გულთამზე (ყვარყვარეს პირზე ხელს ააფარებს და ამავდროულად ოფიცრებს პასუხობს): არა, მე ვეხვეწები, რომ ყუმბარა არ ისროლოს... დავნებდებით. ხომ ხედავთ, როგორ ვკანკალებ. მე მშიშარა ქალი ვარ...
ოფიცრები (უკან იხევენ): რაო, ყუმბარაო! ისეთი ალყაა შემორტყმული, რომ ჩიტიც კი ვერ გაფრინდება (კარისკენ მიდიან და ყვირიან). სწრაფად, ბიჭებო, ყუმბარები ჰქონია, მოემზადეთ! ეცადეთ, მაინც ცოცხლად წამოიყვანოთ! (მიდიან)
ყვარყვარე: მომისმინეთ, ბატონო ოფიცრებო. (სევასტისკენ მიბრუნდება) ჩქარა, გაჰყევი, შე პირუტყვო, შენი გულისთვის არ დაგვხოცონ! (გულთამზეს) მოდი, აქ ჩამოჯექი. (ცდილობს გულთამზე მუხლზე დაისვას)
სევასტი: კმარა! ამ დამცირებას სიკვდილი მირჩევნია! (გადაწყვეტილად) წადი, ვერაგო, და გამაცხადე (დამასმინე).
გულთამზე (სევასტის): გიჟო, შენ ხომ იცი, სახრჩობელა არ აგცდება (ყვარყვარეს მიუჯდება და თანაგრძნობით ელაპარაკება). იცი შენ, რა მოგელის, ეს რომ გასცე (გაამჟღავნო)?
ყვარყვარე: კი, ხახვს დამაჭრიან (დამსჯიან).
გულთამზე: რევოლუციონერები მოგკლავენ, ეს არ იცი?
ყვარყვარე (აწრიალდება): ეჰე, ვაი, უბედურებას!
გულთამზე: ჯაშუშს დაგარქმევენ და იმ დღესვე ტყვიით გაგაციებენ (მოგკლავენ).
ყვარყვარე: მართლა მომკლავენ ის წყეულები. (წამოდგება) ამას რა ჭირს გადავეკიდე (რატომ ჩავები ამ საქმეში).
გულთამზე: ახლა გაჰყევი, ხმა არ ამოიღო, იქ კი თქვი შენი ვინაობა და გაგიშვებენ. რა გიჭირს, უდანაშაულო კაცი ხარ.
ყვარყვარე: ჰოდა, იცოდე, კარგი ბუმბული (ჯილდო) დამახვედრე. მე მაგის ტყავის გადასარჩენად (სიცოცხლის გადასარჩენად) რა თავს ვიტკენ (თავს არ შევაწუხებ)!.. ფეხს ტყუილად არ დავისველებ, გაიხედე ერთი, რა თოვლყაპია (რა დიდი თოვლია).
გულთამზე: ყელამდე პატივში იქნები, როცა მოხვალ.
ყვარყვარე: კიდევაც შევიშნობ (გავითვალისწინებ), თქვენი ამბავი ხომ გავიგე! (მუშტს მოკუმშავს) აწი ასე მეყოლებით გამოჭერილი და ერთმანეთს არ მიგაკარებთ.
(ჯარისკაცები მოღერებული ხიშტებით შემოდიან. წრეს აკეთებენ ყვარყვარეს გარშემო)
ოფიცრები: ცოცხლად წამოიყვანეთ, თუ დაგნებდათ.
ყვარყვარე: ჰო, არ მომკლათ, მართალი კაცი ვარ, არ დამღუპოთ.
ოფიცრები: სწრაფად, ბიჭებო, სწრაფად... (ჯარისკაცებს მიჰყავთ ყვარყვარე, ოფიცრებიც მიჰყვებიან)
გულთამზე (ცხვირსახოცით იწმენდს ტუჩებს): ტფუ, რა ბილწად დამლოშნა (რა უხამსად მაკოცა)...
სევასტი: შენ ნამდვილი გმირი ხარ მოთმინებით.
გულთამზე: შენ ამ წუთში მდევრები არ გყავს, შორს წავიდეთ.
სევასტი: შენც?
გულთამზე: მეც მოვდივარ...
მოქმედება მეორე
არმიის შტაბის საიდუმლო განყოფილება. საწერ მაგიდასთან ზის ადიუტანტი. ცოტა მოშორებით მეორე მაგიდასთან ზის დაბალი ჩინის მწერალი.
მწერალი (წერს. რამდენჯერმე გაუბედავად წამოდგება, ბოლოს სასოწარკვეთილებით მიდის ადიუტანტთან): თქვენო... კე...კე...კეთილშობილებავ, პოლკოვნიკის წარწერაა... და ეს... ვერ ამოვიკითხე.
ადიუტანტი: მერე მე ახლა შენთვის სად მცალია? (ქაღალდს დაკეცავს და ჯიბეში ჩაიწყობს ხელებს). ხომ გაიგონე, არ მცალია (მწერალი დაბრუნდება თავის მაგიდასთან და ცდილობს ამოიკითხოს). და ასეთ წერა-კითხვის უცოდინარს გზავნიან შტაბის საიდუმლო განყოფილებაში მწერლად (აფურთხებს). ტფუ, შენ უნდა იყო პირველი ხაზის სანგრებში და არა კანცელარიაში.
მწერალი (ტუჩები უკანკალებს): ფრიად გაურკვეველია.
ადიუტანტი: შენთვის ყველაფერი გაურკვეველია, შე უტვინო. ხატზე დავიფიცებ, რომ შენ სტუდენტი არა ხარ. აკი მითხრა პახომამ, ყალბი დოკუმენტით შევიდა უნივერსიტეტშიო.
მწერალი: პახომამ, თქვენი ერთგული რომ ვარ, იმისთვის ამითვალისწუნა (არ მომიწონა), თქვენო კეთილშობილებავ. (ქვლიქვინით) რა ვქნა, რად მიწყრებით (რატომ მიბრაზდებით)?!
ადიუტანტი: უყურე ამ კატის ჯიშს, როგორ შემაბრალა თავი. მოდი, ჰო, მოდი!...
მწერალი (უცბად წამოვარდება და მიდის ქაღალდით. ჩურჩულებს):
ადიუტანტი: ეს რა ოქმია, წისქვილში რომ რევოლუციონერი დაატუსაღეს (დაიჭირეს), რა ვერ ამოიკითხე?
მწერალი (უთითებს): აი, ეს წარწერა, თქვენო კე... კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი (კითხულობს, ეტყობა ვერ ამოიკითხა): რა გაქენებულია (რა გაუგებრად წერია), რა... ეშმაკიც ვერ გაარჩევს (მიუგდებს უკანვე. ხურავს თავის ქაღალდებს, თითქოს მალავს). შე ძაღლის გაჩენილო, ამ ფრიად საიდუმლო ქაღალდებში ნუ იყურები. ხანდახან რევოლუციონერიც კი მგონიხარ, - რა ვიცი.
მწერალი (დაჩაგრულად): მე რევოლუციონერი?
ადიუტანტი (აღშფოთებით): სტუდენტი ხომ ხარ?!
მწერალი: კეთილსაიმედოდ მიცნობენ. - წმინდა მიხეილის ჯგუფში ვითვლები, თქვენო კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი: ვირი ხარ. მორიდება არა გაქვს, ყველაფერს მეკითხები.
მწერალი: სადაცაა პოდპოლკოვნიკი შემოვა, თქვენო კე.... კეთილშობილებავ, თუ ასლი არ დახვდა, მერე...
ადიუტანტი: მერე, ამისათვის მეც ხომ მიმაყოლებს. ამ საქმის გამოძიება მას მიანდეს?
