ტიტე ეს აუცილებლად ასე იქნება. მე წინასწარმეტყველივით ვხედავ შენს სახეზე ურყევ ძალას, რომელიც დიდ სახელმწიფოს დაიმორჩილებს. თქვენ იქნებით სახელმწიფოს მმართველი, მაგრამ დაგჭირდებათ გვერდით პოლიტიკოსი და მეცნიერი. მე ვიქნები ასეთი ადამიანი. თქვენ მტკიცედ დაიჭერთ ხელში დაპყრობილ ქვეყანას, მე კი მას სამოთხედ გადავაქცევ. მე ახლავე შემიძლია დავჯდე და თვალდახუჭულივით დავწერო ბედნიერი სახელმწიფოს სრული კონსტიტუცია.
ნაცარქექია სუფთად დაწერე და მაჩვენე.
ტიტე და როდესაც ეს იდეალური სამეფო აშენდება, ადამიანებს იმდენი სიხარული ექნებათ, რომ სიკვდილით დასჯას მხოლოდ ტირილის წინააღმდეგ შემოვიღებთ. ყველა თავს შესწირავს ხალხისთვის და ჩვენს სურათებს ოთახებში ჩამოკიდებენ იმის ნიშნად, რომ ჩვენ მათი მიწიერი ცხოვრება ზეციურად ვაქციეთ.
ნაცარქექია თუ ეს ჭკუა არ გაგექცა თავიდან, შენისთანა მეცნიერი ქვეყანაზე მეორე არ იქნება. ასე მგონია, რაც ცეცხლის პირას ნაცარში გეგმები მომიქექია, ვითომ ესაა, ახლა მომყავს ცხოვრებაში.
ტიტე ოჰ, რა სასიამოვნოა ზამთარში, ცეცხლთან ნაცრის ქექვა და ფიქრი კაცობრიობაზე, ქვეყნის დასაწყისსა და დასასრულზე, და ტირილი და ოცნება...
ნაცარქექია შენც გიყვარს? (გარედან ყვირილი ისმის).
ტიტე მიყვარს. (შემოდის შიკრიკი).
შიკრიკი ჯარისკაცები მოგროვდნენ, ბატონებო, კარებს ურტყამენ, ქალის გათავისუფლებას მოითხოვენ.
მდივანი გესმით, სანამდე მიდის მათი თავხედობა?!
ნაცარქექია (შიკრიკს) ასე გადაეცი, რომ თუ ახლავე არ დაიშლებიან, ამათი ზარბაზნებით, სულ ყველას გავანადგურებ. ჯარისკაცებს თავს ვერ ავაგდებინებ. (შიკრიკი თავაზიანი სალამით მიდის. ტიტე და მდივანი აღფრთოვანებულნი არიან).
მდივანი (ტიტეს) როდესაც ეს კაცი ათი ათასი თოფით მოადგა ქალაქს – მე შევეგებე, ახლა კი ენა პირში ჩამაგდებინეთ.
ტიტე რა თქმა უნდა.
მდივანი რაც შენ მაგას უთხარი, (გადაუშლის ქაღალდს), სულ აქ მაქვს ჩაწერილი. ნაპოლეონ დიდი, სახელმწიფოს დაპყრობა, ხალხის დამორჩილება და სხვა... მე, როგორც დემოკრატი, აღშფოთებული ვარ შენი ლაპარაკით.
ტიტე დიახ, მე და ეს კაცი დემოკრატიის ჩარჩოებში ვერ მოვთავსდებით. მართალია, უხერხულად უნდა ვთქვა, რომ სულ სხვა მასშტაბის ხალხი ვართ. (კარს აღებს შიკრიკი. ჯარისკაცების ხმა ისმის).
შიკრიკი რომ გადავეცი მუქარა, მთლად შეჭმა დამიპირეს. მე ვის რა დავუშავე, ბატონებო, ერთი მითხარით, რას მერჩიან. (შიკრიკი მიდის და კარს ხურავს).
მდივანი (ფანჯარაში გაიხედავს) გესმით, ქვევით კარებს ამტვრევენ, დიდი ბრბოა. (გულთამზე ურტყამს კარებზე). უკვე აღარ ხუმრობენ. (ნაცარქექიას) ხელი გამოიღე, ბატონო, გადაგვარჩინე.
ტიტე ვიღუპებით, გვიშველე!
ნაცარქექია (ოთახში დატრიალდება) მე კი გიშველით, მაგრამ მე ახლა ვინ მიშველის. (თავს შემოყოფენ კაკუტა და ქუჩარა).
კაკუტა ქვეყანა რომ ირევა, რა ვქნათ?!
ნაცარქექია რამე ქენით.
ქუჩარა თავს ტყუილად ხომ არ შევაკლავთ.
ნაცარქექია შეაკალით, ბიჭებო, მაშ... სულ ყოველთვის მე შევაკლავ თავს?!
ქუჩარა (კაკუტას) დავიღუპეთ.
კაკუტა რომ შემოცვივდნენ, სულ მატყლივით დაგვწეწენ.
ქუჩარა კარგად გავიხედოთ.
კაკუტა რომ მოგვკლან, გავიხედოთ, რას იზამ!.. (კაკუტა და ქუჩარა მიდიან. გულთამზე ურტყამს კარებს).
ნაცარქექია რა უნდათ იმ უღმერთოებს.
ტიტე აი, აქ რომ პატიმარია, იმის გათავისუფლებას ითხოვენ.
ნაცარქექია იმისთვისაა ეს ამბები? გაუშვით და გადამარჩინეთ.
ტიტე (მდივანს) გავუღოთ კარი.
მდივანი (ჩუმად ტიტეს) მერე აქ ამას შეხვდება და ხომ სულ დავიღუპებით?!
ტიტე (ნაცარქექიას) იმ შენი ლაშქრიდან ახლა ერთ ასეულს ვერ გააჩენ? (გარედან მტვრევის ხმა ისმის)
ნაცარქექია (მდივანს) კაცო, დილით რომ დამეცი თავზე, ამ ქვეყნის მთავრობა ვარო, ახლა ერთი ასეულიც არა გყავს?!
ტიტე (მაგიდის ქვეშ შეძვრება) შემოდი.
ნაცარქექია კაცს ქვეყანას მპირდებოდი და ახლა იქ მაძვრენ! ეს რა ცხრა ჭკუის ყოფილა.
მდივანი გვიშველეთ ვინმემ!
ნაცარქექია (რევოლვერს ამოიღებს) თქვენ მაინც მოგკლავთ და იქნება ამან დამიხსნას. (მდივანი აღებს კაბინეტის კარებს და გარბის. ტიტე და ნაცარქექია შეშინებულები გარბიან იმავე კარებით. შემორბის კაკუტა და ქუჩარა. კაკუტას ზურგზე ებღაუჭება ქუჩარა).
ქუჩარა ბოლოს ხომ მაინც დაგვღუპა ნაცარქექიამ.
კაკუტა რომ მოგვკლავენ ახლა კი ვხედავ, ოჰ, ალალია ჩვენზე, ჩემო ქუჩარა.
ქუჩარა მწყენია ეს სიკვდილი.
კაკუტა რას იზამ! (კაკუტა და ქუჩარა ორივე ცალ-ცალკე იხედებიან ფანჯარაში. სრული სიჩუმე ჩამოვარდება).
ქუჩარა ბიჭო!
კაკუტა ბიჭო!
ქუჩარა ჩვენ რომ განადგურებას გვიპირებდნენ, იმ ხალხს იქ მისდევენ და ატარებენ.
კაკუტა აქეთაც მათი ხმაური რომ არ ისმის?!
ქუჩარა მგონი გადავრჩით.
კაკუტა ვინაა რომ გვიშველა!
ქუჩარა რა ვიცი. ამ ქალაქში ათასი პარტიააო და ერთმანეთი არ უყვარსო.
კაკუტა (კმაყოფილებით) გადავრჩით.
ქუჩარა თუ ახლა კი გადავრჩით, მერე ნაცარქექიას სათოფეზე არ მივეკაროთ.
კაკუტა რომ მოვბრუნდები, ნაცარქექია ჩემს კვალსაც ვერ ნახავს. (კაკუტა და ქუჩარა მიდიან. კაბინეტის კარებიდან გამოდის გულთამზე. გამოჰყვება ნაცარქექია. კომისარი და მდივანი იმავე კარებიდან ფრთხილად თავს გამოყოფენ).
ნაცარქექია წადი, ის ხალხი ჭკუაზე მოიყვანე, თუ ქალი ხარ, ასე უთხარი, ყვარყვარე თუთაბერი ჩემი ძველია-თქვა, ხომ გესმის? არ დამაფეთონ, თორემ რაღაცას ვიზამ.
გულთამზე მე თუ დამიჯერეს, ამ ფანჯრიდან გაგაგდებენ.
ნაცარქექია რას ამბობ? აქედან რომ გადამაგდონ, მიწაზე სული არ დამყვება.
გულთამზე ოჰ, განა ასე გეშინია?
ნაცარქექია უყურე ამას! მე შენთვის ოქროს ლოგინს ვამზადებდი და შენ უფსკრულში მაწვენ?
გულთამზე (ტიტეს და მდივანს) მოდით, ნუთუ ეს თქვენი ბელადია?
მდივანი ეს დიდი ლაშქრის მმართველია, ჯარიც ისე მორჩილი ჰყავს, რომ დროებითი მთავრობა აღიარა.
ტიტე ასეა... ოღონდ, ქალბატონო, ჯერ ის ხალხი დაამშვიდე, უბედურებას გვიპირებენ.
გულთამზე მერე, რატომ აგვიანებენ, თუ რამეს გიპირებენ. (კარებში იძახის). ეე, ამხანაგებო! (სიჩუმეა, ტელეფონი რეკავს).
მდივანი (ტელეფონში ისმენს. ტიტეს და ნაცარქექიას) ეჰე, კიდევ ახალი ამბავია. (შემოდის შიკრიკი).
გულთამზე (შიკრიკს) ხალხი სად არის, ამხანაგო?
შიკრიკი ახლა მე თვითონ არ გაგიშვებ. ხომ ხედავ, შენი გულისთვის როგორ მცემეს, ისინი კი ეროვნულმა რაზმებმა გადარეკეს.
გულთამზე მაშ, ისევ ხაფანგში დავრჩი. (უცებ მდივანს) ბატონო, მე ხომ ტყვე არა ვარ, უბრძანეთ, რომ კარი გააღონ.
მდივანი (ტელეფონში) მაშ, სასახლეს ვინ ჩაიბარებს? მერე, რა ვუყოთ იმ ათი ათას კაცს, ყვარყვარე თუთაბერმა რომ ფიცით დაგვიმორჩილა.
ნაცარქექია მე იქ რატომ მახსენებ!
მდივანი ბოლშევიკებს პეტროგრადი აუღიათ. დროებითი მთავრობა გაპარულა.
ტიტე (მანდატს დახევს) მერე, მე ხომ მტყუანი არავისთან არა ვარ!
მდივანი რწმუნებული ამბობს, ჩემი მოვალეობა მოხსნილიაო.
გულთამზე (ნეტარებს) მაშ, ახლა ჩემთან მოდით, მოდით, რა გეშინიათ? ახლა მივხვდი, ასე უცებ რატომ წავიდნენ ჩემი ამხანაგები, ალბათ, ქუჩაში ჩვენი ძალები იკრიბება ხელისუფლების შესაქმნელად. (ნაცარქექიას) შენ კი ვისი ჯარების უფროსი ხარ?
ნაცარქექია დამნიშნეს... და... არ უშველათ.
გულთამზე სხვა რა იცით, თქვით, გაბედეთ.
მდივანი აქაური სოციალისტური პარტიები ამიერკავკასიის მთავრობას ადგენენ.
გულთამზე (შეკრთება) ცდები!
მდივანი ქალაქი დაიკავეს.
გულთამზე მაშ, არ თავდება ჯამბაზობა?!
მდივანი (ნაცარქექიას) მე მგონია, ქალაქი ისევ შენს ხელშია, შენოდენა ლაშქარი არავის ჰყავს.
ტიტე რა თქმა უნდა.
მდივანი ამ სოციალისტების ამბავი მე მკითხე. ეშმაკსაც კი კუდს გადაუსკვნიან.
ნაცარქექია რომ ატრიალებთ მაგ ენას, ახლა, არ იცით, რომ მასე იქნება?
გულთამზე განა ამასთან შეთანხმება იმათ უშველის?
ტიტე (ნაცარქექიას) ეს დრო მაინც შენია და გამოიყენე, გეგმას მე მოგცემ.
ნაცარქექია შენი გეგმა რად მინდა. როგორც არ უნდა შეიცვალოს მთავრობა, სულერთია, თავი მე უნდა დამიკრას.
მდივანი მართალია, ბოლოს მაინც შენ გადაწყვეტ ამ ქალაქის ბედს.
გულთამზე (თავისთვის) განა მართლა ქალაქის ბედს ეს ათამაშებს?... (რბილად) ყვარყვარე! თქვენ არ შეგიძლიათ გამაცნოთ თქვენი გეგმა, მე, ძველ მეგობარს.
ნაცარქექია (ღელავს და მაგრად უჭერს ხელს) არ შემიძლია, რომ დაგიმალო... არაფერს არ დაგიმალავ... არა...
გულთამზე (ხელს წაართმევს) მოიცადე, ხელი მომაშორე.
ნაცარქექია ბღერი კი არ მჭირს.
გულთამზე არა, რა საჭიროა, ისეც კი უნდა დამიჯეროთ, რომ მე თქვენთან ძველისძველი გრძნობები მაკავშირებს.
ნაცარქექია გახსოვს, შენ ცეცხლმოკიდებულო?!
გულთამზე როგორ არა, მას აქეთ სულ გეძებდი.
ნაცარქექია მერე, ვერ მნახე, შე დაკარგულო?!
გულთამზე აკი აგერ მოულოდნელად გნახე.
ნაცარქექია ერთი ზღაპარშია შენისთანა ქალი, მეორე სიზმარში, და ცხადში მარტო შენა ხარ და შენ.
ტიტე (ნაცარქექიას) შენ ამ ეშმაკს რომ აჰყვე, ქალაქს მოგასპობინებს.
ნაცარქექია იქით, თორემ თავს სკვინჩასავით წაგწყვეტ (მდივანი და ტიტე ერთმანეთს ეჩურჩულებიან).
გულთამზე ახლა, ჩვენი სიყვარული რომ კარგად დაგვირგვინდეს...