პროგრამული ლირიკა — ყივჩაღის პაემანი შინაარსი და გამარტივებული ტექსტი

ყორღანებიდან, ანუ ძველი სამარხებიდან, გნოლი (პატარა ფრინველი) აფრინდა და ყაბარდოს ველი გადაუფრინა. მეც თითქოს ხელახლა დავიბადე, ანუ ისევ მზად ვარ მოქმედებისთვის! მუხრანის ბოლოს ჩასაფრებული ვარ და ჩემს იარაღს ვამოწმებ. ქსანისა და არაგვის მდინარეების პირას ისევ ყვავის ხოდაბუნები, ანუ ხორბლის ყანები, თავთუხებით სავსე. შენი ტუჩებიც ისეთივე ტკბილია, როგორიც ბადაგი (ტკბილი ყურძნის წვენი) დუღილის დროს. შენ ხოხბობის დღეს გნახე, როცა რუსთაველის ქუჩაზე ზაფხული უკვე მთავრდებოდა. ნეტავ იმ დღეს ბადაგი არ დამელია და ხმალიც არ გამელესა! ტრამალ-ტრამალ, ანუ უდაბნო გზებზე, გამოგედევნე და ტრიალი გზები მტვრით დავფარე. მცხეთას საკეტურები (კარების ჩამკეტები) შევუმტვრიე და კელაპტრიანი (სანთლებით განათებული) ტაძრები დავანგრიე! მაგრამ ვინც ყივჩაღად დაიბადა, ის თვითონაც განადგურდება. შენს ქმარს შევხვდი, რომელსაც მუზარადი (თავის დამცავი ჩაფხუტი) ეფარა და მან თავი შუაზე გამიჩეხა! მოდი, ხელი მომხვიე ჩემს ჭრილობას. ვეღარ გხედავ, სისხლით ვიცლები... როგორც საძროხე ქვაბს ასდის ორთქლი, ისე ასდის ნისლი ქართლის ხეობებს... მოდი! ათასი წლის შემდეგ გეძახი. ნეტავ შენი ტანის ელვამ დამწვას; ვარდის ფურცლობის ნიშანია, ანუ ვარდები ყვავის, და ახალი პაემანის დროა!