ყოველ ჯერზე, როცა ელი რიდლის „საკუნტალას“ ნახატს ხედავდა, ის განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას ტოვებდა მასზე. ნახატზე გამოსახული ქალის თმის ვარცხნილობა და თავისუფალი იერი ელის საკუთარ ახალგაზრდობას ახსენებდა, მაგრამ მას აღარ ჰქონდა ის გულუბრყვილობა და „ქვეყნიური სიამოვნებები“, რაც ადრე იყო.
ელი ხელოვნების ნიმუშებს ყურადღებით ათვალიერებდა არა „ფიქრების გასართობად“, ცოდნის მისაღებად ან ესთეტიკური სიამოვნებისთვის, არამედ იმისთვის, რომ პირადი ტკივილები გაემძაფრებინა, დავიწყებული გაეხსენებინა, ახალი ჭრილობები მიეღო და ძველი ტკივილები გაეღვიძებინა.
ეს იყო მწუხარებით გატაცება, ერთგვარი „ლოთობა“ მწუხარებით. რაც უფრო ხშირად დაქროდნენ შეყვარებული ბიჭები დრამიდან ღამის კაფეებში, დოღიდან შუადღის ჩაიზე, და რაც უფრო ძვირფასი იყო ამბაჩას ქსოვილი და სირაქლემას ბუმბულისგან შეკერილი ზედატანი, მით უფრო დიდხანს რჩებოდა ელი იდუმალი ტანჯვის გამომხატველ ქანდაკებასთან ან ნახატთან... ეს ორივე მხრიდან ნერვებს უწვავდა.
* * * * * * *
მსახურმა შეატყობინა:
– ბატონი ბრომლეი გთხოვთ, დღეს საღამოს მისცეთ საშუალება, რომ „ორფეუმში“ გადაგიხადოთ წაგებული ფული.
ელიმ მსახურს პასუხი არ გასცა, ამიტომ ჰექსლეიმ უპასუხა:
– კარგი!
მსახური გავიდა.
– სიმართლე გითხრათ, – მიუბრუნდა ელი ჰექსლეის, – ბატონი ბრომლეის ეს მუდმივი ხარჯები, თითქოსდა ნაძლევის გადასახდელად, უხერხულ მდგომარეობაში მაყენებს.
– რატომ, ჩემო კარგო ქალბატონო? ბატონ ბრომლეის ასეთი ჩვევა აქვს – განა გაზეთში მაინც არ წაიკითხეთ? – ის ყველას ენაძლევება... მას მეტსახელიც კი აქვს: „დავენაძლეოთ მილიარდერი“.
– წაკითხვით კი წავიკითხე, მაგრამ მისი ყოველდღიური, დღეში ორჯერ მაინც შეხვედრა და მასთან დროის გატარება ძალიან მოსაწყენია და...
– ასეთ პატარა სიამოვნებაზე უარს ნუ იტყვით... თანაც ის ახლა ჩვენთვის ძალიან საჭირო კაცია... უკაცრავად, ჩემთვის, მაგრამ იმედი მაქვს, რომ ჩემს კეთილდღეობას თქვენც იზიარებთ.
– თქვენ რითი ხართ მასზე დამოკიდებული?
– აი ეს კინო, რომელიც მე დავიწყე, ჯერ ერთი, დიდ თანხებს მოითხოვს, ბევრად მეტს, ვიდრე ვფიქრობდი, და თან ამერიკის ფირმებთან შეთანხმება მხოლოდ ბატონი ბრომლეის დახმარებით შეიძლება.
ელი ჩაფიქრდა.
– საიდან მოიპოვა ამ სრულიად გაუნათლებელმა ადამიანმა, რომელიც, როგორც ჩანს, თავიდანვე ძალიან ღარიბი ოჯახიდან იყო, ასეთი უთვალავი სიმდიდრე და, რაც უფრო გასაკვირია, ასეთი გავლენა?...
– თუ ასეთი კითხვები გაინტერესებთ და დროს გამონახავთ მის წასაკითხად, სიამოვნებით მოგართმევთ კარგა მოზრდილ წიგნს, როგორც ჩვენი ბრომლეის, ისე სხვა ამერიკელი მილიარდერების შესახებ. ბრომლეი ოციოდე წლის წინ ჯერ კიდევ უბრალო კოვბოი იყო და თხუთმეტი წლის წინ ჯალათის სახელით იყო ცნობილი...
