ქრისტესა და მოწამეთა მოყვარულებო, მოისმინეთ ჩემგან ეს სანატრელი ამბავი წმინდა მოწამისა და ქრისტესთვის თავდადებულის შესახებ. ის ქრისტეს მიერ სიმამაცითა და დიდებით დაგვირგვინდა.
ეს მოვლენები მოხდა ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს მეფობისას, მისი ვნებიდან და მკვდრეთით აღდგომიდან 846 წელს. კონსტანტინოპოლის დიდ ქალაქში ქრისტიანებს მართავდა კონსტანტინე, ლეონის ძე. სარკინოზთა შორის მეფობდა ამირა-მუმნა მოსე, მაჰდის ძე. ქართლში კათალიკოსი იყო სამოელი, ხოლო ერისმთავარი — სტეფანოზი, გურგენის ძე. სამყაროს შექმნიდან გასული იყო 6389 წელი. ეს მოხდა იანვრის თვის 6 რიცხვს, პარასკევს. სწორედ ამ დღეს შევიტყვეთ წმინდა და ნეტარი მოწამისა და თავდადებულის, აბოს მარტვილობის შესახებ ქალაქ ტფილისში.
ეს ამბავი ასე მოხდა: ამ დღეებამდე ცოტა ხნით ადრე, ქრისტეს ეს ნეტარი მოწამე შეიპყრეს და მიიყვანეს იმ მსაჯულთან, რომელიც ტფილისის ამირა იყო. ქრისტეს აღიარების გამო ის საპყრობილეში ჩასვეს. რამდენიმე დღის შემდეგ ქართლის ერისთავმა სტეფანოზმა ის გამოითხოვა, საპყრობილედან გამოიყვანა და გაათავისუფლა.
ცოტა ხნის შემდეგ, წმინდა მოწამის მაბეზღრები კვლავ აბორგდნენ. ისინი განრისხებულნი და აღშფოთებულნი, ქრისტიანთა მიმართ შურით სავსენი, წმინდანის წინააღმდეგ შეითქვნენ და შევიდნენ მსაჯულთან. ქალაქ ტფილისში სხვა ამირა-მსაჯული იყო მოსული. მათ უთხრეს მას: „ამ ქალაქში არის ერთი ჭაბუკი, რომელიც წარმოშობით სარკინოზი იყო. ის გაიზარდა და ცხოვრობდა იმ რჯულით, რომელიც ჩვენ მოგვცა მაჰმედმა, ჩვენმა მოციქულმა. ახლა კი მას მიუტოვებია ჩვენი რჯული და ქრისტიანად აცხადებს თავს. ის უშიშრად დადის ქალაქში და ბევრ ჩვენგანს უქადაგებს ქრისტიანობას, ბევრ ჩვენიანს მიაქცევს ქრისტიანობაზე. ახლავე ბრძანე მისი შეპყრობა და აწამე, ტანჯე, სცემე, სანამ არ აღიარებს ჩვენი მოციქულის, მაჰმედის რჯულს. თუ არ აღიარებს, მოკვდეს იგი, რათა მის სიტყვას ბევრი არ აჰყვეს.“
როდესაც ამას აბეზღებდნენ, ვიღაც ქრისტიანებმა გაიგეს და სწრაფად მივიდნენ ნეტარ აბოსთან, უთხრეს მას: „ახლა შენს შესაპყრობად, სატანჯველად და საცემად გეძებენ.“ ისინი არწმუნებდნენ მას, რომ გაერიდებინა თავი და დამალულიყო. მაგრამ მან უთხრა მათ: „მე არა მარტო სატანჯველად ვარ მზად ქრისტესთვის, არამედ სასიკვდილოდაც.“ და ის სიხარულით გამოვიდა, დაუფარავად მიმოდიოდა ქუჩებში. მაშინ იმ მსაჯულის მსახურები მოვიდნენ, შეიპყრეს ნეტარი აბო და მიიყვანეს მსაჯულთან.
მსაჯულმა უთხრა მას: „ეს რა მესმის შენს შესახებ? შენ ხარ წარმომავლობით და გვარ-ტომით არაბი, მიგიტოვებია მამა-პაპათა სარწმუნოება და ქრისტიანებთან ერთად შემცდარხარ. ახლა მოემზადე და ილოცე იმ რჯულით, რომლითაც მშობლებმა გაგზარდეს!“
ნეტარი აბო კი ქრისტეს მიერ განძლიერდა და სარწმუნოების სულით აღივსო. მან უთხრა ამირა-მსაჯულს: „ეგ კარგად თქვი, რომ მე წარმოშობით სარკინოზი ვარ, დაბადებულიც იმ რჯულში, მამაჩემის და დედაჩემის მხრიდან. მე მაჰმედის რჯულით ვიყავი განსწავლული და იმით ვცხოვრობდი, სანამ უვიცი ვიყავი. მაგრამ როცა ღმერთმა ინება, რომელმაც მე ამომირჩია ჩემს ძმებსა და ნათესავებს შორის და იესო ქრისტეს, თავისი ძისა და ჩემი ღმერთის, მეშვეობით დამიხსნა, და უმჯობესი სიკეთე გამაგებინა, მაშინ მივატოვე ის პირველი, ადამიანთა ხელოვნებით შეთხზული რჯული და ზღაპრული სიბრძნით მოგონილი რწმენა. ახლა კი შევუდექი ჭეშმარიტ, ქრისტეს მიერ ბოძებულ წმინდა სამების — მამა ღმერთის, ძე ღმერთის და სულიწმინდის — სარწმუნოებას. ამით მიმიღია ნათელი და ამას ვცემ თაყვანს, რადგან ეს არის ჭეშმარიტი ღმერთი. ახლა მე ქრისტიანი ვარ ყოველგვარი უყოყმანოდ.“
იმ მსაჯულმა უთხრა მას: „დაეხსენ მაგ სულელურ აზრებს! თუ შენი სიღარიბის გამო შეუდექი ქრისტიანებს, მე ბევრად მეტ საბოძვარსა და პატივს ახლავე მოგაგებ.“
ნეტარმა აბომ უთხრა მას: „შენი ოქრო და ვერცხლი შენვე გქონდეს შენს დასაღუპავად! მე ადამიანებისგან პატივს არ ვეძებ, რადგან მე მაქვს ქრისტეს მიერ ბოძებული საჩუქარი, მარადიული და უჭკნობი ცხოვრების გვირგვინი და მარადიული პატივი ცათა შინა.“
მაშინ მსაჯულმა ბრძანა, რომ ხელ-ფეხზე რკინის ბორკილებით შეეკრათ და ასე ჩაეგდოთ საპყრობილეში. ნეტარი კი ხარობდა და მადლობდა უფალს, ამბობდა: „გმადლობ შენ, უფალო და მაცხოვარო ღმერთო ჩვენო, იესო ქრისტე, რადგან ღირსი გამხადე, რომ შენი წმინდა სახელისთვის შემიპყრონ და დამსაჯონ.“
ეს მოხდა დეკემბრის თვის 27 რიცხვს, სამშაბათს, ქრისტეს მოციქულის, პირველდიაკონისა და პირველმოწამის, წმინდა სტეფანეს ხსენების დღეს.
ნეტარი აბო საპყრობილეში ცხოვრობდა მარხვით, ლოცვითა და განუწყვეტლივ გალობდა დღე და ღამე. ის ქველის საქმესაც აკეთებდა: გაყიდა ყველაფერი, რაც ჰქონდა, და კვებავდა მშიერებსა და ღარიბ-ღატაკებს, რომლებიც მასთან ერთად იყვნენ დაპყრობილნი. ცრუ მრჩეველნი, დამსმენნი, შედიოდნენ მასთან და ზოგნი თითქოს დაყვავებით ეუბნებოდნენ:
„შვილო, თავს ნუ დაიღუპავ, ნურც შენს სიჭაბუკეს გაწირავ ქრისტიანობისთვის და ნურც შენს ძმებსა და ნათესავებს განეშორები, რათა ცუდი რამ არ მოიწიო და არ დაგვამწუხრო ყველანი.“
ზოგნი კი აშინებდნენ მას და ეუბნებოდნენ: „რა სარგებლობას მოგიტანს შენი ქრისტე, ან ვინ დაგიხსნის ჩვენს ხელთაგან? რადგან ცეცხლი და სატანჯველი უკვე გაგვიმზადებია შენთვის, თუ არ მოუბრუნდები ჩვენს რჯულს.“
ნეტარი კი არ ისმენდა მათ ნათქვამს, არამედ ლოცულობდა და უხმოდ გუნებაში გალობდა. მათი მრავალი სიტყვის შემდეგ მან უთხრა მათ: „ჩემთან ნურაფერს იტყვით, რადგან მე, როგორც ყრუს, არ მესმოდა და როგორც უტყვს, არ გამიხსნია პირი. მე ვიყავი, როგორც ყრუ კაცი, რომლის პირშიც არ არის სიტყვა, რადგან მე უფალს ვესავ. განმეშორეთ მე, უკეთურნო, და აღვასრულებ ჩემი ღმერთის მცნებებს!“
და რადგან ვერ შეარყიეს მართალი, შერცხვენილნი გამოვიდნენ იქიდან.
ნეტარი საპყრობილეში ცხრა დღე იყო. ყოველდღე მარხულობდა და ღამეს ათევდა განთიადამდე. მეცხრე დღეს მან უთხრა ყველა ქრისტიანსა და სხვებსაც, ვინც მასთან ერთად იყვნენ დაპყრობილნი: „ხვალ იქნება ხორცთაგან ჩემი გასვლა და ჩემს უფალთან და ღმერთთან, იესო ქრისტესთან მისვლა.“
რადგან ეს უფალმა გამოუცხადა თავის მოწამეს. მაშინ მან გაიხადა თავისი სამოსელი და გაყიდა გასაყიდად, რათა მისთვის ეყიდათ დიდი სანთლები და საკმეველი. ის გაუგზავნა ქალაქის ყველა ეკლესიას, რათა აენთოთ. და გაუგზავნა ყველა მღვდელს ვედრებით, რომ ელოცათ მისთვის, რათა არ დაბრკოლებულიყო ქრისტეს სარწმუნოებისგან და ღირსი გამხდარიყო ქრისტეს მოწამეთა თავდადებისა.
იმ წმინდა დღესასწაულის ღამეს, ღამის თევის დროს, მან ხელში აიღო ორი დიდი სანთელი და დადგა შუა საპყრობილეში. ის ფეხზე იდგა განთიადამდე, სრულიად დაუჯდომლად, სანამ არ დაამთავრა ფსალმუნები და სანთლები არ დაიწვა მის ხელებში, რომლებიც რკინით კისერზე ჰქონდა მიჯაჭვული. ის იდგა შეუძვრელად და ამბობდა: „წინასწარ ვხედავდი უფალს, ის ჩემს წინაშეა მარადის, რადგან ჩემს მარჯვნივ არის, რათა არ შევიძრა.“
როდესაც გათენდა მეათე დღე, მაცხოვრის ნათლისღების დღესასწაული, რომელიც იანვრის 6 რიცხვს არის, ის დღე პარასკევი იყო. ნეტარმა თქვა: „ჩემთვის ეს დღე დიადია, რადგან ვხედავ ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს ორმხრივ გამარჯვებას. რადგან ამ დღესასწაულზე ის განშიშვლებული შევიდა იორდანეს მდინარეში მოსანათლად და წყლის სიღრმეში დამალული ვეშაპის თავები ღვთიური ძალით შემუსრა.
მეც მმართებს ამ დღეს, რომ მოვიცილო შიში ამ ჩემი ხორცებისა, რომლებიც ჩემი სულის სამოსელია, და ჩავიდე, როგორც ზღვის სიღრმეში, ამ ქალაქის შუაგულში და მოვინათლო ჩემი სისხლითა და ცეცხლითა და სულით, როგორც იქადაგა წინამორბედმა იოანემ. და მერე კვლავ ჩავიდე წყალშიც და კვლავ განვინათლო, რადგან დღეს სულიწმინდის გარდამოსვლაა ყველა წყალზე, რომლითაც ნათელ იღებენ ქრისტეს მორწმუნენი, იორდანეს მდინარეების მსგავსად. და ჩემი ხორცების განშიშვლებით მზაკვარი მტრის მზაკვრობებს, რომლებიც ჩემთვის მოიფიქრა, გავამჟღავნებ და ჩემი ფეხით დავამსხვრევ ამ ქალაქის შუაგულში.
და კვლავ, ამ პარასკევის დღეს, თავისი ვნებით, ჩემმა უფალმა იესო ქრისტემ ჯვარზე ხელების გაშლით დაამცირა და თითის საჩვენებლად აქცია მთელი დედამიწის კიდეებზე მტერი, რომელიც მთელი სამყაროს მტერია. ახლა მეც მმართებს, რომ შევებრძოლო ქრისტიანთა მტერს და ქრისტესთვის ჩემი სისხლის დათხევით ის სასაცილოდ და საკიცხელად ვაქციო ყველა ქრისტიანისთვის. რადგან მას ეგონა, თითქოს სიკვდილის შიშით განმაშორებდა ჩემი უფლის, იესო ქრისტეს სიყვარულს. მე კი საყვედურად ვაქცევ მის განზრახვას და მას ქრისტესმიერი შეწევნით ვძლევ და ორივე მხრიდან ჩემი უფლის ვალი გადავიხადო.“
მაშინ მან წყალი მოითხოვა, დაიბანა პირი და ზეთი იცხო თავზე, და თქვა: „ოდესღაც მე თვითონ ვიყავი მენელსაცხებლე, კარგად ვამზადებდი იმ სურნელოვან საცხებლებს. მაგრამ ეს საცხებელი ჩემი დაკრძალვის დღისთვისაა. ამიერიდან აღარ ვიცხებ ამ წარმავალ, წუთისოფელში ჩემი ყოფნის ზეთს, არამედ, როგორც „ქება ქებათას“ წიგნში ბრძენმა სოლომონმა მასწავლა: „სურნელებასა ნელსაცხებელთა შენთასა ვრბიოდი“, ქრისტე, რომელმაც აღმავსე მე შენი სარწმუნოებისა და სიყვარულის მარადიული სურნელებით. შენ იცი, უფალო, რომ შენ შემიყვარე საკუთარ თავზე მეტად!“
ეს რომ თქვა, გაგზავნა წმინდა ეკლესიაში და მოართვეს მას წმინდა საიდუმლო, ქრისტეს ხორცი და სისხლი.
ეს იყო იმ დიდი დღესასწაულის მესამე საათი. და როდესაც მან მიიღო ის ჭეშმარიტი და სიცოცხლის მომნიჭებელი საიდუმლო, თქვა: „გმადლობ შენ, უფალო ჩემო და ღმერთო, იესო ქრისტე, რომელმაც მომეცი მე საგზლად ჩემი სულიერი ცხოვრების მომცემელი შენი ხორცი და ჩემს გასახარებლად და განსამტკიცებლად შენი პატიოსანი სისხლი! ახლა ვიცი, რომ არ მიმატოვე, არამედ ჩემთან დარჩენილხარ და მე შენთან. ამიერიდან აღარ მივიღებ სხვა საზრდელს, რომლითაც კვლავ მომშივდება, და არც სხვა სასმელს, რომლითაც კვლავ მომწყურდება, არამედ ეს საკმარისია ჩემთვის მარადიული ცხოვრებისთვის.“
ეს რომ თქვა, მაშინვე მოვიდნენ მსაჯულის მსახურები. მან დაემშვიდობა ყველა დაპყრობილ ქრისტიანს და უთხრა მათ: „ლოცვაში მომიხსენიეთ მე, რადგან ამ წუთისოფელში ვეღარ მიხილავთ!“
და გამოიყვანეს ის ასევე ხელ-ფეხზე ბორკილებით. მიჰყავდათ ქალაქის შუაგულში. ქრისტიანები და მისი ნაცნობები, რომლებიც მას ხედავდნენ, ტიროდნენ მისთვის. წმინდა აბომ კი უთხრა მათ: „ნუ სტირით ჩემზე, არამედ გიხაროდეთ, რადგან მე ჩემს უფალთან მივდივარ. ლოცვით გამაცილეთ და უფლის მშვიდობამ დაგიცვათ თქვენ!“
ის მიდიოდა, როგორც მკვდრისთვის გამზადებული მოგზაური, ასე უყურებდა თავის სხეულს. და თავისი სულით სამგზავროდ გამზადებული, თვითონ ამბობდა 118-ე ფსალმუნს: „ნეტარ არიან უბიწონი გზასა, რომელნი ვლენან რჯულსა უფლისასა“, და ამ მუხლის საგალობლად თქვა ნეტარი ავაზაკის სიტყვები: „მომიხსენე მე, უფალო, როდესაც მოხვალ შენი სუფევით!“
ასე მიაღწია მან ამირა-მსაჯულის კართან. და როდესაც მივიდა, გაბედულად გადაისახა ჯვარი იმ კარზე და თვითონაც პირჯვარი გადაისახა. ის წარუდგინეს მსაჯულს. მსაჯულმა უთხრა მას: „რა მოიფიქრე შენ შესახებ, ჭაბუკო?“
წმინდა მოწამე კი სულიწმინდით აღივსო და უთხრა მას: „მე მოვიფიქრე და ქრისტიანი ვარ!“
მსაჯულმა უთხრა მას: „არ მიგიტოვებია შენი სიგიჟე და უგუნურება?“ ნეტარმა აბომ უთხრა მას: „მე რომ უვიცი და უგუნური ვყოფილიყავი, არ გავხდებოდი ქრისტეს მიმდევარი!“
მსაჯულმა უთხრა მას: „არ იცი, რომ ეგ შენი სიტყვები სიკვდილის მომტანი იქნება შენთვის?“
წმინდა აბომ უთხრა მას: „თუ მოვკვდები, მწამს მე, რომ ქრისტესთან ერთად ვიცხოვრებ. შენ კი რას აჭიანურებ? რაც გეგულება ჩემზე, ის აკეთე, რადგან მე, როგორც მაგ კედელს, რომელსაც მიყრდნობილხარ, ისე არ მესმის ეგ შენი ფუჭი სიტყვები. რადგან ჩემი აზრი ქრისტესთან ერთად ზეცაშია!“
მსაჯულმა უთხრა მას: „რაოდენი სიტკბოება გაქვს შენი ქრისტესგან, რომლის გამოც სიკვდილისთვისაც არ გებრალება თავი?“
წმინდა აბომ უთხრა მას: „თუ გსურს, შეიტყო მისი სიტკბოება, შენც ირწმუნე ქრისტე და მოინათლე მის მიმართ, და მაშინღა გახდები ღირსი მისი სიტკბოების შეცნობის!“
ამირა განრისხდა და ბრძანა, აბო გაეყვანათ გარეთ და თავი მოეკვეთათ. მსახურებმა ის კარს გარეთ, სასახლის ეზოში გაიყვანეს. იქ ხელ-ფეხზე რკინის ბორკილები შეუხსნეს. ნეტარმა აბომ მაშინვე თვითონ შემოიხია ტანსაცმელი, რომელიც ეცვა. გაშიშვლდა, პირჯვარი გადაისახა სახეზე და სხეულზე და თქვა:
„გმადლობ და გაკურთხევ შენ, წმინდა სამებაო, რადგან ღირსად ჩამთვალე, რომ შენი წმინდა მოწამეების ღვაწლს ვეზიარო!“
ეს რომ თქვა, ხელები ჯვრის სახით ზურგს უკან გადაიჯვარედინა. მხიარული სახითა და გაბედული სულით შესძახა ქრისტეს და კისერი მახვილს მიუშვირა.
მას სამჯერ დაჰკრეს მახვილი. მათ ეგონათ, რომ სიკვდილის შიშით ქრისტეს ჩამოაშორებდნენ. მაგრამ წმინდა მოწამე ხმაამოუღებლად, მტკიცედ ხვდებოდა მახვილს, სანამ სული უფალს არ მიაბარა.
როდესაც ქრისტეს მტრებმა, წმინდა მოწამის მაბეზღრებმა, დაინახეს, რომ ნეტარი აბო ქრისტესთან სრულყოფილი გახდა, კეთილი ღვაწლი მოიპოვა და რწმენითა და მოთმინებით მათი სიგიჟე დაამარცხა, კიდევ უფრო აღივსნენ შურით. ისინი მივიდნენ მსაჯულთან და უთხრეს:
„ჩვენ ვიცით, რომ ქრისტიანებს ასეთი ჩვეულება აქვთ: თუ ვინმე ქრისტესთვის თავს მოიკლავს, მის სხეულს იღებენ და პატივს მიაგებენ დამარხვით. ვითომ სასწაულებსა და განკურნებებს აცხადებენ ხალხში. მის ტანსაცმელს, თმებსა და ძვლებს ინაწილებენ, ვითომ ავადმყოფებისთვის სამკურნალოდ, და ამგვარად ბევრ უმეცარს ატყუებენ.
ახლა ბრძანე, მისი სხეული ჩვენ მოგვეცეს, რათა წავიღოთ და ცეცხლით დავწვათ. ამით გავაქარვებთ და მოვსპობთ ქრისტიანულ ცთუნებას. ყველამ რომ დაინახოს და შეეშინდეს, ზოგიერთი მათგანი ჩვენს რჯულზე გადმოვა, ჩვენიანს კი შეეშინდება და აღარ შეუდგება ქრისტიანულ სწავლებას.“
ეს სიტყვები მათ ქრისტიანების შურის გამო თქვეს, მაგრამ ჭეშმარიტებასა და სიმართლეს მოწმობდნენ, რადგან ქრისტეს მოწამეები მკურნალნი და მეოხნი არიან ყველასთვის, ვინც მათ ქრისტესმიერი სიყვარულითა და რწმენით მიუახლოვდება. მსაჯულმა კი უთხრა მათ:
„წაიღეთ, სადაც გინდათ, და ისე მოიქეცით, როგორც თვითონ იცით!“
მაშინ გამოვიდნენ და მიწიდან აიღეს მისი პატიოსანი სხეული. ის სამოსელთან ერთად საკიდებელზე დადეს. დაღვრილი სისხლიც მთლიანად ამოთხარეს მიწიდან და ჭურჭელში ჩადეს. წმინდანი ურემზე დადეს, ორმოცი წმინდა მოწამის მსგავსად, რადგან წმინდა მოწამეს თავი მოკვეთეს წმინდა ეკლესიის კარებთან, რომელიც ორმოცი წმინდა მოწამის სახელზე იყო დაფუძნებული. ეს წესი იყო, რათა ის იმ ახოვან ორმოც წმინდა მოწამეს დამსგავსებოდა.
როდესაც წმინდა აბოს სხეული ქალაქგარეთ გაიტანეს და იმ ადგილას აიტანეს, რომელსაც საგოდებელი ჰქვია (რადგან იქ არის იმ ქალაქის ადამიანთა საფლავები), იქ გადმოიღეს ურმიდან და მიწაზე დადეს. მოიტანეს შეშა, თივა და ნავთი, დაასხეს წმინდა სხეულს და ცეცხლი წაუკიდეს. წმინდა მოწამის ხორცი დაწვეს იმ ადგილას, რომელიც ქალაქის ციხის აღმოსავლეთითაა, სადილეგოს რომ ეძახიან, კლდის პირას, მდინარე მტკვრის კლდოვან ნაპირზე, რომელიც ქალაქს აღმოსავლეთიდან გაივლის. ქრისტიანები იმ ადგილას არავინ მიუშვეს, სანამ წმინდა მოწამის ხორცის დაწვა არ დაასრულეს.
წმინდა მოწამის ძვლები კი, რომელთა დაწვაც ვერ შეძლეს, ცხვრის ტყავში შეაგროვეს, მტკიცედ შეკრეს, წაიღეს და დიდ მდინარეში ჩაყარეს, ქალაქის ხიდის ქვეშ, რომელზეც პატიოსანი ჯვარი იყო აღმართული.
მდინარის წყალი წმინდა ძვლებისთვის სამოსელი გახდა, ხოლო წყლის სიღრმე — წმინდა მოწამის საფლავი, რათა არავინ უდიერად არ შეხებოდა მათ. ქრისტეს მტრებმა ასე მოიქცნენ და ნეტარმა აბომ ასე მოიპოვა კეთილი ღვაწლი.
მაშინ ქალაქის ქრისტიანულმა მოსახლეობამ, მსაჯულთა შიში განაგდო და ყველანი მიდიოდნენ იმ ადგილას, სადაც წმინდა მოწამის ხორცი დაწვეს. მოხუცები თავიანთი ყავარჯნებით მირბოდნენ, კოჭლები ირმებივით ხტოდნენ, ჭაბუკები დარბოდნენ, ბავშვები ერთმანეთზე ხტოდნენ. ქალები ჰგავდნენ იმ წმინდა მენელსაცხებლე დედებს, რომლებსაც ნელსაცხებელი მიჰქონდათ ჩვენი ღმერთის, ქრისტეს წმინდა საფლავთან. ნამდვილად, ესენიც მათ მსგავსნი იყვნენ, რადგან ცრემლით დარბოდნენ და ხელში სანთლები და საკმეველი მიჰქონდათ. ყველანი სიხარულითა და ქრისტეს მადლობით მიდიოდნენ და იმ ადგილის მიწასაც იღებდნენ. ბევრი დასნეულებული მიჰყავდათ და იმავე დღეს იკურნებოდნენ.
ყოვლადძლიერმა ღმერთმა კიდევ უფრო გამოავლინა თავისი ძალა და პატივი მიაგო თავის მოწამეს. მან საკვირველი სასწაული აჩვენა, რათა ყველამ იცოდეს, რომ ის ქრისტეს მოწამეა.
როდესაც დღე დაღამდა და ღამის პირველი საათი იყო, უფალმა იმ ადგილას მოციმციმე ვარსკვლავი მოავლინა, ცეცხლის ლამპარივით. ის დიდხანს იდგა იმ ადგილას, სადაც ქრისტეს ნეტარი მოწამე დაწვეს. ის ჰაერში იდგა ღამის სამ საათამდე, ან მეტხანსაც, და ისეთ ნათებას გამოსცემდა, როგორიც არა მიწიერი ცეცხლი, არამედ ელვის საშინელებაა. ამას ხედავდნენ ქალაქის ყველა მცხოვრები: მსაჯულიც, მთელი ხალხი, ქრისტიანი მკვიდრნი, ყველა სარკინოზი და უცხოელებიც კი, სხვაგან მოსულები. დიდხანს უყურებდნენ თვალის გუგებით, სანამ მსაჯულებსაც კი არ შერცხვათ.
ამირას მსახურებიდან ზოგიერთი მივიდა იმ ადგილის სანახავად, რადგან ეგონათ, ვაითუ ქრისტიანებმა სანთელი აანთეს იქ. მაგრამ როგორც კი მიუახლოვდნენ ადგილს, დაინახეს, რომ ვარსკვლავი ჰაერში მაღლა იწევდა. მათ ვერ მიუახლოვდნენ ადგილს, რადგან ღვთაებრივმა შიშმა შეიპყრო ისინი.
მეორე ღამეს კი წყალმა კიდევ უფრო გასაოცარი ნათება გამოსცა. მათ, ვისაც მიწაზე და ჰაერში ზეციური ცეცხლი საოცრად მიაჩნდათ, სურდათ ამ სასწაულების დაფარვა. მაგრამ წყალმა ვერ შეაჩერა და ვერც ჩააქრო ძლიერმა, მღელვარე ტალღებმა და სიღრმეებმა. იქ, ხიდის ქვეშ, სადაც ღვთივ-პატივცემული ძვლები ჩაყარეს, სვეტის მსგავსი ნათებები ამობრწყინდა, ელვასავით. ისინი დიდხანს იდგნენ და მდინარის ნაპირები, კლდეები, კბოდეები და ხიდი, ზევიდან ქვემოთ, განათებული იყო. ამას ასევე ხედავდა ქალაქის მთელი მოსახლეობა, რათა ყველას ერწმუნა, რომ ის ნამდვილად იესო ქრისტეს, ღვთის ძის, მოწამეა. ყველამ, ქრისტეს მორწმუნეებმაც და ურწმუნოებმაც, გაიგონ, რომ ჭეშმარიტია უფლის სიტყვა, რომელიც თქვა: „ვინც მე მემსახურება, მას პატივს მიაგებს მამა ჩემი, რომელიც ცათა შორისაა“.
თუკი ამ ხრწნად ხორცს ამდენი პატივი ახლავე აჩვენა, რამდენად უფრო დიდებითა და პატივით იხილავენ მას ანგელოზებს შორის მართალთა უხრწნელ აღდგომისას. და შერცხვებათ მათ, ვინც ქრისტე უარყო და მის წმინდანებს ტანჯავდა, დევნიდა და ხოცავდა, ხოლო უფალი მათ ცათა შინა შეიწყნარებდა!
ახლა კი, საყვარელნო, ჩვენც გვმართებს ამიერიდან უფრო მეტად შევიწყნაროთ პირველი ნეტარი მოწამეები, რათა ამ ხილული ახალი მოწამისგან პირველებისაც გვწამდეს. და ვთქვათ ნეტარი დავითის სიტყვა: „პატიოსანია უფლის წინაშე მისი წმინდანების სიკვდილი“, რადგან მას ეკუთვნის დიდება ახლა და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ!