალზე გამხდარი სანაშენო ღორი, აუშვერია დინგი, რაღაცას ღრუტუნებს, თითქოს რაღაცას კითხულობდეს. ცხვარი ვინ გამოაგდო ბეღლიდან, მსუქანი ცხვარი? ვინ ქნა? რა ამბავია! ვინ ოხერი აკეთებს ამას? რა უნდათ ამ ხარებს, ასე რომ ზმუიან? რა ამბავი ხდება ამ ეზოში? რამ გადარია ყველა? ვინ გამოალაგა გარეთ კოდი (ხის ჭურჭელი), საცერი, სამტკიცი (სამზარეულოს ჭურჭელი), ქოთნები, გობი (დიდი ხის ლანგარი), კოვზი, როდინი (ხის ხელსაწყო), კეცები (თიხის ტაფები)? ვინ იშლება და ირევა ასე უცნაურად? სული ეხუთება პლატონს და აზრდაბნეული მხოლოდ უგუნურად უყურებს და მეტი გაოცებისგან აღარ იცის, რა ქნას, რა თქვას...

„შუაზე, შუაზე!“ — დაიძახა ვიღაცამ.

მოისმა ერთი წკრიალი და მთელი სამზარეულო შეინძრა, შეფამფალდა და დანგრევას აპირებს.

„მალე, მალე!“ — დაიძახა ელენემ. „მალე, ყველაფერი გაყავით, სულ ყველაფერი, სულ!“

აქ კი პლატონმა მოიკრიბა უკანასკნელი ძალა, რაც გაბრაზებულ კაცს ხმა შესწევდა, შეეცადა და დაიწყო ყვირილი:

„მოიცადეთ, მოიცადეთ! გაჩერდით! ნუ ჩქარობთ! იქნებ მკვდარი დაიბადოს! შეჩერდით! იქნებ ღმერთმა სიცოცხლე არ აჩუქოს! გაჩერდით, თქვენ ოხრებო! ნუ აკეთებთ მაგას! გაჩერდით, გაჩერდით, გა-ჩერ-დით! გა, გა!“ — ცდილობდა პლატონი დაეყვირა, მაგრამ მისი ხმა არავის ესმოდა, ის ისევ იქვე წყდებოდა, ქრებოდა. სახლის კედლებს კი ლაწა-ლუწი გაჰქონდა, ყველაფერი ინგრეოდა, ყველაფერი იშლებოდა, ნაწილდებოდა. პლატონის ძახილი არავის ესმოდა, მხოლოდ ელენეს ხმასა და ბრძანებას მისდევდნენ: „მალე, მალე! ყველაფერი გაყავით!“ — არ წყნარდებოდა იგი. და უღონო, გულდამწუხრებული, გაბრაზებული პლატონი, როგორც იქნა, მოსხლტა თავის ადგილიდან, მიიჭრა ფანჯარასთან, მოინდომა იქით გადახტომა და ამ დაწყევლილი დედინაცვლის იქვე მოკვლა, მაგრამ იქვე დაეცა უძლურივით ატირებული, ბავშვივით აღრიალებული, მწარე ცრემლებით თვალებჩამობნელებული.

„პლატონ, პლატონ! რა დაგემართა, რა დაგემართა, კაცო?“ — შიშისგან გადარეული ეკითხებოდა მელანო ქმარს, რომელიც ისევ შემზარავად ტიროდა. „გამოიღვიძე, პლატონ! ნუ გადარიე, კაცო, ბავშვები!“

პლატონის უცნაურ ღრიალზე გამოღვიძებულ ბავშვებს ერთი ვაი-ვაგლახი (დიდი წუხილი, ალიაქოთი) შეექმნათ და თვითონაც შეშინებული მელანო ხან იმათ აწყნარებდა, ხან პლატონს უძახდა და მის გამოფხიზლებას ცდილობდა. როგორც იქნა, პლატონმაც გამოიფხიზლა, მიიხედ-მოიხედა, მაგრამ სიბნელეში რას დაინახავდა.

„კინაღამ არ შეგვშალე, შე კაცო, ყველა!“ — უსაყვედურა მელანომ ქმარს. „ბავშვები აღარ არიან შიშით, რა სიზმარი ნახე მაინც ასეთი უცნაური?! კარგი, თუ ღმერთი გწამს!“

„მაშ ეს სიზმარი იყო!“ — და პლატონმა შუბლზე ხელი გადაისვა და მერე პირჯვარიც გადაისახა.

„რა ამბავია, მელანო? რა დაემართა პლატონს?“ — მოისმა ბეკინას შეშფოთებული ხმა მეორე ოთახიდან.

„არაფერი, ბატონო... სიზმარში გახლდათ!“ — მიუგო მელანომ.

„სიზმარში?“

„დიახ!“

„ჩვენ კი აღარ ვართ და... ახლა დაიწყო მაგისთანა სიზმრები მაგ კაცმა?! წინათ არ იცოდა... გული დაუშოშმინე, რძალო, გული!“ — და ამ სიტყვებთან ბეკინას სიცილიც მოისმა.

მელანომ კარგად ახსნა პლატონის სიზმარი: მისი თქმით, მოსალოდნელი განსაცდელი თავიდან უნდა აცდენოდათ: სულ მოკლე ხანში უეჭველად უნდა მოშლოდა მუცელი ელენეს, თუ ნამდვილად ორსულად იყო.

ამ უკანასკნელი გარემოების საბოლოოდ გადაწყვეტას, მის უეჭველობის შეტყობას დიდი ხანი აღარც კი დასჭირვებია, თუმცა პლატონისთვის მთელმა საუკუნემ გაიარა გაწვალების, წამების საუკუნემ. უეჭველი გახდა, რომ ელენე მიზეზობდა, რომ იგი ფეხმძიმედ იყო. მელანოც და პლატონიც აზრდაბნეულნი უყურებდნენ ერთმანეთს ხმაამოუღებლად, გაშტერებულნი, გაქვავებულნი.

ბეკინამაც შეატყო ცოლს მისი მდგომარეობა და მოხუცებულს თავზარი დასცა ამ გარემოებამ. ბეკინას უცნაურად შერცხვა და უზომოდ ეწყინა. ახლა მიხვდა, თუ რამ შეუცვალა ხასიათი პლატონს ამ ბოლო დროს, ახლა გაიგო რძლის დასევდიანების მიზეზი. და მოხუცებულ ბეკინას ეტკინა გული, შეენანა თავისი ახირება... ხომ ჩააგდო საყვარელი შვილი ცეცხლსა და მდუღარე წყალში?! ხომ მოუსპო ხალისი და გულის სიმშვიდე?! დამნაშავედ წარმოუდგა თავისი თავი შვილის წინაშე და მით უფრო წუხდა, რომ საშველ გზას ვერსად ხედავდა.

„მაინც ამ ოხრიშვილმა რაღა ჩემს ხელში გამოიჩინა თავისი ქალობა! ჰმ!“ — სევდიანად ამბობდა ელენეზე გაბრაზებული ბეკინა.

ბეკინა მხოლოდ იმით ინუგეშებდა ამ შეწუხებაში თავს, რომ ნება დართო შვილს ქალი თვითონ აერჩია, რომ ელენე მისი სურვილით, მისი არჩევით ჰყავდა ნათხოვი.

გულდაწყვეტილი პლატონი კი მოსასვენებელ ადგილს ვეღარ პოულობდა; ჭკუა შერყეულივით ხან სად დადიოდა, ხან სად, მუშაობაზე გულაცრუებული, თავის მწუხარებას გადაყოლილი.

„ბიჭო, რა მიქენი? რა მიქენი, შენი ოჯახი დაიქცა... მაინც ხომ დაქცეულია! რა დაგიშავე, შე უსინდისო!“ — ეუბნებოდა გამწარებით არისტოს. „ბიჭო, რაზე დაგჭირდა ჩემი დაღუპვა, შე უღმერთო, რაზე შემომაჩეჩე ეს სასიკვდილე მამიდაშენი? რა დაგიშავე, ბიჭო?!“

„მოიცადე, მოიცადე, პლატონ, საყვარელო ძმაო! მე რა უსინდისობა ვქენი, შე კაცო? მაცალე, მაცალე! შენ დედინაცვლად ეძებდი ისეთ ქალს, ორჯერ გათხოვილი რომ ყოფილიყო... ასე არაა, ჰა?“

„კი!“

„უშვილოს, შვილი რომ არ ჰყოლოდა ისეთს, არა?“

„რასაკვირველია!“

„ხელში მოგეცი, ჩემო ძმაო, შენი სასურველი, ძმურად დაგეხმარე; თუმცა არ გიცნობდი, მაგრამ პირველი შეხვედრიდანვე შენი სიყვარული გულმა იგრძნო... იმიტომ გაგყევი, საქმე გაგაკეთებინე... ცუდი რა მიქნია, ძმაო, ჩემო საყვარელო?!“

