თავი III
გაეხუმრა, სამგზავროდ გამოეწყო და კარი გაიარა. მიდის, ელვა გზას უნათებს და თავზე ქარი უზუის.
– III –
გათენდა, ქარი ჩადგა, ღრუბლები გაიფანტა, დარი დადგა; ლურჯ ბედაურს მოაგელვებს მეგობრისთვის მეგობარი. მოიყვანა, დააბა და შინ შევიდა წყნარად, ფრთხილად. გრძელ ნაბადში გამოხვეულს სტუმარს იქვე თბილად სძინავს. გვერდი აუარა, მიდის იქ, სადაც ის ეგულება, ვინც სიცოცხლეს ურჩევნია, სულს სწირავს და თავს ევლება.
გულში ამბობს: „ერთხელ დავხედავ ტკბილად მძინარე ნაზიბროლას, თუ გავუძელი გულის ძგერას, სულის ბრუნვას, ხორცის ჟრჟოლას“... სასოებით შედის ქვაბში და რას ხედავს იქ საკვირველს?! ნაზიბროლა ჩუმად ტირის, პირს იხოკავს, ყელს იკაწრავს! თმაგაშლილი, თიხის კედელს თავს ახლის და ხმას არ იღებს... მინგრეულსა და მონგრეულს ხედავს იქვე მის ქვეშაგებს!
მიხვდა ქმარი, რაც მომხდარა, ზარმა დაჰკრა, ელდა ეცა! და, რომ კრინტიც არ დაუძრავს, იქვე უხმოდ ჩაიკეცა. დიდხანს იჯდა გაოგნებული, უყურებდა ცოლის ტანჯვას; ბოლოს ღონე მოიკრიფა და ისევ ჭკუაზე მოვიდა. მივიდა და უთხრა მტირალს: „ჩუ, ნუ ტირი, გენაცვალე! რაც გინახავს – სიზმარია, დაივიწყე ისევ მალე! ყოველგვარი მოსავალი კაცის თავზე უნებურია, ღვთის რისხვაა, ტყუილად ბედს რას უჩივი, რით ემდური? გადაიგდე გულიდან ეგ ცრუ ზღაპარი და სიზმარი! მე და შენი სიყვარული წმინდა არის, ლამპარივით.“
მოეხვია და ცრემლები ამოუშრო თვალში კოცნით, დააწყნარა, დაამშვიდა ალერსითა და ბევრი ხვეწნით. მაშინ მხოლოდ გამობრუნდა სტუმრისაკენ და უთხრა ეს: „ადე, ძმაო, გაღვიძებას არ აპირებ, მგონია, დღეს!“
წამოვარდა ზეზე საფარ შეშინებული და დარცხვენილი! მაგრამ როცა მშვიდ სახეზე შეამჩნია მას ღიმილი, გაიფიქრა: „მადლობა ღმერთს! არაფერი შეუტყვია, თორემ გულ-მკერდს გამიხვრეტდა ხანჯლის წვერი ან ტყვია! არ უთქვამს ქალს, რაც შევცოდე, ჩანს, ნამუსი შეუნახავს. ჩემს საქციელს, სამარცხვინოს, ვინ გაიგებს, ვინ დამძრახავს?“
მერე უთხრა თავის ძიძიშვილს: „გატყობ, რომ კმაყოფილი ხარ, შეასრულე განა ჩემი ძნელი ნატვრა და სურვილი?“ „შევასრულე: მოგიყვანე, დროა ახლა გაეშურო! ნუ დამძრახავ, თუ საკმარისად ვერ გემსახურე!“ ხან ეს თქვეს, ხან ის თქვეს, ისაუბრეს ჯერ ერთხანს, მერე წყალიც მოუტანა მას ხელ-პირის დასაბანად. გამოაწყო, არ დააკლო, რაც წესია, სამსახური, რომ სტუმარი არ გაუშვას გულნაკლი და უმადური.
ცხენი შეუკაზმა, შესვა, თვითონ შეჯდა ნაქურდალზე და ორივემ მათრახები ძლიერ აატკაცუნეს ერთხანს. გაახურვეს მათ ცხენები, ააღელვეს, ააჩქარეს და ვიწრო გზით ის დაღმართი სულ კუნტრუშით ჩაატარეს. რომ ჩავიდნენ შორიახლოს მინდვრის პირას, იქვე დაბლა, მასპინძელმა ცხენი შეაჩერა და ხმა აიმაღლა:
„საფარ-ბეგო! შენი პირშავობა ვიცი, შემიტყვია! და დღეიდან ჩვენ ორს შორის მოციქული არის ტყვია! არაფერი თქვა! არც მე გკითხავ: არის ზოგი შეცოდება, რომ სათქმელად ძნელია... არც შენდობა უხერხდება! ახლა წადი! დამეკარგე! ფრთხილად! არსად შემეყარო, რომ ცუდ გულზე უცაბედად შენი სისხლი არ დავღვარო!“
ეს რომ უთხრა, შეკრთა საფარ, გაშრა, მკვდრის ფერი დაედო, ენა ჩაუვარდა პირში, გაქვავდა და აღარ იძვრის... ძლივს წარმოსთქვა: „მართალი ხარ! აღარა მაქვს მე სათქმელი! შემაცდინა თვით ეშმაკმა და დამრია ცოდვილს ხელი! შენი ტყვე ვარ! ჰა, ხომ ხედავ, იარაღი დამიყრია... სასიკვდილოდ ჩემი ნებით შენ წინ თავი დამიხრია... ჩემს სიცოცხლეს სიკვდილი სჯობს, მომკალ... ტანჯულს რამ მიშველე, მაზღვევინე, რაც შეგცოდე, სინდისი გამიმრთელე!“
„არა! შენ ვერ შეგეხება სასიკვდილოდ ჩემი ტყვია: დედაჩემის გაზრდილი ხარ, მისი ძუძუ გიწოვია... რაც ქვეყანას მიაჩნია რჯულზე უფრო მტკიცესად, რომ გასტეხე, ის გეყოფა სიკვდილამდე შენ საკვნესად. წადი ჩემგან შენდობილი, მაგრამ შორს კი... და მშვიდობით! დღეიდან ჩვენ წმინდა გულით ერთმანეთს ვერ მივენდობით! მაგრამ ერთს კი დაგავალებ, ამისრულე უეჭველად: რომ მიხვიდე ყაბარდოში, იცოდე, რომ სულ პირველად, წადი, ნახე ის მოძღვარი, ვინც შვილივით გამოგზარდა, და უამბე შენი პირით, რა სირცხვილი დაგემართა!“
გადმოხტა და ლურჯი ლაფშა მისცა ხელში, ჩააბარა, მოტრიალდა და აღმართი ძლივს ბარბაცით აიარა.