მწერალი: დიახ, ეგრეა, თქვენო კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი: მაშ, რიგიანად გადაწერე.
მწერალი (ფლიქვინით): რა ვქნა, თუ გაბრაზდა, სანგრებში მიკრავს თავს.
ადიუტანტი: ნუ ფლიქვინებ (ნუ წუწუნებ) (ფეხებს დაურტყამს). ყველაფერი შენი ბრალია! (შემოდის გენერალი და პოლკოვნიკი).
გენერალი: ის დიდი ამბები ვის არ ახსოვს. ჩვენს შტაბში ბრძოლა ყველას წაგებული ეგონა... და, ასეთ დაბნეულობაში, მე მოულოდნელად მოვიპოვე ბრწყინვალე გამარჯვება.
პოლკოვნიკი: თქვენო მაღალაღმატებულებავ, სამხედრო ისტორიკოსები მრავალ ფურცლებზე გადაშლიან თქვენს საგმირო მოღვაწეობას და, ალბათ, იტყვიან, რომ ეს მხოლოდ თქვენ შეგეძლოთ.
გენერალი: ჩემი მტრები გამარჯვების შედეგადაც არ ცხრებიან (არ წყნარდებიან), ახლა გაიძახიან, თითქოს მე დაუზოგავად ვეპყრობი ცოცხალ ძალებს (ჯარისკაცებს)... თითქოს ძვირად მიჯდება გამარჯვება... მაგრამ იმათ პატრიოტიზმი ხომ არასოდეს არ ჰქონიათ - მხოლოდ შური ალაპარაკებთ.
პოლკოვნიკი: რასა ბრძანებთ?! თქვენი წყალობით არმიამ დიდი სახელი მოიხვეჭა, ცოცხალი ძალების დანაკლისიც უცბად შევავსეთ, თქვენო მაღალაღმატებულებავ!... მხოლოდ ერთი გარემოება მაბრაზებს, როგორც ჩანს, ჩვენს არმიაში მავნე სოციალისტები დაძვრებიან (დადიან).
გენერალი: ოჰო, მაგ თვალი ფხიზლად უნდა გვეჭიროს.
პოლკოვნიკი: ერთი ქვემძრომი (მლიქვნელი) დავატუსაღეთ (დავიჭირეთ).
გენერალი: რა დანაშაული აქვს?
პოლკოვნიკი: ომის საწინააღმდეგო ფურცლების გავრცელება.
გენერალი: სად, ჯარში?
პოლკოვნიკი: დიახ, აქ, ფრონტზე.
გენერალი: ჩამოახრჩეთ.
პოლკოვნიკი: დიახ, რასაკვირველია. (ადიუტანტს) პოდპოლკოვნიკი იყო აქ? აწარმოებს გამოძიებას იმ სოციალისტზე, რომელიც წისქვილში დაიჭირეს?
ადიუტანტი: სწორედ ასე, ბატონო პოლკოვნიკო, გამოძიებას აწარმოებს.
გენერალი (პოლკოვნიკს): ამ საღამოსვე შედგეს საველე სასამართლო თქვენი თავმჯდომარეობით. ასეთმა დამნაშავეებმა სასჯელისაგან გამოძრომა (თავის დაძვრენა) იციან. მაგრამ ახლა სწრაფად მოიქეცით, თოკი არ ააცილოთ (არ გაუშვათ).
პოლკოვნიკი: ისეთი მამხილებელი საბუთებია, თქვენო მაღალაღმატებულებავ, რომ დამნაშავე, ალბათ, ხმასაც ვერ ამოიღებს. (ადიუტანტს) ტუსაღს (პატიმარს) დაჰკითხა გამომძიებელმა?
(ადიუტანტი და მწერალი ცახცახებენ).
ადიუტანტი: ჯერ არ დაუკითხავს, ბატონო პოლკოვნიკო (ტელეფონი რეკავს. ადიუტანტი აიღებს ყურმილს და დააყურებს).
ადიუტანტი (გენერალს): თქვენო, მაღალაღმატებულებავ, პირადად გთხოვენ ტელეფონთან.
გენერალი (ტელეფონში): ოო, წამოიყვანეთ? მოგილოცავთ, მოგილოცავთ... როდის წამოიყვანეთ? დაჭრილი არ არის? ცბიერი ფაშა იყო. აცნობეთ ტფილისს. (პოლკოვნიკს) ისრაფილ ფაშა დაუტყვევებიათ (დაუჭერიათ).
პოლკოვნიკი (აღტაცებით): მოულოდნელი სიხარულია.
გენერალი: ჩემი კბილის მატლი (მთავარი პრობლემა) ის იყო.
პოლკოვნიკი: უმაღლესი ორდენი გერგებათ, თქვენო მაღალაღმატებულებავ.
გენერალი: არც თქვენ დარჩებით უნაწილოდ, ბატონო პოლკოვნიკო. სამწუხაროა, რომ გერმანიის ფრონტზე ასე არ მიდის ჩვენი საქმე (გენერალი და პოლკოვნიკი მიდიან. ადიუტანტი და მწერალი თავისუფლად ამოისუნთქავენ).
ადიუტანტი: ეს დიდი კაცები რომ დამადგებიან თავზე, ისე ვიკარგები, ისე ვკანკალებ, თითქოს ფეხი უნდა წამკრან და გამსრისონ (გამჭყლიტონ).
მწერალი: მეც - რომ გადმომხედავენ, ვნატრობ მიწა გამისკდეს.
ადიუტანტი: შენ მასე შეგფერის (შენ გიხდება) (მუქარით წამოდგება). ისევ რომ მელაპარაკება! მე შენი უფროსი ვარ, პირდაპირი უფროსი.
მწერალი (აწურვით): სწორედ ასე, თქვენო კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი (აჯავრებს): თქვენო კეთილშობილებავ. ასე ხომ არ დამაბერებენ, წარმატებას ველი. შეიძლება ორი ჩინი ერთად მივიღო, მაშინ როგორ მომმართავ? კეთილშობილებას მეტყვი?
მწერალი: მაღალკეთილშობილებავ.
ადიუტანტი: ახლა?
მწერალი: თქვენო კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი: მაშინ, აი, მაშინ? როცა ორ ჩინს მივიღებ?
მწერალი: თქვენო მაღალკეთილშობილებავ.
ადიუტანტი (ბრაზით): ახლა?
მწერალი: თქვენო კეთილშობილებავ.
ადიუტანტი (აღშფოთებით): რატომ ა? სადა გაქვს უფროსის დაფასება.
მწერალი (ფლიქვინით): რა წყალში გადავვარდე! (შემოდის ჯარისკაცი ხელში ქაღალდით. შეჩერდება და ღრმად ჩაისუნთქავს. ჯარისკაცი მიდის ადიუტანტის მაგიდასთან).
ჯარისკაცი (მღელვარედ): პეტროგრადიდან აპარატზე დეპეშა მივიღეთ (ღრმად სუნთქავს). ჩვენ გვგონია ფრიად საიდუმლოა... თუმცა იქედან ასეთი წარწერა ახლავს... ყველას, ყველას, ყველას!...
ადიუტანტი: ჩამაბარე (უყურებს ჯარისკაცს).
მწერალი (ჯარისკაცს): შენ ჭეშმარიტ რუსთა კავშირიდან მახსოვხარ. აი, თქვენო კეთილშობილებავ, ამანაც იცის როგორი კეთილსაიმედო ვარ.
ჯარისკაცი: იცოდეთ, ქვეყანა სულ გადაბრუნებას აპირებს. ჰო, ჰო, რა ამბავია!
ადიუტანტი: რაო, რას მიედ-მოედები (რას ბოდავ)! შენ ჩვენი კავშირის წევრი ხარ?