„რომ დაორსულდა?“

„ეგ რა ვიცი, ჩემო პლატონ!“

— იქნებ ადრეც ჰყავდა შვილი და შენ... — რჯული, ხატი, ჯვარი! წყეული ვიყო! ასე დამემხოს თავი — და არისტომ მიწას დაარტყა თავისი ლამაზი, ახალი, პატარა ქუდი. — აბა, რა ხდება? რატომ? — სევდიანი ახალგაზრდა კაცი სიტყვას ვეღარ ამბობდა. — რატომ სხვასთან არ ჰყოლია, და... — ეგ, ჩემო ძმაო, მამაშენს დააბრალე! — ღიმილით უთხრა არისტომ. — მამაშენს დააბრალე! უცნაური კაცი ყოფილა... — ვიღუპები, არისტო, სრულიად ვიღუპები! — წამოიძახა პლატონმა. — რითი ვარჩინო ცოლ-შვილი, რითი ვარჩინო? როგორ უმიზეზოდ გამომჭრა ყელი მამაჩემმა... რა ვქნა, რა მეშველება? რა მეშველება? — გული გაიმაგრე... გული გაიმაგრე, პლატონ, — უდარდელად მიაძახა არისტომ. — გული გაიმაგრე, ღმერთი მოწყალეა! ყველაფერი ღვთის ნებით ხდება! ღვთის ნებით ხდება თუ უღვთოდ, რა დააშავა, რა აწყენინა ისეთი, რომ ასეთი სასჯელი მიესაჯა? რა გააკეთა ისეთი, რომ ამგვარი რისხვა დაიმსახურა? რის გამო ისჯება ასე მწარედ?.. და პლატონი იხსენებდა და აანალიზებდა ყოველ თავის ნამოქმედარს, ყოველ თავის წარსულს, რათა გაეგო, რით შეეძლო განერისხებინა ღვთაება და გამოეწვია მისგან ასეთი შეუბრალებლობა. არაფერი, სრულიად არაფერი მსგავსი არ გაუკეთებია. კაცი არ მოუკლავს, არ დაუჩეხია, ჯერ არ უეშმაკნია. ჯერ არც უქურდნია, არაფერი მოუპარავს, არავისთვის არაფერი არ წაურთმევია... ამ სიტყვაზე კი შეჩერდა პლატონი. არ წაურთმევია, მაგრამ ხომ ართმევს ბრეგაძეებს... კანონიერად კი, მაგრამ ხომ მაინც ართმევს მასზე უფრო საწყლებს, მასზე უფრო გაჭირვებულებს, თითქმის მშივრებს; შეცოდების მაგივრად უკანასკნელ ლუკმას სტაცებს და ამის გამო ვის ჩაუყარა ხელში საცოდავები, ვის? კაციჭამია გვერდევანიძეს, ამ შეუბრალებელ კაცს? და ღმერთი შეიბრალებდა-ღა?! რასაკვირველია, არა! — გულში გაიძახოდა პლატონი და გულგახეთქილი გვერდევანიძისკენ გაიქცა, რომ საქმე მოესპო, ეთქვა, რომ გროში-კაპიკი არ უნდოდა ბრეგაძეებისგან წართმეული. ამით აპირებდა პლატონი განრისხებული, გაბრაზებული ღმერთის გულის მოგებას. თავისი დანაშაულის გამოსყიდვას და იმედოვნებდა, რომ დაუბრუნდებოდა რასაც ხელიდან აცლიდნენ, რომ სინანულთან ერთად მის დედინაცვალსაც მუცელი მოეშლებოდა.

გვერდევანიძემ არ მიიღო პლატონის თხოვნა. პირიქით, ბევრი იცინა პლატონის ნათქვამზე. მას ხომ ბევრი იშრომა ამ საქმეზე და თუ საქმე ჩაიშლებოდა, მოსალოდნელ ანაზღაურებას დაკარგავდა. პლატონმა თავად იკისრა იმ თანხის გადახდა, ოღონდ საქმე გაუქმებულიყო და ბრეგაძეებს არაფერი დაჰკარგვოდათ. მან გვერდევანიძეს ვექსილი მისცა და სახლში დაბრუნდა. ცოტათი იმედი ჰქონდა, ელოდა, რომ მისი მსხვერპლი მიღებული იქნებოდა და დედინაცვალს არ ეყოლებოდა ის საშინელი მოზიარე, რომელიც მას ასე აშინებდა.

მთავარი დეტალები და რთული სიტყვები

თავი XI

შენარჩუნებული მთავარი დეტალები

  • ბეკინას სიხარული შვილისთვის ქორწინების მოგვარებით და ქალის მოტაცების იდეით.
  • პლატონის დარწმუნება, რომ დედინაცვალს შვილი არ ეყოლება და მისი კმაყოფილება ელენესთან დაკავშირებით.
  • მელანოს ეჭვი და შემდგომი დარწმუნება ელენეს ორსულობაზე, რასაც პლატონი თავიდან სისულელედ მიიჩნევს.
  • პლატონის კოშმარული სიზმარი, რომელიც ასახავს მისი შიშების გამძაფრებას დედინაცვლის ორსულობის შესახებ.
  • სიზმრის რეალობად ქცევა: ელენეს ორსულობის დადასტურება, რაც ოჯახის წევრებს აოგნებს.
  • ბეკინას სინანული და დანაშაულის გრძნობა შვილის წინაშე, რადგან მისი ახირების გამო პლატონი უბედურია.
  • პლატონის გამწარება და არისტოს დადანაშაულება, რომელმაც ელენე შეარჩია.
  • არისტოს თავის მართლება, რომ მან პლატონის მოთხოვნების შესაბამისი ქალი მოუძებნა.
  • არისტოს უარყოფა, რომ დედინაცვალს ადრე შვილი ჰყავდა, ფიცის დადებით.
  • პლატონის სასოწარკვეთა და შიში, რომ ცოლ-შვილს ვერ არჩენს მამის საქციელის გამო.
  • არისტოს უდარდელი რჩევა პლატონისთვის, რომ ღმერთი მოწყალეა და გული გაიმაგროს.
  • პლატონის თვითრეფლექსია და ცდა, გაიგოს, რით დაიმსახურა ღვთის რისხვა.
  • პლატონის გაცნობიერება, რომ ბრეგაძეებისთვის ქონების წართმევა, თუმცა კანონიერი, მაინც ცოდვაა.
  • პლატონის გადაწყვეტილება, გააუქმოს გარიგება გვერდევანიძესთან, რათა ღვთის გული მოიგოს და დანაშაული გამოისყიდოს.
  • პლატონის იმედი, რომ სინანულის შედეგად დედინაცვალს მუცელი მოეშლება.

რთული სიტყვების განმარტება

მაშვლობა
ქორწინების საქმის მოგვარება, მაჭანკლობა.
იამა გუნებაში
გაუხარდა, ესიამოვნა გულში/აზრებში.
ყმაწვილკაცობა
ახალგაზრდობა.
გიჟმაჟობა
თავზეხელაღებულობა, ველური საქციელი.
მოთავებული
დასრულებული, მოგვარებული.
გაყრუებულ სახლში
ცარიელ, დაცარიელებულ სახლში.
შემომწყრალი
განაწყენებული, გაბრაზებული.
პატარძლობა
ახალ პატარძალს რომ ექცევიან, როგორც ახალმოსულს; ახალმოსულის სტატუსი.
საქვრივო
ქვრივის წილი, მემკვიდრეობა.
მიზეზობდა
ორსულად იყო, ფეხმძიმედ იყო.
ფენთხებ-გამობზეკილი
მუცელგაბერილი.
ვაი-ვაგლახი
დიდი წუხილი, ალიაქოთი, აურზაური.
რჯული
რელიგიური კანონი, აღთქმა (აქ: ფიცის დადება)
შეჩვენებული ვიყო
წყეული ვიყო
დამემხოს თავი
თავი დამენგრეს, დავიღუპო
ბოხოხი
პატარა ქუდი
სევდამორეული
სევდიანი, მწუხარე
რავა უდანოდ გამომჭრა ყელი
როგორ უმიზეზოდ დამაღუპა, დამაქცია
გეიმაგრე
გაიმაგრე
ღვთითაა
ღვთის ნებით ხდება

კითხულობ სტუმრის რეჟიმში — ანგარიში საჭირო არ არის. სავარჯიშოებისთვის გააგრძელე ამავე ტექსტით.

ამ ტექსტზე ვარჯიში →

ტექსტის შესახებ

გამარტივებული ვერსია: prep.ge, AI-ის დახმარებით. ეს სასწავლო გადმოცემაა და არა ავტორის ორიგინალი ან აუცილებლად მოკლე შეჯამება. ზუსტი ფორმულირებები შეადარე ორიგინალს. საფუძველი — დავით კლდიაშვილი. ორიგინალის წაკითხვა.

წყარო: ტექსტის წყაროს ნახვა

თავებისა და ნაწილების დაყოფა მიჰყვება prep.ge-ის სასწავლო კორპუსს; სხვა გამოცემებში ნუმერაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს.