იყო დრო, როდესაც ქართლის ერისმთავარი, სახელად ნერსე, რომელიც იყო ადარნესე კურაპალატისა და ერისმთავრის ვაჟი, ბაბილონის ქვეყანაში დაიბარეს. ის დაიბარა იმ დროის სარკინოზთა მმართველმა, ამირა მუმნმა აბდილამ, რომელიც დიდ ქალაქ ბაღდადში იმყოფებოდა. ეს ქალაქი სწორედ მან ააშენა.
ბოროტი ადამიანების დასმენის გამო, აბდილამ ნერსე, ქართლის ერისთავი, საპყრობილეში ჩააგდო. ნერსე იქ დაახლოებით სამი წელი იყო დატყვევებული. შემდეგ, ღვთის ნებით, აბდილა ამირა მუმნი გარდაიცვალა და მის ნაცვლად ტახტზე მისი ვაჟი, მაჰდი, ავიდა. მოწყალე ღმერთმა მაჰდი ამირა მუმნის გულს შთააგონა, რომ ნერსე გაეთავისუფლებინა. მან გამოიყვანა ნერსე მწარე საპყრობილედან და ისევ ერისმთავრად გამოუშვა აქ, თავის ქვეყანაში.
ახლა კი, ქრისტეს მოყვარულებო, მინდა მოგითხროთ წმინდა და სანატრელი მოწამის, აბოს შესახებ. გიამბობთ, როგორ და რა ვითარებაში იყო ის, ან საიდან მოვიდა აქ. აბო აბრაამის შთამომავალი იყო, ისმაელის ძეთაგან, სარკინოზთა ტომიდან. ის არ ყოფილა უცხო ტომის ან ხარჭის შთამომავალი, არამედ იყო წმინდა არაბული წარმოშობის, როგორც მამის, ისე დედის მხრიდან. მისი მამა, დედა, ძმები და დები იმავე ქალაქ ბაღდადში, ბაბილონში ცხოვრობდნენ.
აბო იყო ყმაწვილი, დაახლოებით თვრამეტი, ან სულ მცირე, ჩვიდმეტი წლის. მან მოინდომა, რომ ნერსე ერისმთავართან ერთად წამოსულიყო აქეთ (ქართლში) და მისი მსახური გახდა. აბო იყო ხელოვანი, სურნელოვანი ნელსაცხებლების ოსტატურად შემზავებელი. ის განსწავლული იყო სარკინოზთა, ისმაელის ძეთა, აბრაამის ძეთა და აგარის შთამომავალთა მწიგნობრობაში. თუმცა, მისი აქეთ, ჩვენს ქვეყანაში წამოსვლა, თავისი ნებით არ გადაუწყვეტია. ეს ისე მოხდა, როგორც უფალმა უთხრა ნეტარ აბრაამს ქალდეველთა ქვეყანაში: „გამოდი შენი ქვეყნიდან, შენი ნათესავებიდან და მამაშენის სახლიდან და მოდი იმ ქვეყანაში, რომელსაც მე გიჩვენებ“. ასევე, აბრაამის ეს შთამომავალიც, აბო, თავისი გადაწყვეტილებით კი არა, არამედ ღვთის მინიშნებით მოწვეულ იქნა. მან დატოვა მამა, დედა, ძმები, ნათესავები, ქონება და მამულები. როგორც უფალი ამბობს წმინდა სახარებაში, ის წამოვიდა აქ ნერსესთან ერთად, ქრისტეს სიყვარულის გამო.
როდესაც აბო ქართლში ჩამოვიდა, ის ნერსე ერისთავთან ცხოვრობდა. თავისი სათნოებით მან მთელ ხალხს შეაყვარა თავი. მან დაიწყო ქართული წერა-კითხვის შესწავლა და გამართულად ლაპარაკი. შემდეგ მან დაიწყო ძველი და ახალი სჯულის წმინდა საღვთო წიგნების შესწავლა, რადგან უფალი მას ცოდნას ანიჭებდა. ის დადიოდა წმინდა ეკლესიაში და მუდამ უსმენდა წმინდა სახარებებს, წინასწარმეტყველურ საკითხავებსა და მოციქულთა ნაწერებს. ის ეკითხებოდა და სწავლობდა მრავალ სჯულის მეცნიერს. ზოგიერთი, თითქოსდა, კამათობდა მასთან, მაგრამ ეს მას სწავლის მიზეზად ექცეოდა. ასე სრულყო მან თავისი თავი მთელი იმ მოძღვრების შეცნობით, რომელიც ქრისტეს წმინდა კათოლიკე ეკლესიას აქვს.
მაშინ მან მიატოვა მაჰმადის რჯული და მამაპაპური ლოცვის წესი. მთელი გულით შეიყვარა ქრისტე და აირჩია ის სიტყვებით: „მითხრეს მე ურჯულოთა ლაპარაკი, მაგრამ არ იყო ასე, როგორც შენი სჯული“. თუმცა, ის სრულად ვერ აცხადებდა თავს ქრისტიანად. ფარულად მარხულობდა და ლოცულობდა ქრისტეს მიმართ. ის ეძებდა მოფარებულ ადგილს, სადაც ქრისტეს ნათელს მიიღებდა, სადაც მოინათლებოდა, რადგან ეშინოდა ამ ქვეყნის მმართველების, ჩვენი ზედამხედველების, სარკინოზების.
იმ დროს სარკინოზი ხელისუფალნი კვლავ განურისხდნენ ნერსე ერისთავს. ნერსე გაიქცა, რადგან სარკინოზთა ერი სასტიკად ებრძოდა მას. უფალმა დაიცვა იგი მათ ხელთაგან. მან გაიარა ოსეთის კარი, რომელსაც დარიალანი ეწოდება. როდესაც იქიდან გავიდა, მას თან ახლდა თავისი ხალხიდან დაახლოებით სამასი მამაკაცი. მათთან ერთად იყო ქრისტეს სანატრელი მონა, აბოც. ნერსე, თავისი ქვეყნიდან გაქცეული, ჩრდილოეთის ქვეყანაში შევიდა, სადაც მაგოგის ძეთა, ანუ ხაზართა სამყოფელი და საცხოვრებელია. ხაზარები ველური ხალხია, საშინელი შესახედაობის, მხეცური ბუნების, სისხლის მჭამელნი. მათ რჯული არ აქვთ, მხოლოდ ღმერთი, შემოქმედი, იციან. როდესაც ნერსე ერისთავი ხაზართა მეფესთან მივიდა, მან შეიფარა იგი უცხოობისა და თავისი მტრებისაგან (არაბთაგან) გამოქცევის გამო. მეფემ მას და მთელ მის ხალხს საზრდო და სამოსელი მისცა.
მაშინ, როდესაც ნეტარმა აბომ დაინახა, რომ სარკინოზთა შიშისა და ძალადობისგან შორს იყო, იჩქარა ქრისტესთან მიახლოება და მოინათლა მამის, ძისა და სულიწმინდის სახელით, პატიოსანი მღვდლების ხელით. რადგან სულიწმინდის მადლით მრავალი ქალაქი და სოფელი იყო ჩრდილოეთის იმ ქვეყანაში, რომლებიც ქრისტეს სარწმუნოებით უზრუნველად ცხოვრობდნენ. ამის შემდეგ, ქრისტეს მადლით კიდევ უფრო სავსე ნეტარი აბო დაუბრკოლებლად შეუდგა მარხვასა და ლოცვას.
შემდეგ, რაღაც დროის შემდეგ, ნერსემ სთხოვა ჩრდილოეთის მეფეს, რომ იქიდან აფხაზეთის ქვეყანაში გაეშვა. რადგან მანამდე იქ უკვე გაეხიზნა დედა, ცოლი, შვილები, ქონება და მთელი თავისი სახლეული. ეს ქვეყანა დაცული იყო სარკინოზთა შიშისგან. ღმერთმა დაამშვიდა ჩრდილოეთის მეფე და ნერსე მრავალი საჩუქრით გაუშვა. ისინი სიხარულითა და ღვთის მადლიერებით გაემართნენ და გაიარეს წარმართთა ქვეყანა, რომელთაც საერთოდ არ იციან ღმერთი. უშიშრად იარეს დღე და ღამე სამი თვის სავალ გზაზე.
ამ დღეების განმავლობაში ნეტარი აბო გზაში ლოცულობდა და მარხულობდა. დაუსრულებლად გალობდა ფსალმუნებს. როდესაც ისინი აფხაზეთის ქვეყანაში ჩავიდნენ, ამ ქვეყნის მთავარმა ნერსე მთელი თავისი ხალხიანად შეიფარა. როდესაც ნერსემ დედა, ცოლი და თავისი ვაჟები ნახა, ყველანი სიხარულით ადიდებდნენ ღმერთს ცოცხლად და მშვიდობით შეკრებისთვის.
მაშინ, როდესაც აფხაზეთის მთავარს ნეტარი აბოს შესახებ ეცნობა, რომ ის ახალმონათლული იყო, მან ძალიან გაიხარა მთელი თავისი ხალხიანად. მთავარმა, ეპისკოპოსმა და მღვდლებმა მოუწოდეს მას, აკურთხებდნენ და ანუგეშებდნენ. ისინი უყვებოდნენ მას ცხოვრების სიტყვებს და ახარებდნენ ქრისტესა და მარადიული სიცოცხლის შესახებ. აბო კი თავის მხრივ მადლიერებით პასუხობდა მათ ჭეშმარიტი სარწმუნოების სიტყვებით, რის გამოც მათ უკვირდათ და ადიდებდნენ ღმერთს.
ნეტარი აბო კიდევ უფრო მეტად მადლობდა ღმერთს, რადგან მან იხილა ქვეყანა, რომელიც სავსე იყო ქრისტეს სარწმუნოებით და მის საზღვრებში არავინ მკვიდრობდა ურწმუნოთაგან. რადგან მათი საზღვარი არის პონტოს ზღვა, რომელიც ყოველთვის ქრისტიანთა სამყოფელია, ქალდიის საზღვრამდე. იქ არის ტრაპეზუნტი და აფსარეასა და ნაფსას ნავსადგური. ეს ქალაქები და ადგილები ქრისტესმსახური იონთა მეფის სამფლობელოა, რომელიც დიდ ქალაქ კონსტანტინოპოლში ზის ტახტზე.
წმინდა და ნეტარმა აბომ, როდესაც დაინახა იმ ადგილის ხალხის გადამეტებული ღვთისმოყვარეობა და მთელი ერის დაუღალავი ლოცვა, ღვთიური შური აიღო. მან გაიხსენა წმინდა მოციქულის სიტყვა: „კეთილია ყოველთვის კეთილის მიბაძვა“.
მანაც დაიწყო ზამთრის დღეებში, იანვრის თვის ჩვიდმეტ რიცხვში, წმინდა მამა ანტონის ხსენების დღეს, მკაცრი შრომა. ქალაქის შუაგულში, როგორც უდაბნოში, ებრძოდა ეშმაკს. დუმილითა და მარხვით ასუსტებდა თავისი სიჭაბუკის სხეულს, „რათა შეძლებოდა ეშმაკის ყველა გახურებული ისრის ჩაქრობა“. მან გაიხსენა ჩვენი მაცხოვარი, რომელიც წმინდა ნათლობის შემდეგ უდაბნოში გავიდა და მზაკვარ მაცდურს, ეშმაკს, ლოცვითა და წმინდა მარხვით სძლია ორმოცი დღის განმავლობაში.
ასევე, ნეტარი აბო არც ერთ სიტყვას არ ამბობდა ადამიანთა შორის, მხოლოდ ღმერთს ელაპარაკებოდა თავის წმინდა ლოცვაში. ასე გაატარა მან სამი თვე მარხვასა და დუმილში. ხოლო დიდი მარხვის წმინდა დღეებში, შვიდი შვიდეულის განმავლობაში, მხოლოდ კვირა დღესა და შაბათს, როდესაც იღებდა წმინდა საიდუმლოს, ქრისტეს ხორცსა და სისხლს, მაშინ იღებდა მცირე საზრდოს. ასე გაგრძელდა, სანამ მიაღწია წმინდა დღეს, აღდგომის დიდ დღესასწაულს, ჩვენი ღმერთის, ქრისტეს აღდგომას. მხოლოდ მაშინ შეწყვიტა მან მკაცრი მარხვა და გაუხსნა ენაც დუმილისგან და ადიდებდა ღმერთს.
ნერსეს ქართლიდან გაქცევის შემდეგ, მაჰდი ამირა მუმნმა, ღვთის ბრძანებით, სტეფანოზი, გურგენ ერისთავის ვაჟი, ნერსეს დისშვილი, თავისი დედისძმის, ნერსეს ნაცვლად, ქართლის ერისმთავრად გამოგზავნა. მაშინ ნერსემ გაიხარა, რადგან უფალმა მისი სახლის მმართველობა არ მოაშორა. სტეფანოზიც უფრო გულმოდგინედ მოინდომა და ელჩები გაგზავნა. მან სთხოვა ამ ქვეყნის მმართველ ამირებს, რომ ბოროტებისგან დაეცვათ იგი და თავისუფლად წამოსულიყო მთელი თავისი ხალხიანად.
როდესაც ისინი აფხაზეთის ქვეყნიდან გაემართნენ, მაშინ აფხაზეთის მთავარმა ნეტარ აბოს მოუწოდა და უთხრა: „შენ ნუ წახვალ აქედან, რადგან ქართლის ქვეყანა სარკინოზებს უჭირავთ. შენ კი ბუნებით სარკინოზი ხარ და არ გაგიშვებენ ქრისტიანობით მათ შორის. მე შენს გამო ვშიშობ, ვაითუ, ნებით თუ უნებლიედ, კვლავ გადაგაბირონ ქრისტეს სარწმუნოებისგან და მთელი შენი შრომა წყალში ჩაყარო“.
ნეტარმა აბომ კი უთხრა:
„სადაც ქრისტემ შემიწყნარა და მომაშორა ჩემი პირველი უმეცრების სიბნელე და ღირს მყო მის ნათელს, არასოდეს უარვყოფ მის სახელს. თუნდაც ბევრი ოქრო და ვერცხლი მომცენ, ან ტანჯვითა და ცემით დამსაჯონ, ვერ გამიწყვეტენ ჩემი უფლის სიყვარულს.
ახლა კი შენ ნუ დამაბრკოლებ, ღვთისმსახურო, რადგან რა მადლია ჩემი აქ ყოფნა, სადაც არ არის შიში, არც სიკვდილი ქრისტესთვის? ახლა გევედრები, გამიშვი, რათა ჩემი ქრისტიანობა ცხადად ეცნობოს ქრისტეს მოძულეებს. რადგან მე გავიგე ჩვენი მაცხოვრის ნათქვამი წმინდა სახარებიდან: „არავინ ანთებს სანთელს და დებს მას საწყაოს ქვეშ, არამედ დებს სასანთლეზე, რათა უნათებდეს ყველას; ასე ბრწყინავდეს თქვენი ნათელი ადამიანთა წინაშე“. ახლა მე რატომ უნდა დავფარო ეს ჭეშმარიტი ნათელი, რომლითაც ქრისტემ განმანათლა? არ მეშინია სიკვდილის, რადგან მე სასუფეველს ვეძებ ქრისტესგან“.
ასე დაარწმუნა მან მთავარი და გაუშვა.
აბო ნერსესთან ერთად ქართლის ქვეყანაში წამოვიდა და ქალაქ ტფილისში შევიდა. ის ცხადად ცხოვრობდა ქრისტიანად. როდესაც იქ მყოფმა სარკინოზებმა, რომლებიც მას ადრე იცნობდნენ, დაინახეს, რომ ის ქრისტიანი იყო, ზოგი ძრახავდა, ზოგი ლანძღავდა, ზოგი აშინებდა, ზოგი დევნიდა, ზოგი კი მშვიდობიანი სიტყვებით არწმუნებდა.
მაგრამ ის ქრისტეს მიმართ მტკიცე იყო და ვერავინ შეაშინებდა. სამი წლის განმავლობაში ის ქალაქში და მის გარშემო ყველა სოფელში ცხადად ცხოვრობდა ქრისტიანად. მაგრამ „ვერავინ შეეხო მას ბოროტებით, რადგან ჯერ არ იყო მოსული მისი დრო“. ქრისტეს მოყვარული ადამიანები კი, რომლებიც იცნობდნენ მის ღვთისმოსაობას, მას საზრდოთი და სამოსლით ეხმარებოდნენ.