შემთხვევით, მგონი ასტორის რწმუნებული გაბრაზებული იყო თავის მოიჯარეზე, და მან მთელი საქონელი, რამდენიმე ათასი ხბო, მას მიჰყიდა ნისიად.
ელი ყურადღებით უსმენდა.
– ...ამან გაუთქვა სახელი. გაზეთებმა განგაში ატეხეს, რომ ბრომლეი ასტორის მთელ საქონელს ყიდულობდა და სხვა... ბანკებმა კრედიტი გაუხსნეს... პატარა მეჯოგეებმა მასთან დაიწყეს საქმე. ბრომლეიმ არ მოინდომა ამ პირველ ნაბიჯზე მოგება, არამედ შეეცადა სახელი უფრო მოეხვეჭა... საქონელს ყიდულობდა ყველგან, ყიდდა სულ მცირე მოგებით, ხან წაგებითაც კი... სინდისიერად უსწორდებოდა მოვალეებს და თითქმის მთელი ხორცის ვაჭრობა ხელში ჩაიგდო ჩიკაგოში... ასეთი ორგანიზატორი სხვადასხვა საზოგადოებებმაც მიიწვიეს... და დღეს მილიარდერია...
– ადვილი ყოფილა თქვენთან გამდიდრება.
– არა, ქალბატონო, ჩვენთან სხვა ქვეყანაზე უფრო ძნელიც კი არის... რამდენი გაღარიბდა, თუ გნებავთ, იმავე ბრომლეის გამდიდრებისთვის... მაგრამ ბრომლეის დიდი კომერციული ნიჭი აქვს, ურყევი ნებისყოფა და დღემდე მაინც, – ჰექსლეიმ საიდუმლოდ გაიღიმა, – არაფერი აინტერესებდა გარდა სიმდიდრისა. ხომ ნახეთ მეჭეჭები მის ცხვირზე, მხოლოდ 45 წლისამ მოიცალა ამ დამამახინჯებელი წერტილებისთვის, თუმცა მათ მოსაჭრელად სამი დღე სჭირდებოდა სახლში დარჩენა; ხომ ნახეთ პირველად მისი ტანსაცმელი, თითქოს ტომრებიდან ყოფილიყო გამოკერილი... მე მგონია, ბოლო დღეებამდე ბატონი ბრომლეი იმავე მკერავს აკერვინებდა თავის ტანსაცმელს, რომელსაც აკერვინებდა კოვბოიობის დროს და ეს, პირველი სასტუმროა, სადაც მან ოთხი ოთახი დაიკავა... ადრე ორი ოთახით კმაყოფილდებოდა, ერთში თვითონ დგებოდა, და მეორეში – მისი მდივანი...
– ეს მდივანი კომერციული და ფინანსური საკითხების დიდი სპეციალისტი უნდა იყოს...
– ...პირიქით. მდივანი მხოლოდ იმიტომ ჰყავს, რომ ჩაწეროს და შეასრულოს, თორემ ისე ყველაფერს თვითონ ხელმძღვანელობს. ასეთი თავდადება რაიმე იდეისთვის, რა თქმა უნდა, „მთებსაც კი შეანძრევს“, – ქრისტეს მოციქულებმა, უბრალო მეთევზეებმა, დაიპყრეს ქვეყანა თავისი გატაცებით, თავდადებით, და რატომ გიკვირთ, რომ ამერიკელები იძენდნენ სიმდიდრეს, როცა ისინი ისეთივე თავდადებულნი არიან სიმდიდრისთვის? ევროპას აღარ აქვს ხელშეუხებელი სწრაფვა სიმდიდრისკენ... ის გატაცებულია პოლიტიკური, მეცნიერული, მხატვრული იდეებით, როგორც თქვენ არ გყავთ როკფელერი, მორგანი, ბრომლეი, ისე მათ არ ჰყავთ ლენინი, ბეთჰოვენი, კანტი....
თქვენ მხოლოდ „ნახევარი გულით“ ეკიდებით სიმდიდრეს, – ჩვენ, უკაცრავად, ამერიკელები ეკიდებიან მეცნიერებას, ხელოვნებას, პოლიტიკას. თქვენთვის პირველია აზროვნების მეფობის სახელი; ჩვენთვის პირველია – მეფობა სიმდიდრეზე. – ჩვენ კი, ჩვენ რა გვეძლევა? – უეცრად, თავისდა უნებურად, ჰკითხა ელიმ. – აკი მოგახსენეთ? – გაკვირვებით, თუ როგორ ვერ გაიგო ასე მარტივად ნათქვამი, ჰკითხა თავის მხრივ ჰექსლეიმ.
– მე ჩვენზე, საქართველოზე ვამბობდი. – დაბნეულად ჩაილაპარაკა ელიმ.
ჰექსლეი ჩაფიქრდა.
– მე მგონი თქვენ, ქართველები, ყველაზე მეტად არსებობის შენარჩუნებაზე ფიქრობდით და მართლაც გასაოცარია, თუ როგორ გადაიტანეთ ამდენი, მრავალგვარი უბედურება... მე შეიძლება ისე კარგად არ ვიცოდე თქვენი ისტორია, მაგრამ, რაც ვიცი, მაკვირვებს, როგორ გადარჩით ამდენ მტერს... მტერს უცხოს, შემოსეულს, მტერს შინაურს და თქვენ გამაგრებულნი იბრძოდით არსებობისთვის... – ეს არის პირველი. ყველა დანარჩენი – ევროპული გატაცება მეცნიერებით, პოლიტიკით, ხელოვნებით და ამერიკის დევიზი – სიმდიდრე, ქონება, დოლარი – თქვენთვის მეორეხარისხოვანი მოთხოვნილება იყო თქვენი სულის. მე შევხვედრივარ საქართველოში ყველა მიმართულების, მდგომარეობისა და ასაკის ადამიანებს და გაოცებული დავრჩენილვარ... სადაც სრულიად მოულოდნელია, იქაც კი იპოვით ამ მძაფრ, ავადმყოფურ მუდმივ ფიქრს ეროვნული სხეულის შენარჩუნებაზე...
– ასე არ იყო, მგონი, ადრე...
– არა, ასე იყო ზუსტად, რამდენადაც მე ვიცი... თქვენი მეცნიერების, მხატვრების სწორედ ეროვნული სხეულის შენარჩუნების იდეა იყო.
– თქვენი აზრით, რა უნდა გვექნა?
– ვერ გეტყვით... ერთი, რომ მე, როგორც გაამერიკელებულ ინგლისელს, – ჰექსლეის გაეღიმა – ასეთი სიტყვებით დაინტერესება არ შემიძლია – მე მილიარდებს ვეძებ; და მეორე, საერთოდ ყოველგვარი წინასწარმეტყველება მკრეხელობად მიმაჩნია...
ყველა წინასწარმეტყველი საქმის შესრულების შემდეგ არის დაბადებული, ან გამოგონილი, ან თვით წინასწარმეტყველებს გამოუგონიათ ამბავი, დაუჩემებიათ, ვიწინასწარმეტყველეო...
ბრომლეიმ პირველად ჰამბურგის ნავსადგურში შეამჩნია ელი.
ბრომლეიმ ქალის გაცნობა ვერ გაბედა, თუმცა ბევრი საერთო ნაცნობი ჰყავდა.
მორცხვობამ თვით ბრომლეი გააკვირვა და ის შორიდან დაჰყვებოდა ელის, როგორც ღრუბლის ჩრდილი.
ელიმ შეამჩნია, რომ ყოველ ქალაქში, ყოველ გამოფენაზე ან თეატრში უეჭველად შეხვდებოდა ბრომლეის, რომელიც დიდი პატივისცემით გზას დაუთმობდა, ქუდს მოიხდიდა და სხვა...
ბოლოს კი აედევნა, როგორც ევროპაში სამოგზაუროდ ჩამოსული ამერიკელი, რომლისთვისაც სულ ერთია, რომელ ქალაქშიც იყოს, ოღონდ სიამოვნებით გაატაროს დრო. და ამდენი ხნის განმავლობაში ბრომლეიმ ვერ გაარკვია, თუ რა ურთიერთობა იყო ელისა და ჰექსლეის შორის.
– მეგობრები? არ მჯერა ქალისა და მამაკაცის მეგობრობის... დაუქორწინებელი ცოლ-ქმარია? ძალიან შორს იჭერენ თავს... მართლა პოლიტიკური მოღვაწეები არიან, რომლებსაც საიდუმლო დავალება აქვთ? შეიძლება, მაგრამ არ მგონია... ასე ფიქრობდა ბრომლეი.
ელი უფრო და უფრო იზიდავდა მას.
განიზრახა ამერიკაში დაბრუნება; იგრძნო, რომ ქალთან განშორება ძალიან უჭირდა...
– რაო?! ამ სიბერის დროს შემიყვარდა?! რა სისულელეა! ვნება მინდა დავიკმაყოფილო, თუ ეს საიდუმლოება მიზიდავს?... გაუგებარი ამბავია!..
და ჰექსლეისადმი ძველი ეჭვი გაორმაგდა; ადრე ასეთ შემთხვევაში ბრომლეი პირდაპირ, ცინიკურად ჰკითხავდა ან ქალს, ან მამაკაცს. – სულ ერთია, ან ორივეს ერთად.
ან მიმართავდა საძიებო სააგენტოს, და ყველაფერს დაწვრილებით მოუყვებოდნენ.
მაგრამ ახლა ელის მოერიდა, ელის საიდუმლოს საჯაროდ გამომზეურება თითქოს მასაც აკლებდა რაღაცას.
„რით ცხოვრობს მაინც ეს ქალი? ესეც კითხვაა“...
გადაკვრით ჰკითხა ჰექსლეის საუბარში და სრულიად გულახდილი პასუხი მიიღო:
– ქალბატონ ელის გულზე აქვს საგანძური, რომლის დახარჯვა არც კი შეიძლება ოთხი-ხუთი წელი, თუ გავითვალისწინებთ მის ძლიერ შეზღუდულ მოთხოვნილებებს.
ბრომლეის ეგონა, ჰექსლეი ქალის სხეულის რაიმე თავისებურებაზე ამბობდაო. და წარბები შეჭმუხნა:
– მე არ ვარ სპეციალისტი, – განაგრძო დაწყებული პასუხი ჰექსლეიმ, – მაგრამ ვხვდები, რა უცხო რამ არის.
ახლა კი ბრომლეის გაუხარდა, საიდუმლოებას ფარდა ეხსნებაო, და ცნობისმოყვარეობით ჰკითხა:
– რა საგანძური?
– მედალიონი, უნიკალური ნივთი, X-XII საუკუნისა, რომელსაც ყველა მუზეუმი სიამაყით შეიძენდა. მაგრამ ბრომლეის თვალთვალი არ შეწყვეტილა.
კარის დაუკაკუნებლად, უეცრად ვერ ბედავდა ბრომლეი იმ ოთახში შესვლას, სადაც ელი და ჰექსლეი ისხდნენ, მაგრამ პასუხს არ ელოდა, ისე შედიოდა სწრაფად, ზოგჯერ კარის საკეტის ჭუჭრუტანაშიც კი დარცხვენით, ნაჩქარევად შეიხედავდა... და ყოველთვის ხედავდა, სათანადო მანძილზე მჯდომ ან მდგომ ელისა და ჰექსლეის... ან ჟურნალ-გაზეთებს ფურცლავდნენ, ან ჩვეულებრივად საუბრობდნენ, ისე, რომ შემოსულის ხმამაღალი და დამხვდურთა მეგობრული მისალმება ლაპარაკის ძაფსაც კი ვერ აწყვეტინებდა.
ერთ საღამოს, გვიან ღამით, როცა სამივე ოპერეტა-კაფედან დაბრუნდა, ბრომლეიმ შეასრულა ავტომობილში მოფიქრებული გეგმა – ის ლიფტის ოთახში მიიმალა.
მთელი საღამო ვნებების აღმძვრელ ატმოსფეროში იყო სამივე. ოპერაში მოისმინეს „ტრისტან და იზოლდა“. კაფეში კი უნგრული მუსიკის, ხამბანდისა და ყვავილების ერთმანეთში სროლის გარდა, ყველაზე კარგად იმოქმედა მეტრდოტელის მიერ მდიდარი სტუმრებისთვის შეზავებულმა „კრიმჰილდას სასმელმა“, რომლის ორ-სამმა ყლუპმა ელისაც გაუბრწყინა თვალი და არაერთხელ მზაკვრული ღიმილით ათქმევინა ჰექსლეისთვის, რომ ის შორიდან და, უეჭველია, უიმედოდ ეალერსებოდა გვერდით მჯდომ ესპანელ მომღერალ ქალს. მართლაც, ჰექსლეიმ მოიბოდიშა და სუფრიდან წავიდა, რის შემდეგ მომღერალი ქალის სუფრაზე მთელი პატარა ბაღი გაჩნდა და ქალმა მადლობის ნიშნად თავი დაუქნია ჰექსლეის, რომელმაც მაშინვე ჭიქის აწევით უპასუხა. ელის ეს არ დაუნახავს – ის მხოლოდ რაღაცას გრძნობდა.
ასეთი საღამოს შემდეგ ბრომლეი ფიქრობდა, რომ თუ რამე იყო მათ შორის, გამომჟღავნდებოდაო.
და სულგანაბული იჯდა გაჩერებულ ლიფტში.
ჰექსლეი გამოვიდა თავისი ოთახიდან.
ბრომლეიმ გადაწყვიტა, წინ გადაღობებოდა, მაგრამ ჰექსლეის გარეგნობამ შეაჩერა: თავს ცილინდრი ეხურა და ტანზე პალტო ეცვა.
ფეხაკრეფით უკან გაჰყვა.
ჰექსლეი კიბეზე ჩავიდა.
ბრომლეის თვალწინ ესპანელი მომღერალი ქალი წარმოუდგა.
„ელოდება, უეჭველია, პაემანი აქვთ“...
ელის ოთახებს მიაყურა.
სიჩუმე.
ოდნავი შრიალი...
„ჟურნალს ფურცლავს, ალბათ“.
„არაფერი მესმის, ვერ გამიგია“...
გასწია თავისი ოთახისკენ; აქ, დერეფანში, სინათლე უხვად ჩამოდიოდა; ფეხის ხმაც მოესმა და აყვა პირველსავე პატარა კუთხეს – არ შეემჩნიათ, რომ თვალთვალებდაო. სხვენი, ადრე თეთრეულის საშრობი და დეკორაციების საწყობი, ბატონ ბრომლეის ჰქონდა დაკავებული.
აქ ისვროდა საბმელს, კრივობდა მოკრივესთან, ხტოდა მაგიდებზე, დგებოდა თავზე, დადიოდა ხელებზე, იძინებდა იგი ჰამაკში.
იქვე კუთხეში, რამინომ თავისი კარავი მოაწყო.
ბრომლეი აპირებდა მიმალულიყო, ჩვეულებრივად ცივი წყალი გადაესხა ტანზე, და რადგან არავინ ჰყავდა სავარჯიშოდ, მანეკენთან გაემართა კრივი.
ფიქრებში გართულმა გაიარ-გამოიარა და უეცრად ინდოელის კარავს მიადგა, კარად ჩამოშვებული ფარდა გადაწეული დარჩენოდა რამინოს და იქიდან მზის ცოცხალი სხივი ეფინებოდა იატაკს.
შეიხედა. კარავს მეორე მხრიდან ტილო არ ჰქონდა ჩამოშვებული და სხვენი პირდაპირ უსაზღვრო სივრცეს უერთდებოდა.
ბრომლეი უფრო გააკვირვა აღმოსავლეთისკენ სახე-მიპყრობილმა რამინომ, რომელსაც ხელები თავის უკან გადაეხლართა.
– ნამაზს ასრულებს? – და ბრომლეის უნდოდა გაშორებოდა იმ ადგილს, მაგრამ შეამჩნია, რომ ინდოელი ნელ-ნელა ეშვება ფეხის წვერებზე. ბრომლეი ყურადღებით დააკვირდა.
ინდოელი ბრინჯაოსგან ჩამოსხმულ ქანდაკებას ჰგავდა – იმდენად სწორი, მკვრივი, მოხდენილი და ყოველი ნაკვთის მოძრაობაში იმდენად სიცოცხლით სავსე იყო.
– არა, ეს ლოცვა არ უნდა იყოს... ეს ვარჯიშია... თავისებური, – გაიფიქრა ბრომლეიმ.
რამინო ხან სრულიად შეწყვეტდა სუნთქვას დიდხანს, დიდხანს, ხან კი ისე მოითქვამდა სულს, რომ თითქოს სიმაღლე ემატებოდა...
ბოლოს ინდოელი წყნარად შემოტრიალდა და ისეთი სისწრაფით მოისხა ხალათი, რომ ბრომლეის ეს მოძრაობა სრულიად გამოეპარა.
– ვიჭიდაოთ? – მიმართა ბრომლეიმ.
ინდოელმა თავი დაბლა დაუკრა და თავაზიანად უარი უთხრა თავის გაქნევით.
– არა, უნდა მეჭიდაო...
ისევ ღრმა თავის დაკვრა და ისევ უარი.
– დავენაძლევოთ!
ინდოელს გაეღიმა:
ბრომლეიმ არ დაელოდა ინდოელის მკაფიო პასუხს და ხელი ჩაავლო. მაგრამ სულ რაღაც ორ წუთში ბრომლეიმ გაოცებით აღმოაჩინა, რომ თვითონ იატაკზე იწვა. ინდოელს კი ხელები ჩვეულებრივად გულზე ჰქონდა დაკრეფილი და მშვიდად დასცქეროდა. მხოლოდ მისი ხალათი ეგდო ძირს.
„ჭიდაობაში მაჯობე, ეს უეჭველია“, – თქვა ბრომლეიმ. „ნიძლავი ჩემზეა. ახლა კრივი ვცადოთ“.
ინდოელმა უარის ნიშნად უკან დაიხია და ხელი თავის ხალათს წაჰკრა ასაღებად.
„არა, ვერ გაგიშვებ, უნდა ვიკრივოთ“, – გზას უღობავდა ბრომლეი და მუშტები საკრივოდ გაშალა. მაგრამ ამავე დროს მარჯვენა ხელში რაღაც ისეთი მოხვდა, რაც სრულიად არ ჰგავდა მუშტს და ტკივილისგან უკან დაიხია.
„ეს რა იყო?!“
ინდოელმა თავაზიანად თავი დახარა, თითქოს ბოდიშს იხდიდა, რომ მოწინააღმდეგის სურვილს ვერ უსრულებდა. შემდეგ კი მშვიდი ნაბიჯით ქვედა სართულზე ჩავიდა და გაუჩინარდა.
* * * * * * *
საუზმეზე ჰექსლეი და ბრომლეი ელისთან შევიდნენ.
„დამითმეთ თქვენი ინდოელი“, – მიმართა ბრომლეიმ ჰექსლეის.
„არ შემიძლია“.
„10 000 დოლარი“.
„მე ხომ მონები არ მყავს“.
„15 000... თქვენ ოღონდ ხელი არ შემიშალოთ, რამინოს მე თვითონ დაველაპარაკები“.
„თუ რამინო არ იქნება წინააღმდეგი, ასეთ თანხაზე უარის თქმა ძნელია“.
კუთხეში მდგარი რამინო ოდნავ შეინძრა. მან საყვედურით შეხედა ჰექსლეის, შემდეგ კი მის სახეს მაშინვე ჩვეულებრივი გამომეტყველება დაუბრუნდა.
„რას იტყვით, რამინო?“ – ჰკითხა ბრომლეიმ.
„თქვენ ბატონ ჰექსლეის მხოლოდ თანხმობისთვის აძლევთ 15 000-ს? ჩემი გასამრჯელო სრულიად დამოუკიდებელია ამ თანხისგან?“
„ზუსტად ასეა“.
„მაშინ მიეცით...“
რამინო ნელი ნაბიჯით გავიდა ოთახიდან... და სამუდამოდ გაუჩინარდა.
მხოლოდ მისი ტანსაცმელი ვერ იპოვეს. სხვა ყველაფერი, ნაჩუქარი ნივთებიც კი, დაწყობილი დახვდათ მაგიდაზე. ასევე იპოვეს ორი სიტყვა ინგლისურად:
„აღარ მომწონს, რაც ხდება“.
* * * * * * *
კარზე დაკაკუნების შემდეგ ბრომლეი და ჰექსლეი ახალგაზრდული მხიარულებით შემოვიდნენ, თითქოს ერთმანეთს დასდევდნენ.
„თქვენ უნდა გაგვასამართლოთ, ქალბატონო“.
ელი მათ მიუბრუნდა. მან ვერ გაიგო, რას ეუბნებოდნენ.
ელის მეტად მოწყენილმა სახემ ორივე შეაშინა.
„რა გნებავთ?“ – ნაძალადევი ღიმილით ჰკითხა ელიმ.
„რამინო წავიდა...“
„ვიცი... ბედნიერი...“ – ელიმ კიდევ უფრო მწუხარე სახე ფანჯრისკენ მიაბრუნა.
„შენც უნდა წახვიდე, შენც უნდა წახვიდე“ – თითქოს რაღაც უმღეროდა ყურებში.